ఆనీతాత్మగృహం దివ్యమనౌపమ్యం సుశోభనమ్। మేరోస్తు శిఖరే పుత్ర వైడూర్యాఖ్యం పురోత్తమమ్
ఆమెను తన స్వగృహానికి, మేరు పర్వత శిఖరంపై ఉన్న, వైడూర్య అనే అద్భుతమైన, అపూర్వమైన నగరానికి తీసుకెళ్లాడు.
అస్తి సర్వగుణోపేతం కాంచనాఖ్యం మహాశివమ్। తుంగప్రాసాదసంబాధైః కలశైర్దండచామరైః
అక్కడ అన్ని శుభగుణాలతో కూడిన, కాంచన అనే మహాశుభమైన నగరం ఉంది. అక్కడ ఎత్తయిన ప్రాసాదాలు, గోపురాలు, దండాలు, చామరాలు అలంకరించబడ్డాయి.
నానవృక్షసమోపేతైర్వనైర్నీలైర్ఘనోపమైః। వాపీకూపతడాగైశ్చ నదీభిస్తు జలాశయైః
ఆ నగరం వివిధ రకాల వృక్షాలతో, మేఘాలాంటి నీలిరంగు అడవులతో, చెరువులు, బావులు, కుంటలు, నదులు, నీటి నిల్వలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
శోభమానం మహారత్నైః ప్రాకారైర్హేమసంయతైః। సర్వకామసమృద్ధార్థం సమ్పూర్ణం దానవస్య హి
అది మహారత్నాలతో మెరిసిపోతూ, బంగారు ప్రాకారాలతో అలంకరించబడి, అన్ని రకాల సుఖసంపదలతో నిండిన దానవుని రాజ్యం.
దదృశే సా పురం రమ్యమశోకసున్దరీ తదా। కస్య దేవస్య సంస్థానం కథయస్వ సఖే మమ
ఆశోకసుందరి ఆ అందమైన పట్టణాన్ని చూసి, "సఖీ, ఈ నగరం ఏ దేవునికి చెందిందో చెప్పు" అని అడిగింది.
సోవాచ దానవేన్ద్రస్య దృష్టపూర్వస్య వై త్వయా। తస్య స్థానం మహాభాగే సోఽహం దానవపుఙ్గవః
అతడు ఇలా చెప్పాడు: "మహాభాగ్యవంతురాలా! నీవు ఇంతకుముందు చూసిన దానవాధిపతికి ఇది నివాసం. ఆ దానవులలో శ్రేష్ఠుడైనవాడే నేనే."
మయా త్వం తు సమానీతా మాయయా వరవర్ణిని । తామాభాష్య గృహం నీతా శాతకౌమ్భం సుశోభనమ్
అందమైన వర్ణం కలిగినవాడివి! నా మాయతో నిన్ను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చాను. అలా చెప్పి, ఆమెను బంగారు మేడలోకి తీసుకెళ్లాడు.
నానావేశ్మైః సమాజుష్టం కైలాసశిఖరోపమమ్। నివేశ్య సుందరీం తత్ర దోలాయాం కామపీడితః
అనేక భవనాలతో అలంకరించబడి, కైలాస శిఖరాన్ని పోలిన ఆ ప్రదేశంలో, ఆ సుందరిని ఊయలపై కూర్చోబెట్టి, కామంతో బాధపడుతూ చూచాడు.
పునః స్వరూపీ దైత్యేన్ద్రః కామబాణప్రపీడితః। కరసమ్పుటమాబధ్య ఉవాచ వచనం తదా
మళ్లీ, ఆ దానవేంద్రుడు తన అసలు రూపంలోకి వచ్చి, ప్రేమబాణాలతో బాధపడుతూ, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.
యం యం త్వం వాఞ్ఛసే భద్రే తం తం దద్మి న సంశయః। భజ మాం త్వం విశాలాక్షిభజన్తం కామపీడితమ్
"విశాలనేత్రవతీ! నీవు ఏది కోరినా, అది నేను ఇస్తాను — సందేహం లేదు. ప్రేమతో బాధపడుతున్న నన్ను అంగీకరించు."
