స్వప్నస్య కారణం రాజన్నేతత్తే కథితం మయా । ఇంద్రోపేంద్ర సమః పుత్రో దివ్యవీర్యో భవిష్యతి
'రాజా, ఆ కలకు కారణం ఇదే. నీ కుమారుడు ఇంద్రునికీ ఉపేంద్రునికీ సమానంగా, దివ్యవీర్యంతో జన్మిస్తాడు.'
పుత్రస్తే సర్వధర్మాత్మా సోమవంశస్య వర్ద్ధనః । ధనుర్వేదే చ వేదే చ సగుణోసౌ భవిష్యతి
'నీ కుమారుడు అన్ని ధర్మాలను పాటించే వాడవుతాడు, సోమవంశాన్ని వృద్ధిచేసే వాడవుతాడు, ధనుర్వేదంలోను, వేదాలలోను సద్గుణాలతో ఉండే వాడవుతాడు.'
ఏవముక్త్వా స రాజానం శౌనకో గతవాన్గృహమ్ । హర్షేణ మహతావిష్టో రాజాభూత్ప్రియయా సహ
ఇలా చెప్పి శౌనకుడు తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు. రాజు తన ప్రియ భార్యతో కలిసి అపారమైన ఆనందంతో ఉల్లాసించాడు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే గురుతీర్థమాహాత్మ్యే చ్యవనచరిత్రే చతురధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానంలో, గురుతీర్థ మహాత్మ్యంలో, చ్యవనుని కథలో నూరొకటి నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది.
కుఞ్జల ఉవాచ- గతా సా నన్దనవనం సఖీభిః సహ క్రీడితుమ్। తత్రాకర్ణ్య మహద్వాక్యమప్రియం తు తదా పితుః
కుఞ్జలుడు చెప్పాడు— ఆమె తన సఖులతో కలిసి నందనవనానికి ఆడుకోవడానికి వెళ్లింది. అక్కడ తన తండ్రి చెప్పిన పెద్ద, కానీ ఇష్టంకాని మాటలు విన్నది.
చారణానాం సుసిద్ధానాం భాషతాం హర్షణేన తు। ఆయోర్గేహే మహావీర్యో విష్ణుతుల్యపరాక్రమః
చారణులు, సిద్ధులైన వారు, మాట్లాడిన మాటల్లో ఆమె ఆనందంగా విన్నది— 'నీ ఇంట్లో మహావీరుడైన, విష్ణువుతో సమానమైన పరాక్రమం కలిగిన కుమారుడు జన్మిస్తాడు.'
భవిష్యతి సుతశ్రేష్ఠో హుణ్డస్యాంతం కరిష్యతి । ఏవంవిధం మహద్వాక్యమప్రియం దుఃఖదాయకమ్
'ఆ కుమారుడు ఉత్తముడు, హుండుని అంతం చేసే వాడవుతాడు.' ఇలాంటి గొప్ప, కానీ బాధ కలిగించే వార్తను విన్నది.
సమాకర్ణ్య సమాయాతా పితురగ్రే నివేదితమ్ । సమాసేన తయా తస్య పురతో దుఃఖదాయకమ్
ఆ బాధాకరమైన వార్తను విని, ఆమె తిరిగి వచ్చి తండ్రి ఎదుట సంక్షిప్తంగా ఆ దుఃఖదాయకమైన మాటలను తెలిపింది.
పితురగ్రే జగాదాథ పితా శ్రుత్వా స విస్మితః । శాపమశోకసుందర్యాః సస్మార చ పురాకృతమ్
తండ్రి ఎదుట ఆమె చెప్పింది. తండ్రి విని ఆశ్చర్యపోయాడు. అప్పుడతడు అశోకసుందరీ ఇచ్చిన పూర్వపు శాపాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు.
ఏతస్యార్థే తపస్తేపే సేయం చాశోకసుందరీ । గర్భస్య నాశనాయైవ ఇందుమత్యాః స దానవః
ఈ కారణంగా అశోకసుందరీ తపస్సు చేసింది. ఇందుమతికి గర్భాన్ని నాశనం చేయాలని ఆ దానవుడు ప్రయత్నించాడు.
