స్థితః సరిత్తటే రమ్యే చ్యవనస్యోపపశ్యతః । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం తేషాం వృత్తం మహాత్మనామ్
అందమైన నది తీరంలో ఉండి, చ్యవనుడు ఆ సంగతులన్నీ చూశాడు. వీరు చేసిన కార్యాలన్నీ నీకు వివరంగా చెప్పాను.
వైష్ణవానాం మహారాజ అన్యత్కిం తే వదామ్యహమ్ । వేన ఉవాచ- అమృతం శంఖపాత్రేణ పానార్థం మమ చార్పితమ్
మహారాజా! వైష్ణవుల గురించి ఇంకేమి చెప్పాలని నీవు అడుగుతున్నావు? వేను ఇలా అన్నాడు — శంఖంలో అమృతాన్ని నాకు పానార్థంగా సమర్పించారు.
తస్మాత్కస్య న చ శ్రద్ధా పాతుం మర్త్యస్య భూతలే । ఉత్తమం వైష్ణవం జ్ఞానం పానానామిహ సర్వదా
అందువల్ల, భూమిపై ఎవరికైనా దాన్ని సేవించాలనే విశ్వాసం ఎందుకు ఉండదు? ఉత్తమమైన వైష్ణవ జ్ఞానం ఎప్పుడూ ఇక్కడ గ్రహించవలసిందే.
త్వయైవం కథ్యమానస్య పానే తృప్తిర్న జాయతే । శ్రోతుం హి దేవదేవేశ మమ శ్రద్ధా వివర్ద్ధతే
నీవు ఇలా చెప్పుతుంటే నాకు పానానికి తృప్తి కలగడం లేదు. దేవతల దేవా! వినాలని నా విశ్వాసం మరింత పెరుగుతోంది.
కథయస్వ ప్రసాదాన్మే కుంజలస్యాపి చేష్టితమ్ । మహాత్మనా కిముక్తం చ చతుర్థం తనయం ప్రతి
నీ కృపతో కుంజలుని చేసిన కార్యాలు, మహాత్ముడు తన నాలుగవ కుమారుడికి ఏమి చెప్పాడో నాకు వివరంగా చెప్పు.
తత్త్వం సువిస్తరాదేవ కృపయా కథయస్వ మే । శ్రీభగవానువాచ- శ్రూయతామభిధాస్యామి చరిత్రం కుంజలస్య చ
నిజమైన కథను పూర్తిగా దయతో నాకు వివరంగా చెప్పు. శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — విను, కుంజలుని చరిత్రను నేను వివరంగా చెప్పుతాను.
బహుశ్రేయః సమాయుక్తం చరిత్రం చ్యవనస్య చ । ఇదం పుణ్యం నరశ్రేష్ఠ ఆఖ్యానం పాపనాశనమ్
చ్యవనుని గొప్ప స్వభావం, మంచి ప్రవర్తనతో కూడిన ఈ పవిత్రమైన కథను వినడం వల్ల పాపాలు తొలగిపోతాయి, ఓ మానవులలో శ్రేష్ఠుడా!
యః శృణోతి నరో భక్త్యా గోసహస్రఫలం లభేత్
ఈ కథను భక్తితో వినే వాడికి, వెయ్యి ఆవులు దానం చేసినంత ఫలం లభిస్తుంది.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే గురుతీర్థమాహాత్మ్యే చ్యవనచరిత్రే శతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో భూమిఖండంలో వేనుని కథలో గురుతీర్థ మహిమను వివరిస్తూ, చ్యవనుని కథ అనే వందవ అధ్యాయం ముగిసింది.
సూత ఉవాచ- దేవదేవో హృషీకేశస్త్వంగపుత్రం నృపోత్తమమ్ । సమాచష్ట మహాశ్రేయ ఆఖ్యానం పాపనాశనమ్
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన హృషీకేశుడు, త్వంగుని కుమారుడైన రాజుకు పుణ్యాన్ని ఇచ్చే, పాపాలను తొలగించే గొప్ప కథను వివరించాడు.
శ్రూయతామభిధాస్యామి చరిత్రం శ్రేయదాయకమ్ । ద్విజస్యాపి చ వృత్తాంతం కుంజలస్య మహాత్మనః
ఇప్పుడు నేను శ్రేయస్సును ప్రసాదించే ఒక గొప్ప కథను, మహాత్ముడైన కుంజలుని జీవితాన్ని మీకు వినిపించబోతున్నాను. వినండి.