'శ్రీదేవ్యువాచ- నైవ చాలయితుం శక్తో భవాన్మాం దానవేశ్వరః। మనసాపి న వై ధార్యం మమ మోహం సమాగతమ్
శ్రీదేవి ఇలా చెప్పింది: "దానవేశ్వరా! నన్ను కదిలించలేవు. నా మనసులో కూడా మోహం కలగదు."
భవాదృశైర్మహాపాపైర్దేవైర్వా దానవాధమైః। దుష్ప్రాప్యాహం న సందేహో మా వదస్వ పునః పునః
"నీ వంటి పెద్ద పాపులకైనా, దేవతలకైనా, దానవులలో తక్కువవారికైనా నేను దొరకడం చాలా కష్టం — ఇందులో సందేహం లేదు. మళ్లీ మళ్లీ ఇలా అడగవద్దు."
స్కన్దానుజా సా తపసాభియుక్తా జాజ్వల్యమానా మహతా రుషా చ। సంహర్తుకామా పరి దానవం తం కాలస్య జిహ్వేవ యథా స్ఫురన్తీ
స్కందుని చెల్లెలైన ఆమె, గొప్ప తపస్సుతో యుక్తమై, భయంకరమైన కోపంతో మండిపడి, ఆ దానవుడిని నాశనం చేయాలని కోరుతూ, కాలం నాలుకలా ఉప్పొంగింది.
పునరువాచ సా దేవీ తమేవం దానవాధమమ్ । ఉగ్రం కర్మ కృతం పాప చాత్మనాశనహేతవే
ఆ దేవి మళ్లీ ఆ దానవ దుర్మార్గునితో ఇలా చెప్పింది: "నీ చేత చేసిన ఈ ఘోరమైన పాపం నీ నాశనానికి కారణమవుతుంది."
ఆత్మవఞ్శస్య నాశాయ స్వజనస్యాస్య వై త్వయా। దీప్తా స్వగృహమానీతా సుశిఖా కృష్ణవర్త్మనః
నీ వంశాన్ని, నీ బంధువులను నాశనం చేయడానికి, నువ్వే నీ ఇంట్లోకి ముదురు వత్తితో మండుతున్న అగ్నిని తెచ్చుకున్నావు.
యథాఽశుభః కూటపక్షీ సర్వశోకైః సముద్గతః। గృహం తు విశతే యస్య తస్య నాశం ప్రయచ్ఛతి
ఎలా అంటే, దురదృష్టకరమైన, మోసపూరితమైన పక్షి అన్ని దుఃఖాలతో కలసి ఎవరి ఇంట్లో ప్రవేశిస్తే, ఆ ఇంటికి నాశనం కలిగిస్తుందో,
స్వజనస్య చ సర్వస్య సధనస్య కులస్య చ। స ద్విజో నాశమిచ్ఛేత విశత్యేవ యదా గృహమ్
అలాగే, అలాంటి పక్షి ఇంట్లోకి వచ్చినప్పుడు, ఆ ద్విజుడు తన కుటుంబం, ధనం, వంశం అన్నింటి నాశనాన్ని కోరతాడు.
తథా తేహం గృహం ప్రాప్తా తవ నాశం సమీహతీ । పుత్రాణాం ధనధాన్యస్య తవ వంశస్య సామ్ప్రతమ్
అదే విధంగా, నేను నీ ఇంట్లోకి వచ్చి, నీ కుమారులు, ధనం, ధాన్యం, వంశాన్ని నాశనం చేయాలని సంకల్పించాను.
జీవం కులం ధనం ధాన్యం పుత్రపౌత్రాదికం తవ। సర్వం తే నాశయిత్వాహం యాస్యామి చ న సంశయః
నీ ప్రాణం, కుటుంబం, ధనం, ధాన్యం, కుమారులు, మనవళ్లు — ఇవన్నీ నేను నాశనం చేసి, తరువాత వెళ్లిపోతాను — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యథా త్వయాహమానీతా చరన్తీ పరమం తపః । పతికామా ప్రవాఞ్చ్ఛన్తీ నహుషం చాయునన్దనమ్
నీవు నాకు మోసం చేసి, నేను పరమ తపస్సు చేస్తూ, భర్తకోసం కోరుకుంటూ, అయునందనుడైన నహుషుని మోసం చేసి ఇక్కడికి తెచ్చావు.