విచక్రే ఉద్యమం దుష్టః కాలాకృష్టో దురాత్మవాన్ । ఛిద్రాన్వేషీ తతో భూత్వా ఇందుమత్యాస్తు నిత్యశః
ఆ దుష్టుడు, కాలానికి లోబడి, ఎప్పుడూ ఇందుమతిలో లోపాలు వెతికేవాడు, అవకాశం కోసం ఎప్పుడూ ప్రయత్నించేవాడు.
యదా పశ్యతి తాం రాజ్ఞీం రూపౌదార్యగుణాన్వితామ్ । దివ్యతేజః సమాయుక్తాం రక్షితాం విష్ణుతేజసా
ఆ రాణి అందంతో, ఉదారతతో, సద్గుణాలతో, దివ్య తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ, విష్ణువు తేజస్సుతో రక్షించబడుతూ ఉండగా, ఆ దానవుడు ఆమెను చూసినప్పుడల్లా—
దివ్యేన తేజసా యుక్తాం సూర్యబింబోపమాం తు తామ్ । తస్యాః పార్శ్వే మహాభాగ రక్షణార్థం స్థితః సదా
దివ్యమైన కాంతితో మెరిసిపోతూ, సూర్యుడి వలె ప్రకాశించే ఆమె పక్కన, ఓ మహాభాగ, ఆమెను కాపాడేందుకు ఆయన ఎప్పుడూ నిలిచివుండేవాడు.
దూరాత్స దానవో దుష్టస్తస్యాశ్చ బహుదర్శయన్ । నానావిద్యాం మహోగ్రాం చ భీషికాం సువిభీషికామ్
దూరంగా నుంచిన ఆ దుష్ట దానవుడు, ఆమెకు ఎన్నో భయంకరమైన, భయపెట్టే మాయలు చూపించేవాడు.
గర్భస్య తేజసా యుక్తా రక్షితా విష్ణుతేజసా । భయం న జాయతే తస్యా మనస్యేవ కదాపునః
గర్భంలోని తేజంతో మెరిసిపోతూ, విష్ణువు తేజస్సుతో రక్షించబడిన ఆమె మనసులో ఎప్పుడూ భయం కలగలేదు.
విఫలో దానవో జాత ఉద్యమశ్చ నిరర్థకః । మనీప్సితం నైవ జాతం హుండస్యాపి దురాత్మనః
ఆ దానవుని ప్రయత్నం వృథా అయింది, అతని యత్నం ఫలించలేదు. దుర్మార్గుడైన హుండుడు తాను కోరినది సాధించలేకపోయాడు.
ఏవం వర్షశతం పూర్ణం పశ్యమానస్య తస్య చ । ప్రసూతా సా హి పుత్రం చ స్వర్భానోస్తనయా తదా
ఇలా, వంద సంవత్సరాలు పూర్తయ్యే వరకు అతడు చూస్తూ ఉండగా, ఆమే స్వర్భాను కుమారుడిని ప్రసవించింది.
రాత్రావేవ సుతశ్రేష్ఠ తస్యాః పుత్రో వ్యజాయత । తేజసాతీవ భాత్యేష యథా సూర్యో నభస్తలే
ఓ ఉత్తమ కుమారా, రాత్రిపూట ఆమె కుమారుడు జన్మించాడు. అతడు ఆకాశంలో సూర్యుడు మెరిసేలా ప్రకాశంతో కనిపించాడు.
సూత ఉవాచ- అథ దాసీ మహాదుష్టా కాచిత్సూతిగృహాగతా । అశౌచాచారసంయుక్తా మహామంగలవాదినీ
సూతుడు చెప్పాడు — అప్పుడు, ఒక మహాదుష్ట దాసి, అపవిత్రమైన ప్రవర్తనతో ఉన్నా, మంగళకరమైన మాటలు పలుకుతూ, సూతిగృహానికి వచ్చింది.
తస్యాః సర్వం సమాజ్ఞాయ స హుండో దానవాధమః । దాస్యా అంగం ప్రవిశ్యైవ ప్రవిష్టశ్చాయుమన్దిరే
ఆమె గురించి అన్నీ తెలుసుకున్న హుండుడు అనే దానవ దుర్మార్గుడు, ఆ దాసి శరీరంలోకి ప్రవేశించి, అంతఃపురంలోకి వెళ్లిపోయాడు.
