కల్పద్రుమైర్మహాపుణ్యైః శోభితం నందనం వనమ్ । నానాపక్షినినాదైశ్చ సంకులం మధురస్వరైః
మహాపుణ్య కల్పవృక్షాలతో నందనవనం అందంగా ఉంది. అనేక రకాల పక్షుల మధురమైన స్వరాలతో ఆ వనం నిండి ఉంది.
కోకిలానాం రుతైః పుణ్యైరుద్ఘుష్టం మధుకారిభిః । మకరందవిలుబ్ధానాం పక్షిణాం రుతనాదితమ్
కోయిలల మధురమైన కూళ్లతో, తేనెటీగల గుంజులతో, మకరందానికి మత్తులో ఉన్న పక్షుల రవులతో ఆ వనం మార్మోగుతోంది.
నానవృక్షైః సమాకీర్ణం నానామృగగణాయుతమ్ । వృక్షేభ్యో వివిధైః పుష్పైస్సౌగంధైః పతితైర్భువి
వివిధ రకాల చెట్లతో, అనేక జంతు సమూహాలతో నిండిన ఆ వనంలో, భూమిపై ఎన్నో పరిమళభరితమైన పువ్వులు పడి ఉన్నాయి.
సా చ భూ రాజతే పుత్ర పూజితే వసుగంధిభిః । తత్ర వాప్యో మహాపుణ్యాః పద్మసౌగంధనిర్మలాః
పుత్రా, ఆ భూమి సుగంధభరితమైన ఔషధాలతో పూజింపబడుతూ ప్రకాశిస్తోంది. అక్కడ పద్మ పరిమళంతో పరిశుద్ధమైన మహాపుణ్యమైన చెరువులు ఉన్నాయి.
తోయైస్తాః పూరితాః పుత్ర హంసకారండసేవితాః। తడాగైః సాగరప్రఖ్యైస్తోయసౌగంధపూజితైః
ఆ చెరువులు నీటితో నిండిపోయి, హంసలు, కారండవ పక్షులు తిరిగేలా ఉన్నాయి. సముద్రాల్లాంటి పెద్ద సరస్సులు, వాటి నీటి పరిమళంతో పూజింపబడుతున్నాయి.
నందనం భాతి సర్వత్ర గణైరప్సరసాం మహత్। విమానైః కలశైః శుభ్రైర్హేమదండైః సుశోభనైః
ప్రతి చోటా నందనవనం అప్సరసల గణాలతో, మెరిసే బంగారు స్తంభాలతో అలంకరించిన విమానాలతో ప్రకాశిస్తోంది.
నందనో వనరాజస్తు ప్రాసాదైస్తు సుధాన్వితైః। యత్ర తత్ర ప్రభాత్యేవ కిన్నరాణాం మహాగణైః
నందనవనం అందమైన భవనాలతో అలంకరించబడి, ఎక్కడ చూసినా కిన్నరుల గొప్ప సమూహాలతో ప్రకాశిస్తోంది.
గంధర్వైరప్సరోభిశ్చ సురూపాభిర్ద్విజోత్తమ । దేవతానాం వినోదైశ్చ మునివృందైః సుయోగిభిః
ఓ ఉత్తమ ద్విజా, ఆ వనం గంధర్వులు, అందమైన అప్సరసలు, దేవతల వినోదాలు, మరియు యోగంలో నిపుణులైన మునుల సమూహాలతో వెలిగిపోతుంది.
సర్వత్ర శుశుభే పుణ్యసంస్థానం నందనస్య చ
ప్రతి చోట నందనవనపు పవిత్ర స్థలం శుభమయంగా మెరుస్తోంది.
ఏవం సమాలోక్య మహానుభావో భవః సుదేవ్యాసహితో మహాత్మా। శ్రీనందనం పుణ్యవతాం నివాసం సుఖాకరం శాంతిగుణోపపన్నమ్
అలా చూసిన భవుడు, సుదేవితో కలిసి ఉన్న మహాత్ముడు, పుణ్యుల నివాసమైన, ఆనందాన్ని ఇచ్చే, శాంతిగుణాలతో కూడిన నందనవనాన్ని దర్శించాడు.
