ఉవాచ వాక్యం స్నిగ్ధేవ అశోకసున్దరీం ప్రతి । కాసి కస్యాసి సుభగే తిష్ఠసి త్వం తపోవనే
ఆమె, అశోకసుందరీతో మృదువుగా ఇలా అడిగింది: 'అమ్మా, నువ్వెవరు? ఎవరి కుమార్తె? ఈ తపోవనంలో ఎందుకు నిల్చున్నావు?'
కిమర్థం క్రియతే బాలే కామశోషణకం తపః। తన్మమాచక్ష్వ సుభగే కిన్నిమిత్తం సుదుష్కరమ్
'బాలికా, నీవు ఈ కోరికలను శుష్కింపజేసే కఠినమైన తపస్సు ఎందుకు చేస్తున్నావు? ఈ క్లిష్టమైన తపస్సుకు కారణం ఏమిటో చెప్పు, సుభగే.'
తన్నిశమ్య శుభం వాక్యం దానవేనాపి భాషితమ్ । మాయారూపేణ ఛన్నేన సాభిలాషేణ సత్వరమ్
దానవుడు మాయారూపంలో చెప్పిన ఆ శుభవాక్యాలు విని, ఆమె కూడా మాయతో దాచబడి, ఆశతో త్వరగా సమాధానం చెప్పింది.
ఆత్మసృష్టి సువృత్తాన్తం ప్రవృత్తం తు యథా పురా । తపసః కారణం సర్వం సమాచష్ట సుదుఃఖితా
తన జన్మకథను మొదటి నుంచి, తపస్సు చేసే కారణాన్ని, ఆ బాధతో పూర్తిగా వివరించింది.
ఉపప్లవం తు తస్యాపి దానవస్య దురాత్మనః। మాయారూపం న జానాతి సౌహృదాత్కథితం తయా
ఆ దురాత్ముడైన దానవుడు మాయారూపంలో ఉన్నాడని ఆమె గమనించలేదు. స్నేహంతో అతడితో తన మనసులోని మాటలు చెప్పింది.
"హుణ్డ ఉవాచ- పతివ్రతాసి హే దేవి సాధువ్రతపరాయణా। సాధుశీలసమాచారా సాధుచారా మహాసతీ
హుణ్డుడు ఇలా అన్నాడు: 'దేవీ, నీవు పతివ్రత, మంచి వ్రతాలకు నిబద్ధురాలు, శీలవంతురాలు, మేలైన ప్రవర్తన కలిగిన మహాసతీ.'
అహం పతివ్రతా భద్రే పతివ్రతపరాయణా। తపశ్చరామి సుభగే భర్తురర్థే మహాసతీ
'సుభగే, నేనూ పతివ్రత, నా భర్త కోసం తపస్సు చేసే వ్రతానికి నిబద్ధురాలిని. మహాసతీగా తపస్సు చేస్తున్నాను.'
మమ భర్తా హతస్తేన హుండేనాపి దురాత్మనా। తస్య నాశాయ వై ఘోరం తపస్యామి మహత్తపః
'నా భర్తను ఆ దురాత్మ హుణ్డుడు చంపాడు. అతడిని నాశనం చేయాలనే ఉద్దేశంతోనే నేను ఈ ఘోరమైన తపస్సు చేస్తున్నాను.'
ఏహి మే స్వాశ్రమే పుణ్యే గంగాతీరే వసామ్యహమ్। అన్యైర్మనోహరైర్వాక్యైరుక్తా ప్రత్యయకారకైః
'పవిత్రురాలా, నా ఆశ్రమానికి రా. నేను గంగానది తీరాన నివసిస్తున్నాను.' ఇలా మరిన్ని ఆకర్షణీయమైన, నమ్మదగిన మాటలతో ఆమెను ఒప్పించింది.
హుండేన సఖిభావేన మోహితా శివనందినీ। సమాకృష్టా సువేగేన మహామోహేన మోహితా
హుణ్డుడు స్నేహితురాలిగా నటిస్తూ, శివనందినిని మోసగించి, గొప్ప మాయతో వేగంగా తనవైపు లాక్కెళ్లాడు.