విష్ణురువాచ- కుంజలశ్చాపి ధర్మాత్మా చతుర్థం పుత్రమేవ చ । సమాహూయ ముదాయుక్త ఉవాచైనం కపింజలమ్
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు — ధర్మమయుడైన కుంజలుడు తన నాలుగవ కుమారుడు కపింజలనిని పిలిచి, ఆనందంతో అతనితో మాట్లాడాడు.
కిం ను పుత్ర త్వయా దృష్టమపూర్వం కథయస్వ మే । భోజనార్థం తు యాసి త్వమితః కస్మిన్సుతోత్తమ
నా కుమారా! నీవు ఇంతవరకు చూడని ఏ కొత్త విషయం చూశావో నాకు చెప్పు. భోజనం కోసం ఇక్కడినుండి ఎక్కడికి వెళ్తున్నావో చెప్పు, నా ప్రియమైన కుమారుడా!
తదాచక్ష్వ మహాభాగ యది దృష్టం సుపుణ్యదమ్ । కపింజల ఉవాచ- యచ్చ తాత త్వయా పృష్టమపూర్వం ప్రవదామ్యహమ్
ఓ మహాభాగ్యశాలి! నీవు ఏదైనా గొప్ప పుణ్యదాయకమైనది చూసుంటే చెప్పు. కపింజలుడు అన్నాడు — తండ్రీ! నీవు అడిగిన కొత్త విషయాన్ని నేను చెబుతాను.
యన్న దృష్టం శ్రుతం కేన కస్మాన్నైవ శ్రుతం మయా । తదిహైవ ప్రవక్ష్యామి శ్రూయతామధునా పితః
నాకు చూడని, వినని, లేదా ఎందుకు వినలేకపోయానో, ఆ విషయాన్ని ఇక్కడే ఇప్పుడు చెబుతాను. వినండి తండ్రీ!
శృణ్వంతు భ్రాతరః సర్వే మాతస్త్వం శృణు సాంప్రతమ్ । కైలాసః పర్వతశ్రేష్ఠో ధవలశ్చంద్ర సన్నిభః
నా అన్నదమ్ములందరూ వినండి. తల్లి! నీవు కూడా ఇప్పుడు విను. కైలాసం అనే పర్వతం, పర్వతాలలో శ్రేష్ఠమైనది, చంద్రునిలా తెల్లగా మెరిసిపోతుంది.
నానాధాతుసమాకీర్ణో నానావృక్షోపశోభితః । గంగాజలైః శుభైః పుణ్యైః క్షాలితః సర్వతః పితః
అది ఎన్నో లోహాలతో నిండిపోయి, అనేక రకాల చెట్లతో అలంకరించబడి ఉంది. పవిత్రమైన గంగాజలంతో అన్ని వైపులా కడుగబడుతోంది, తండ్రీ!
నదీనాం తు సహస్రాణి దివ్యాని వివిధాని చ । యస్మాత్తాత ప్రసూతాని జలాని వివిధాని చ
అక్కడినుండి వేలాది దివ్యమైన, విభిన్నమైన నదులు పుట్టుకొస్తాయి, తండ్రీ! అలాగే అనేక రకాల నీళ్ళు కూడా అక్కడ ఉన్నాయి.
తడాగాని సహస్రాణి సోదకాని మహాగిరౌ । నద్యః సంతి విశాలిన్యో హంససారససేవితాః
ఆ గొప్ప పర్వతంపై వేలాది నీటితో నిండిన సరస్సులు ఉన్నాయి. అక్కడ విస్తారమైన నదులు ఉన్నాయి, వాటిలో హంసలు, సారసాలు సంచరిస్తుంటాయి.
తస్మిఞ్ఛిఖరిణాం శ్రేష్ఠే పుణ్యదాః పాపనాశనాః । వనాని వివిధాన్యేవ పుష్పితాని ఫలాని చ
ఆ పర్వతశిఖరంలో పుణ్యాన్ని ప్రసాదించే, పాపాలను తొలగించే ఎన్నో పుష్పితఫలదాయకమైన వనాలు ఉన్నాయి.