ఆదిత్యతేజః సమతేజసాం గణైః ప్రభాతి వై రశ్మిభిర్జాతరూపః। పుష్పైః ఫలైః కామగుణోపపన్నః కల్పద్రుమో నందనకాననేపి
నందనవనంలో ఉన్న కల్పవృక్షం, సూర్యుడి తేజస్సుతో సమానమైన కాంతి గల సమూహాల మధ్య, బంగారు వెలుగు, పుష్పాలు, పండ్లు, కావలసిన లక్షణాలతో ప్రకాశిస్తోంది.
ఏవంవిధం పాదపరాజమేవ సంవీక్ష్య దేవీ చ శివం బభాషే। అస్యాభిధానం కథయస్వ నాథ సర్వస్య పుణ్యస్య నగస్య పుణ్యమ్
అలాంటి అద్భుతమైన వృక్షాన్ని చూసి, దేవీ శివునితో ఇలా అడిగింది: 'ప్రభూ, ఈ వృక్షానికి పేరు ఏమిటి? ఈ పవిత్ర పర్వతానికి ఉన్న మహిమను చెప్పండి.'
తేజస్వినాం సూర్యవరః సమంతాత్స దేవ దేవీం చ శివో బభాషే । శివ ఉవాచ- అస్య ప్రతిష్ఠా మహతీ శుభాఖ్యా దేవేషు ముఖ్యో మధుసూదనశ్చ
తేజస్సుతో మెరిసే సమూహాల మధ్య, సూర్యుని వంటి శివుడు దేవీతో ఇలా అన్నాడు: 'దేవతల్లో ఈ వృక్షానికి గొప్ప స్థానం ఉంది, దీనికి శుభమయమైనదని పేరు. దేవతలలో మధుసూదనుడు ప్రధానుడు.'
నదీషు ముఖ్యా సురనిమ్నగాపి విసృష్టికర్త్తాపి యథైవ ధాతా । సుఖావహానాం చ యథా సుచంద్రో భూతేషు ముఖ్యా చ యథైవ పృథ్వీ
నదుల్లో దైవనదీ ప్రధానమైనట్లు, సృష్టికర్తల్లో ధాతా ముఖ్యుడైనట్లు, సుఖాన్ని ఇచ్చేవారిలో చంద్రుడు, భూతాల్లో భూమి ముఖ్యమైనట్లే,
నగేంద్రరాజో హి యథా నగానాం జలాశయేష్వేవ యథా సముద్రః । మహౌషధీనామివ దేవి చాన్నం మహీధరాణాం హిమవాన్యథైవ
పర్వతాల్లో పర్వతాధిరాజు, జలాశయాల్లో సముద్రం, ఔషధాల్లో అన్నం, పర్వతాల్లో హిమవంతు ముఖ్యమైనవాడైనట్లే, ఓ దేవీ!
విద్యాసు మధ్యే చ యథాత్మవిద్యా లోకేషు సర్వేషు యథా నరేంద్రః। తథైవ ముఖ్యస్తరురాజ ఏష సర్వాతిథిర్దేవపతేః ప్రియోయమ్
విద్యల్లో ఆత్మవిద్య ముఖ్యమైనట్లూ, ప్రజల్లో రాజు ప్రధానమైనట్లూ, అలాగే ఈ వృక్షరాజు కూడా అందరికీ ముఖ్యుడు, దేవతాధిపతికి ప్రియమైన అతిథి.
శ్రీపార్వత్యువాచ- గుణాన్ను శంభో మమ కీర్త్తయస్వ వృక్షాధిపస్యాస్య శుభాన్సుపుణ్యాన్ । ఆకర్ణ్య దేవో వచనం బభాషే దేవ్యాస్తు సర్వం సుతరోర్హి తస్య
శ్రీపార్వతీ ఇలా అడిగింది: 'శంభో, ఈ వృక్షాధిపతి యొక్క శుభమైన, పుణ్యమైన గుణాలను నాకు చెప్పు.' దేవీ మాటలు విని, శివుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ వృక్షానికి అన్ని గుణాలూ ఉన్నాయి.'