మహాజనే ప్రసుప్తే చ నిద్రయాతీవమోహితే । తం పుత్రం దేవగర్భాభమపహృత్య బహిర్గతః
ఇంట్లో అందరూ నిద్రలో మునిగి ఉండగా, ఆ దానవుడు ఆ దేవతా గర్భం వలె ఉన్న కుమారుణ్ణి తీసుకొని బయటకు వెళ్లిపోయాడు.
కాంచనాఖ్యపురే ప్రాప్తః స్వకీయే దానవాధమః । సమాహూయ ప్రియాం భార్యాం విపులాం వాక్యమబ్రవీత్
తన స్వంత పట్టణమైన కాంచనపురానికి ఆ దుర్మార్గ దానవుడు చేరి, తన ప్రియ భార్య విపులాను పిలిపించి ఇలా అన్నాడు.
వధస్వైనం మహాపాపం బాలరూపం రిపుం మమ । పశ్చాత్సూదస్య వై హస్తే భోజనార్థం ప్రదీయతామ్
ఈ మహాపాపిని, నా శత్రువును, బాలరూపంలో ఉన్నవాడిని చంపు. తర్వాత వంటకారుని చేతికి భోజనానికి ఇవ్వు.
నానాభేదైర్విభేదైశ్చ పాచయస్వ హి నిర్ఘృణమ్ । సూదహస్తాన్మహాభాగే పశ్చాద్భోక్ష్యే న సంశయః
వివిధ రకాలుగా, కరుణ లేకుండా వండిపెట్టు. ఓ మహాభాగ, తర్వాత వంటకారుని చేతిలోంచి నేనే తినేస్తాను, సందేహం లేదు.
వాక్యమాకర్ణ్య తద్భర్తుర్విపులా విస్మితాభవత్ । కస్మాన్నిర్ఘృణతాం యాతి భర్త్తా మమ సునిష్ఠురః
భర్త మాటలు విని విపులా ఆశ్చర్యపోయింది — నా భర్త ఎందుకు ఇంత క్రూరంగా, కరుణ లేకుండా మారిపోయాడు?
సర్వలక్షణసంపన్నం దేవగర్భోపమం సుతమ్ । కస్య కస్మాత్ప్రభక్ష్యేత క్షమాహీనః సునిర్ఘృణః
అన్ని శుభలక్షణాలతో, దేవతా గర్భం వలె ఉన్న కుమారుణ్ణి, ఎవరు, ఎందుకు, ఇంత కరుణ లేకుండా తినగలరు?
ఇత్యేవం చింతయామాస కారుణ్యేన సమన్వితా । పునః పప్రచ్ఛ భర్తారం కస్మాద్భక్ష్యసి బాలకమ్
ఇలా, కరుణతో నిండిన ఆమె ఆలోచిస్తూ, మళ్లీ భర్తను అడిగింది — ఈ బాలుణ్ణి ఎందుకు తినాలని అనుకుంటున్నావు?
కస్మాద్భవసి సంక్రుద్ధో అతీవ నిరపత్రపః । సర్వం మే కారణం బ్రూహి తత్త్వేన దనుజేశ్వర
ఎందుకు నీవు ఇంత కోపంతో, పూర్తిగా నిర్లజ్జగా ఉన్నావు? నిజంగా కారణం మొత్తం నాకు చెప్పు, ఓ దానవాధిపతి.
ఆత్మదోషం చ వృత్తాంతం సమాసేన నివేదితమ్ । శాపమశోకసుందర్యా హుండేనాపి దురాత్మనా
తన తప్పును, జరిగిన విషయాన్ని, అశోకసుందరీ ఇచ్చిన శాపాన్ని కూడా హుండుడు సంక్షిప్తంగా వివరించాడు.
తయా జ్ఞాతం తు తత్సర్వం కారణం దానవస్య వై । వధ్యోఽయం బాలకః సత్యం నో వా భర్త్తా మరిష్యతి
ఆమె ద్వారా ఆ దానవుని కారణం అంతా తెలిసింది — ఈ బాలుడు చంపబడాలి, లేదంటే నా భర్త చనిపోతాడు.