ఆనీతాత్మగృహం దివ్యమనౌపమ్యం సుశోభనమ్। మేరోస్తు శిఖరే పుత్ర వైడూర్యాఖ్యం పురోత్తమమ్
ఆమెను తన స్వగృహానికి, మేరు పర్వత శిఖరంపై ఉన్న, వైడూర్య అనే అద్భుతమైన, అపూర్వమైన నగరానికి తీసుకెళ్లాడు.
అస్తి సర్వగుణోపేతం కాంచనాఖ్యం మహాశివమ్। తుంగప్రాసాదసంబాధైః కలశైర్దండచామరైః
అక్కడ అన్ని శుభగుణాలతో కూడిన, కాంచన అనే మహాశుభమైన నగరం ఉంది. అక్కడ ఎత్తయిన ప్రాసాదాలు, గోపురాలు, దండాలు, చామరాలు అలంకరించబడ్డాయి.
నానవృక్షసమోపేతైర్వనైర్నీలైర్ఘనోపమైః। వాపీకూపతడాగైశ్చ నదీభిస్తు జలాశయైః
ఆ నగరం వివిధ రకాల వృక్షాలతో, మేఘాలాంటి నీలిరంగు అడవులతో, చెరువులు, బావులు, కుంటలు, నదులు, నీటి నిల్వలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
శోభమానం మహారత్నైః ప్రాకారైర్హేమసంయతైః। సర్వకామసమృద్ధార్థం సమ్పూర్ణం దానవస్య హి
అది మహారత్నాలతో మెరిసిపోతూ, బంగారు ప్రాకారాలతో అలంకరించబడి, అన్ని రకాల సుఖసంపదలతో నిండిన దానవుని రాజ్యం.
దదృశే సా పురం రమ్యమశోకసున్దరీ తదా। కస్య దేవస్య సంస్థానం కథయస్వ సఖే మమ
ఆశోకసుందరి ఆ అందమైన పట్టణాన్ని చూసి, "సఖీ, ఈ నగరం ఏ దేవునికి చెందిందో చెప్పు" అని అడిగింది.
సోవాచ దానవేన్ద్రస్య దృష్టపూర్వస్య వై త్వయా। తస్య స్థానం మహాభాగే సోఽహం దానవపుఙ్గవః
అతడు ఇలా చెప్పాడు: "మహాభాగ్యవంతురాలా! నీవు ఇంతకుముందు చూసిన దానవాధిపతికి ఇది నివాసం. ఆ దానవులలో శ్రేష్ఠుడైనవాడే నేనే."
మయా త్వం తు సమానీతా మాయయా వరవర్ణిని । తామాభాష్య గృహం నీతా శాతకౌమ్భం సుశోభనమ్
అందమైన వర్ణం కలిగినవాడివి! నా మాయతో నిన్ను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చాను. అలా చెప్పి, ఆమెను బంగారు మేడలోకి తీసుకెళ్లాడు.
నానావేశ్మైః సమాజుష్టం కైలాసశిఖరోపమమ్। నివేశ్య సుందరీం తత్ర దోలాయాం కామపీడితః
అనేక భవనాలతో అలంకరించబడి, కైలాస శిఖరాన్ని పోలిన ఆ ప్రదేశంలో, ఆ సుందరిని ఊయలపై కూర్చోబెట్టి, కామంతో బాధపడుతూ చూచాడు.
పునః స్వరూపీ దైత్యేన్ద్రః కామబాణప్రపీడితః। కరసమ్పుటమాబధ్య ఉవాచ వచనం తదా
మళ్లీ, ఆ దానవేంద్రుడు తన అసలు రూపంలోకి వచ్చి, ప్రేమబాణాలతో బాధపడుతూ, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు.
యం యం త్వం వాఞ్ఛసే భద్రే తం తం దద్మి న సంశయః। భజ మాం త్వం విశాలాక్షిభజన్తం కామపీడితమ్
"విశాలనేత్రవతీ! నీవు ఏది కోరినా, అది నేను ఇస్తాను — సందేహం లేదు. ప్రేమతో బాధపడుతున్న నన్ను అంగీకరించు."