యం యం కల్పయంతి సుపుణ్యదేవా దేవోపమా దేవవరాశ్చ కాంతే । తం తం హి తేభ్యః ప్రదదాతి వృక్షః కల్పద్రుమో నామ వరిష్ఠ ఏషః
పుణ్యదేవతలు, దేవతలకు సమానమైనవారు, ఉత్తమ దేవతలు ఏదైనా కోరుకున్నా, ఓ సుందరీ, ఆ కోరికను ఈ కల్పవృక్షం వారికి ఇస్తుంది. ఇదే అత్యుత్తమమైనది.
అస్మాచ్చ సర్వే ప్రభవంతి పుణ్యా దుఃప్రాప్యమత్రైవ తపోధికాస్తే। జీవాధికం రత్నమయం సుదివ్యం దేవాస్తు భుంజంతి మహాప్రధానాః
దీనివల్ల అన్ని పుణ్యఫలాలు కలుగుతాయి. సాధించడానికి కష్టమైనవి, తపస్సును మించిపోయినవి కూడా ఇక్కడ లభిస్తాయి. ప్రధాన దేవతలు ఇక్కడ అద్భుతమైన, రత్నమయమైన, అమూల్యమైన వస్తువులను ఆస్వాదిస్తారు.
శుశ్రావ దేవీ వచనం శివస్య ఆశ్చర్యభూతం మనసా విచింత్య । తస్యానుమత్యా పరికల్పితం చ స్త్రీరత్నమేకం సుగుణం సురూపమ్
దేవీ శివుని మాటలు విని, ఆశ్చర్యపడి మనసులో ఆలోచించింది. ఆమె అనుమతితో, ఒకే ఒక్క సుందరమైన, సద్గుణాలున్న స్త్రీరత్నం అక్కడ ఏర్పడింది.
సర్వాంగరూపాం సగుణాం సురూపాం తస్మాత్సువృక్షాద్గిరిజా ప్రలేభే। విశ్వస్య మోహాయ యథోపవిష్టా సాహాయ్యరూపా మకరధ్వజస్య
ఆ సువృక్షం నుండి గిరిజా, అన్ని అవయవాలు అందమైన, సద్గుణాలు గల, సుందరమైన స్త్రీని పొందింది. ఆమె ప్రపంచాన్ని మోహింపజేయడానికి, మకరధ్వజునికి సహాయంగా కూర్చుంది.
క్రీడానిధానం సుఖసిద్ధిరూపం సర్వోపపన్నా కమలాయతాక్షీ । పద్మాననా పద్మకరా సుపద్మా చామీకరస్యాపి యథా సుమూర్తిః
కమలాక్షి, క్రీడలకు నిలయం, సుఖసిద్ధి స్వరూపిణి, అన్ని గుణాలతో కూడినది, పద్మముఖి, పద్మహస్త, సువర్ణవర్ణంతో మెరిసే సుందర రూపాన్ని కలిగి ఉంది.
ప్రభాసు తద్వద్విమలా సుతేజా లీలా సుతేజాశ్చ సుకుంచితాస్తే । ప్రలంబకేశాః పరిసూక్ష్మబద్ధాః పుష్పైః సుగంధైః పరిలేపితాశ్చ
ఆమె కాంతి నిర్మలంగా, ప్రకాశంగా ఉంది. ఆమె లీలలు వెలుగునిచ్చేలా ఉన్నాయి. ఆమె జుట్టు మృదువుగా, వంకరగా, పొడవుగా, సున్నితంగా కట్టబడి, సువాసన గల పువ్వులతో అలంకరించబడి ఉంది.