తథా త్వాం మమ భర్తా చ నాశయిష్యతి దానవ । మన్నిమిత్తఉపాయోఽయం దృష్టో దేవేన వై పురా
అలాగే, నా భర్త నిన్ను నాశనం చేస్తాడు, దానవా! నా వల్ల ఇలా చేయాలని దేవుడు ముందే ఆలోచించాడు.
సత్యేయం లౌకికీ గాథా యాం గాయన్తి విదో జనాః। ప్రత్యక్షం దృశ్యతే లోకే న విన్దన్తి కుబుద్ధయః
పండితులు పాడే ఈ లోకగీత నిజమే: 'ప్రపంచంలో ప్రత్యక్షంగా కనిపించినా, మూర్ఖులు గ్రహించరు.'
యేన యత్ర ప్రభోక్తవ్యం యస్మాద్దుఃఖసుఖాదికమ్। స ఏవ భుంజతే తత్ర తస్మాదేవ న సంశయః
ఎవరికి, ఎక్కడ, ఏ కారణంతో మాట్లాడాలో, ఎవరి వల్ల సుఖం, దుఃఖం వంటి అనుభూతులు కలుగుతాయో, అదే వ్యక్తి అక్కడ వాటిని అనుభవిస్తాడు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కర్మణోస్య ఫలం భుఙ్క్ష్వ స్వకీయస్య మహీతలే। యాస్యసే నిరయస్థానం పరదారాభిమర్శనాత్
ఈ భూమిపై నీవు నీ స్వంత కర్మ ఫలితాన్ని అనుభవించు. పరస్త్రీని తాకినందుకు నీవు నరక స్థలానికి వెళ్ళవు.
సుతీక్ష్ణం హి సుధారం తు సుఖడ్గం చ విఘట్టతి। అఙ్గుల్యగ్రేణ కోపాయ తథా మాం విద్ధి సామ్ప్రతమ్
చాలా పదునైన, తేటగా ఉన్న ఖడ్గాన్ని శిక్ష కోసం తీసారు. అది వేలి అంచుతో తాకినా బాధ కలుగుతుంది. ఇప్పుడే నన్ను అలాంటి వాడిగా తెలుసుకో.
సింహస్య సమ్ముఖం గత్వా క్రుద్ధస్య గర్జితస్య చ। కో లునాతి ముఖాత్కేశాన్సాహసాకారసంయుతః।౮౪ సత్యాచారాం దమోపేతాం నియతాం తపసి స్థితామ్। నిధనం చేచ్ఛతే యో వై స వై మాం భోక్తుమిచ్ఛతి
కోపంతో గర్జిస్తున్న సింహం ముందుకు వెళ్లి, దాని నోటి దగ్గర ఉన్న జుట్టును ఎవరు తెగించే ధైర్యం చూపుతారు?
సమణిం కృష్ణసర్పస్య జీవమానస్య సామ్ప్రతమ్ । గృహీతుమిచ్ఛతే సో హి యథా కాలేన ప్రేషితః
బతికున్న నల్ల పాము ఫణాన్ని పట్టుకోవాలని ఎవరు ప్రయత్నిస్తారు? అలాంటి వారు కాలం చేత పంపించబడినవారే.
భవాంస్తు ప్రేషితో మూఢ కాలేన కాలమోహితః । తదా తే ఈదృశీ జాతా కుమతిః కిం నపశ్యసి
ఓ మూర్ఖా! నీవు కాలమోసంతో కాలం చేత పంపించబడ్డవాడివి. అందుకే నీలో ఇలాంటి చెడు ఆలోచన పుట్టింది. ఇది నీకు కనిపించదా?
ఋతే తు ఆయుపుత్రేణ సమాలోకయతే హి కః। అన్యో హి నిధనం యాతి మమరూపావలోకనాత్
ఆయు కుమారుడిని తప్ప మరొకరు నా రూపాన్ని చూసి ప్రాణాలు విడిచే వారు ఎవరు? ఇంకొకరు మరణిస్తారు.
ఏవమాభాషయిత్వా తం గఙ్గాతీరం గతా సతీ । సశోకా దుఃఖసంవిగ్నా నియతాని యమాన్వితా
ఇలా అతనితో చెప్పి, ఆమె గంగ తీరానికి వెళ్లింది. ఆమెకు దుఃఖం, బాధ ఎక్కువగా ఉండగా, నియమంగా, ఆత్మనిగ్రహంతో అక్కడ నిలిచింది.