ఇందుమత్యా గృహం హృష్టః ప్రవివేశ శ్రియాన్వితమ్ । సర్వకామసమృద్ధార్థమింద్రస్య సదనోపమమ్
ఆయువు ఆనందంతో, ఐశ్వర్యంతో నిండిన, ఇంద్రుని మందిరానికి సమానమైన, అన్ని కోరికలు తీరే ఇంద్రమతి ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.
రాజ్యం చక్రే స మేధావీ యథా స్వర్గే పురందరః । స్వర్భానుసుతయా సార్ద్ధమిందుమత్యా ద్విజోత్తమ
ఆ బుద్ధిమంతుడు తన రాజ్యాన్ని, స్వర్ణలో పురందరుడు పాలించినట్లే, స్వర్భాను కుమార్తె అయిన ఇంద్రమతితో కలిసి పాలించాడు, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా.
సా చ ఇందుమతీ రాజ్ఞీ గర్భమాప ఫలాశనాత్ । దత్తాత్రేయస్య వచనాద్దివ్యతేజః సమన్వితమ్
ఆ రాణి ఇంద్రమతి, దత్తాత్రేయుడు చెప్పినట్టు ఫలం తిని, దివ్య తేజస్సుతో కూడిన గర్భాన్ని ధరించింది.
ఇందుమత్యా మహాభాగ స్వప్నం దృష్టమనుత్తమమ్ । రాత్రౌ దివాన్వితం తాత బహుమంగలదాయకమ్
ఓ మహాభాగ, ఇంద్రమతి రాత్రిపూట, పగలు వెలుగులా ప్రకాశించే, అనేక మంగళకరమైన సూచనలు ఇచ్చే అద్భుతమైన కలను చూసింది.
గృహాంతరే విశంతం చ పురుషం సూర్యసన్నిభమ్ । ముక్తామాలాన్వితం విప్రం శ్వేతవస్త్రేణశోభితమ్
ఆమె ఇంట్లోకి ప్రవేశిస్తున్న, సూర్యుని వంటి ప్రకాశవంతుడైన, ముత్యాల హారంతో అలంకరించబడి, తెల్ల వస్త్రాలతో మెరిసిపోతున్న ఒక బ్రాహ్మణుడిని చూసింది.
శ్వేతపుష్పకృతామాలా తస్య కంఠే విరాజతే । సర్వాభరణశోభాంగో దివ్యగంధానులేపనః
ఆయన మెడలో తెల్ల పువ్వులతో చేసిన హారం మెరిసింది. ఆయన శరీరం అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, దివ్య సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూయబడింది.
చతుర్భుజః శంఖపాణిర్గదాచక్రాసిధారకః । ఛత్రేణ ధ్రియమాణేన చంద్రబింబానుకారిణా
ఆయనకు నాలుగు చేతులు, ఒక్కదానిలో శంఖం, మరొకదానిలో గద, చక్రం, ఖడ్గం పట్టుకొని, చంద్రబింబాన్ని పోలిన గొడుగు పైకి పట్టబడి ఉంది.
శోభమానో మహాతేజా దివ్యాభరణభూషితః । హారకంకణకేయూర నూపురాభ్యాం విరాజితః
ఆ మహాతేజస్వి, దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి, హారం, కంకణం, కేయూరం, నూపురాలతో మెరిసిపోతున్నాడు.
చంద్రబింబానుకారాభ్యాం కుండలాభ్యాం విరాజితః । ఏవంవిధో మహాప్రాజ్ఞో నరః కశ్చిత్సమాగతః
చంద్రబింబాన్ని పోలిన కుండలాలు అతని చెవుల్లో మెరిసాయి. అలాంటి మహాప్రజ్ఞుడు అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఇందుమతీం సమాహూయ స్నాపితా పయసా తదా । శంఖేన క్షీరపూర్ణేన శశివర్ణేన భామినీ
ఆయన ఇంద్రమతిని పిలిచి, పాలు నిండిన శంఖంతో, చంద్రుని వర్ణంతో మెరిసే ఆ స్త్రీని స్నానమాడించాడు.