ప్రబద్ధకుంతా దృఢకేశబంధైర్విభాతి సా రూపవరేణ బాలా। సీమంతమార్గే చ ముక్తాఫలానాం మాలా విభాత్యేవ యథా తరూణామ్
ఆమె జుట్టు బలమైన ముడులతో బిగువుగా కట్టబడి, అత్యుత్తమ సౌందర్యంతో మెరిసిపోతుంది. జుట్టు విడిభాగంలో ముత్యాల హారం మెరిసిపోతుంది, అది వృక్షాలపై హారాలు అలంకరించినట్లే.
సీమంతమూలే తిలకం సుదేవ్యా యథోదితో దైత్యగురుః సతేజాః । భాలేషు పద్మే మృగనాభిపద్మ సముత్థతేజః ప్రకరైర్విభాతి
సుదేవి తలవెనుక సీమంతానికి వేసిన తిలకం, దైత్యగురువు వంటి తేజంతో మెరిసిపోతుంది. ఆమె నుదుటిపై మృగనాభి పరిమళం, పద్మపు వెలుగు గుంపులుగా ప్రకాశిస్తాయి.
సీమంతమూలే తిలకస్య తేజః ప్రకాశయేద్రూపశ్రియం సులోకే । కేశేషు ముక్తాఫలకే చ భాలే తస్యాః సుశోభాం వికరోతి నిత్యమ్
తల సీమంతానికి వేసిన తిలకం తేజస్సు ఆమె అందాన్ని, మహిమను స్వర్గంలో వెలిగిస్తుంది. ఆమె జుట్టులో ముత్యాలు, నుదుటిపై ఆ తేజం ఆమె సౌందర్యాన్ని ఎప్పుడూ పెంచుతుంది.
యథా సుచంద్రః పరిభాతి భాసా సా రమ్యచేష్టేవ విభాతి తద్వత్। సంపూర్ణచంద్రోపి యథా విభాతి జ్యోత్స్నావితానేన హిమాంశుజాలః
ఎలా అందమైన చంద్రుడు తన వెలుగుతో మెరిసిపోతాడో, అలాగే ఆమె ఆనందకరమైన హావభావాలతో ప్రకాశిస్తుంది. పూర్ణచంద్రుడు చంద్రకాంతులతో చుట్టబడి ఎలా మెరిసిపోతాడో, ఆమె కూడా అలా వెలుగుతుంటుంది.
తస్యాస్తు వక్త్రం పరిభాతి తద్వచ్ఛోభాకరం విశ్వవిశారదం చ। హిమాంశురేవాపి కలంకయుక్తః సంక్షీయతే నిత్యకలావిహీనః
ఆమె ముఖం కూడా అలాగే మెరిసి, లోకానికి అందాన్ని, జ్ఞానాన్ని ప్రసరిస్తుంది. చంద్రుడు మచ్చలతో, తక్కువ కళతో ఉన్నప్పుడు కాంతి తగ్గిపోతుంది. కానీ ఆమె కాంతి ఎప్పుడూ పూర్ణంగా ఉంటుంది.
సంపూర్ణమస్త్యేవ సదైవ హృష్టం తస్యాస్తు వక్త్రం పరినిష్కలంకమ్ । గంధం వికాశం కమలే స్వకీయం తతః సమాలోక్య సుఖం న లేభే
ఆమె ముఖం ఎప్పుడూ పూర్ణంగా, ఆనందంగా, ఎలాంటి మచ్చ లేకుండా ఉంటుంది. తన పద్మపు పరిమళాన్ని, వికాసాన్ని చూసి కూడా ఆమె సంతృప్తి పొందలేదు.
పద్మాననా సర్వగుణోపపన్నా మదీయభావైఃపరినిర్మితేయమ్। గంధం స్వకీయం తు విపశ్య పద్మం తస్యా ముఖాద్వాతి జగత్సమీరః
పద్మమువంటి ముఖం కలిగి, అన్ని గుణాలతో అలంకరించబడిన ఆమె, నా భావాలతో నిర్మించబడి ఉంది. ఆమె స్వంత పరిమళాన్ని చూడు, ఎందుకంటే ప్రపంచపు గాలి ఆమె నోటివెంట పద్మానికి ఆ పరిమళాన్ని తీసుకెళ్తుంది.