'శ్రీదేవ్యువాచ- నైవ చాలయితుం శక్తో భవాన్మాం దానవేశ్వరః। మనసాపి న వై ధార్యం మమ మోహం సమాగతమ్
శ్రీదేవి ఇలా చెప్పింది: "దానవేశ్వరా! నన్ను కదిలించలేవు. నా మనసులో కూడా మోహం కలగదు."
భవాదృశైర్మహాపాపైర్దేవైర్వా దానవాధమైః। దుష్ప్రాప్యాహం న సందేహో మా వదస్వ పునః పునః
"నీ వంటి పెద్ద పాపులకైనా, దేవతలకైనా, దానవులలో తక్కువవారికైనా నేను దొరకడం చాలా కష్టం — ఇందులో సందేహం లేదు. మళ్లీ మళ్లీ ఇలా అడగవద్దు."
స్కన్దానుజా సా తపసాభియుక్తా జాజ్వల్యమానా మహతా రుషా చ। సంహర్తుకామా పరి దానవం తం కాలస్య జిహ్వేవ యథా స్ఫురన్తీ
స్కందుని చెల్లెలైన ఆమె, గొప్ప తపస్సుతో యుక్తమై, భయంకరమైన కోపంతో మండిపడి, ఆ దానవుడిని నాశనం చేయాలని కోరుతూ, కాలం నాలుకలా ఉప్పొంగింది.
పునరువాచ సా దేవీ తమేవం దానవాధమమ్ । ఉగ్రం కర్మ కృతం పాప చాత్మనాశనహేతవే
ఆ దేవి మళ్లీ ఆ దానవ దుర్మార్గునితో ఇలా చెప్పింది: "నీ చేత చేసిన ఈ ఘోరమైన పాపం నీ నాశనానికి కారణమవుతుంది."
ఆత్మవఞ్శస్య నాశాయ స్వజనస్యాస్య వై త్వయా। దీప్తా స్వగృహమానీతా సుశిఖా కృష్ణవర్త్మనః
నీ వంశాన్ని, నీ బంధువులను నాశనం చేయడానికి, నువ్వే నీ ఇంట్లోకి ముదురు వత్తితో మండుతున్న అగ్నిని తెచ్చుకున్నావు.
యథాఽశుభః కూటపక్షీ సర్వశోకైః సముద్గతః। గృహం తు విశతే యస్య తస్య నాశం ప్రయచ్ఛతి
ఎలా అంటే, దురదృష్టకరమైన, మోసపూరితమైన పక్షి అన్ని దుఃఖాలతో కలసి ఎవరి ఇంట్లో ప్రవేశిస్తే, ఆ ఇంటికి నాశనం కలిగిస్తుందో,
స్వజనస్య చ సర్వస్య సధనస్య కులస్య చ। స ద్విజో నాశమిచ్ఛేత విశత్యేవ యదా గృహమ్
అలాగే, అలాంటి పక్షి ఇంట్లోకి వచ్చినప్పుడు, ఆ ద్విజుడు తన కుటుంబం, ధనం, వంశం అన్నింటి నాశనాన్ని కోరతాడు.
తథా తేహం గృహం ప్రాప్తా తవ నాశం సమీహతీ । పుత్రాణాం ధనధాన్యస్య తవ వంశస్య సామ్ప్రతమ్
అదే విధంగా, నేను నీ ఇంట్లోకి వచ్చి, నీ కుమారులు, ధనం, ధాన్యం, వంశాన్ని నాశనం చేయాలని సంకల్పించాను.
జీవం కులం ధనం ధాన్యం పుత్రపౌత్రాదికం తవ। సర్వం తే నాశయిత్వాహం యాస్యామి చ న సంశయః
నీ ప్రాణం, కుటుంబం, ధనం, ధాన్యం, కుమారులు, మనవళ్లు — ఇవన్నీ నేను నాశనం చేసి, తరువాత వెళ్లిపోతాను — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యథా త్వయాహమానీతా చరన్తీ పరమం తపః । పతికామా ప్రవాఞ్చ్ఛన్తీ నహుషం చాయునన్దనమ్
నీవు నాకు మోసం చేసి, నేను పరమ తపస్సు చేస్తూ, భర్తకోసం కోరుకుంటూ, అయునందనుడైన నహుషుని మోసం చేసి ఇక్కడికి తెచ్చావు.