రత్నకాంచనబద్ధేన సంపూర్ణేన పునః పునః । శ్వేతం నాగం సురూపం చ సహస్రశిరసం వరమ్
రత్నాలు, బంగారం కలిపిన శంఖంతో, పునఃపునః, సహస్ర శిరస్సుతో మెరిసే, అందమైన తెల్ల నాగుని కూడా స్నానమాడించాడు.
మహామణియుతం దీప్తం ధామజ్వాలాసమాకులమ్ । క్షిప్తం తేన ముఖప్రాంతే దత్తం ముక్తాఫలం పునః
మహామణులతో మెరిసే, తేజస్సుతో కాంతివంతమైన ఆ నాగుని ముఖం వద్ద, ఒక ముత్యాన్ని పెట్టాడు.
కంఠే తస్యాః స దేవేశ ఇందుమత్యా మహాయశాః । పద్మం హస్తే తతో దత్వా స్వస్థానం ప్రతి జగ్మివాన్
ఆ దేవతలాధిపతి, మహాకీర్తి పొందిన ఇంద్రమతి భర్త, ఆమె చేతిలో ఒక పద్మాన్ని పెట్టి, తన స్థలానికి తిరిగి వెళ్లిపోయాడు.
ఏవంవిధం మహాస్వప్నం తయా దృష్టం సుతోత్తమమ్ । సమాచష్ట మహాభాగా ఆయుం భూమిపతీశ్వరమ్
ఇలా అద్భుతమైన కలను చూసిన ఆ మహాభాగ ఇంద్రమతి, ఆ కలను భూమిపతీశ్వరుడైన ఆయువుకు వివరంగా చెప్పింది.
సమాకర్ణ్య మహారాజశ్చింతయామాస వై పునః । సమాహూయ గురుం పశ్చాత్కథితం స్వప్నముత్తమమ్
అది విని, ఓ మహారాజా, రాజు మళ్లీ ఆలోచించాడు. తరువాత తన గురువును పిలిపించి, ఆ అద్భుతమైన కలను వివరంగా చెప్పాడు.
శౌనకం సుమహాభాగం సర్వజ్ఞం జ్ఞానినాం వరమ్ । రాజోవాచ- అద్య రాత్రౌ మహాభాగ మమ పత్న్యా ద్విజోత్తమ
శౌనకుని, మహాభాగుడైన, అన్నీ తెలిసిన, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడైన వాడిని పిలిపించి, రాజు ఇలా అన్నాడు— 'మహాభాగుడా, ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడా, నిన్న రాత్రి నా భార్యకు ఓ కల వచ్చింది.'
విప్రో గేహం విశన్దృష్టః కిమిదం స్వప్నకారణమ్ । శౌనక ఉవాచ- వరో దత్తస్తు తే పూర్వం దత్తాత్రేయేణ ధీమతా
'ఒక బ్రాహ్మణుడు ఇంట్లోకి వస్తున్నట్టు కనబడింది. ఈ కలకు కారణం ఏమిటి?' అని అడిగాడు. దానికి శౌనకుడు ఇలా చెప్పాడు— 'ధీమంతుడైన దత్తాత్రేయుడు నీకు ఒక వరం ఇచ్చాడు.'
ఆదిష్టం చ ఫలం రాజ్ఞాం సుగుణం సుతహేతవే । తత్ఫలం కిం కృతం రాజన్కస్మై త్వయా నివేదితమ్
'ఆ ఫలం మంచి కుమారుని కోసం నీకు అనుగ్రహించబడింది. ఆ ఫలాన్ని నువ్వు ఏమి చేశావు, రాజా? దాన్ని ఎవరికీ ఇచ్చావా?'
సుభార్యాయై మయా దత్తమితి రాజ్ఞోదితం వచః । శ్రుత్వోవాచ మహాప్రాజ్ఞః శౌనకో ద్విజసత్తమః
రాజు, 'ఆ ఫలాన్ని నేను నా సతీమంతుడైన భార్యకు ఇచ్చాను,' అని చెప్పాడు. అది విని, మహాప్రజ్ఞుడైన శౌనకుడు, ద్విజులలో శ్రేష్ఠుడు, ఇలా అన్నాడు.
దత్తాత్రేయప్రసాదేన తవ గేహే సుతోత్తమః । వైష్ణవాంశేన సంయుక్తో భవిష్యతి న సంశయః
'దత్తాత్రేయుని అనుగ్రహంతో, నీ ఇంట్లో విష్ణువు భాగంతో కూడిన గొప్ప కుమారుడు జన్మిస్తాడు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'
స్వప్నస్య కారణం రాజన్నేతత్తే కథితం మయా । ఇంద్రోపేంద్ర సమః పుత్రో దివ్యవీర్యో భవిష్యతి
'రాజా, ఆ కలకు కారణం ఇదే. నీ కుమారుడు ఇంద్రునికీ ఉపేంద్రునికీ సమానంగా, దివ్యవీర్యంతో జన్మిస్తాడు.'
పుత్రస్తే సర్వధర్మాత్మా సోమవంశస్య వర్ద్ధనః । ధనుర్వేదే చ వేదే చ సగుణోసౌ భవిష్యతి
'నీ కుమారుడు అన్ని ధర్మాలను పాటించే వాడవుతాడు, సోమవంశాన్ని వృద్ధిచేసే వాడవుతాడు, ధనుర్వేదంలోను, వేదాలలోను సద్గుణాలతో ఉండే వాడవుతాడు.'
ఏవముక్త్వా స రాజానం శౌనకో గతవాన్గృహమ్ । హర్షేణ మహతావిష్టో రాజాభూత్ప్రియయా సహ
ఇలా చెప్పి శౌనకుడు తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు. రాజు తన ప్రియ భార్యతో కలిసి అపారమైన ఆనందంతో ఉల్లాసించాడు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే గురుతీర్థమాహాత్మ్యే చ్యవనచరిత్రే చతురధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానంలో, గురుతీర్థ మహాత్మ్యంలో, చ్యవనుని కథలో నూరొకటి నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది.
కుఞ్జల ఉవాచ- గతా సా నన్దనవనం సఖీభిః సహ క్రీడితుమ్। తత్రాకర్ణ్య మహద్వాక్యమప్రియం తు తదా పితుః
కుఞ్జలుడు చెప్పాడు— ఆమె తన సఖులతో కలిసి నందనవనానికి ఆడుకోవడానికి వెళ్లింది. అక్కడ తన తండ్రి చెప్పిన పెద్ద, కానీ ఇష్టంకాని మాటలు విన్నది.
చారణానాం సుసిద్ధానాం భాషతాం హర్షణేన తు। ఆయోర్గేహే మహావీర్యో విష్ణుతుల్యపరాక్రమః
చారణులు, సిద్ధులైన వారు, మాట్లాడిన మాటల్లో ఆమె ఆనందంగా విన్నది— 'నీ ఇంట్లో మహావీరుడైన, విష్ణువుతో సమానమైన పరాక్రమం కలిగిన కుమారుడు జన్మిస్తాడు.'
భవిష్యతి సుతశ్రేష్ఠో హుణ్డస్యాంతం కరిష్యతి । ఏవంవిధం మహద్వాక్యమప్రియం దుఃఖదాయకమ్
'ఆ కుమారుడు ఉత్తముడు, హుండుని అంతం చేసే వాడవుతాడు.' ఇలాంటి గొప్ప, కానీ బాధ కలిగించే వార్తను విన్నది.
సమాకర్ణ్య సమాయాతా పితురగ్రే నివేదితమ్ । సమాసేన తయా తస్య పురతో దుఃఖదాయకమ్
ఆ బాధాకరమైన వార్తను విని, ఆమె తిరిగి వచ్చి తండ్రి ఎదుట సంక్షిప్తంగా ఆ దుఃఖదాయకమైన మాటలను తెలిపింది.
పితురగ్రే జగాదాథ పితా శ్రుత్వా స విస్మితః । శాపమశోకసుందర్యాః సస్మార చ పురాకృతమ్
తండ్రి ఎదుట ఆమె చెప్పింది. తండ్రి విని ఆశ్చర్యపోయాడు. అప్పుడతడు అశోకసుందరీ ఇచ్చిన పూర్వపు శాపాన్ని గుర్తు చేసుకున్నాడు.
ఏతస్యార్థే తపస్తేపే సేయం చాశోకసుందరీ । గర్భస్య నాశనాయైవ ఇందుమత్యాః స దానవః
ఈ కారణంగా అశోకసుందరీ తపస్సు చేసింది. ఇందుమతికి గర్భాన్ని నాశనం చేయాలని ఆ దానవుడు ప్రయత్నించాడు.