నానావృక్షోపయుక్తాని హరితాని శుభాని చ । కిన్నరాణాం గణైర్యుక్తశ్చాప్సరోభిః సమాకులః
అవి అనేక రకాల చెట్లతో, ఆకుపచ్చగా, శుభ్రంగా కనిపిస్తాయి. అక్కడ కిన్నరుల గుంపులు, అప్సరసల సమూహాలు కూడా ఉన్నాయి.
గంధర్వచారణైః సిద్ధైర్దేవవృందైః సుశోభితః । దివ్యవృక్షవనోపేతో దివ్యభావైః సమాకులః
అక్కడ గంధర్వులు, చారణులు, సిద్ధులు, దేవతల సమూహాలు అలంకరిస్తుంటారు. దివ్యమైన వృక్షవనాలతో, పరమ పవిత్రతతో నిండిపోయి ఉంటుంది.
దివ్యగంధైః సుశోభాఢ్యైర్నానారత్నసమన్వితః । శిలాభిః స్ఫటికస్యాపి శుక్లాభిస్తు సుశోభనః
అది దివ్యమైన సుగంధాలతో, అపూర్వమైన అందంతో, అనేక రత్నాలతో నిండిపోయి, తెల్లటి స్ఫటిక రాళ్లతో మెరిసిపోతుంది.
సూర్యతేజోమయో రాజంస్తేజోభిస్తు సమాకులః । చందనైశ్చారుగంధైశ్చ బకులైర్నీలపుష్పకైః
ఓ రాజా! అది సూర్యుని తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, మహత్తరమైన వెలుగుతో నిండిపోయి, సుగంధమైన చందనంతో, బకుల చెట్లతో, నీలిపువ్వులతో అలంకరించబడి ఉంది.
నానాపుష్పమయైర్వృక్షైః సర్వత్ర సమలంకృతః । పక్షిణాం సునినాదైశ్చ దివ్యానాం మధురాయతే
అక్కడ ప్రతి చోటా రకరకాల పువ్వులతో అలంకరించబడిన చెట్లు ఉన్నాయి. ఆ చెట్ల మధ్య దివ్యమైన పక్షుల మధురమైన కిలకిల ధ్వనులతో ఆ ప్రదేశం మధురంగా మారింది.
షట్పదానాం నినాదైశ్చ వృక్షౌఘైర్మధురాయతే । రుతైశ్చ కోకిలానాం తు శోభతే స వనో గిరిః
అక్కడ తేనెటీగల గూళ్ల మధ్య వినిపించే మధురమైన గుంజనలతో, చెట్ల సమూహాలతో, కోయిలల పాటలతో ఆ అడవి పర్వతం ఎంతో అందంగా మెరిసిపోతుంది.
గణకోటిసమాకీర్ణం తత్రాస్తి శివమందిరమ్ । అంశుభిర్ధవలం పుణ్యం పుణ్యరాశిశిలోచ్చయమ్
అక్కడ అనేక జనసమూహాలతో నిండిన, కాంతివంతంగా తెల్లగా మెరిసే, పవిత్రతతో పరిపూర్ణమైన, పుణ్యశిఖరాలతో అలంకరించబడిన శివాలయం ఉంది.
సింహైశ్చ గర్జమానైశ్చ సైరిభైః కుంజరైస్తతః । దిగ్గజానాం సుఘోషైశ్చ శబ్దితం చ సమంతతః
అక్కడ చుట్టూ సింహాల గర్జనలు, ఏనుగుల అరుపులు, అడవి పందుల కేకలు, దిక్కుల ఏనుగుల గంభీరమైన గొంతులతో ఆ ప్రదేశం మారుమోగిపోతుంది.
నానామృగైః సమాకీర్ణం శాఖామృగగణాకులమ్ । మయూరకేకాఘోషైశ్చ గుహాసు చ వినాదితమ్
అక్కడ రకరకాల జంతువులతో నిండిపోయి, కోతుల గుంపులతో కిక్కిరిసిపోయి, గుహల్లో నెమళ్లు చేసిన గొంతులతో ప్రతిధ్వనిస్తుంది.
కందరైర్లేపనైః కూటైః సానుభిశ్చ విరాజితమ్ । నానాప్రస్రవణోపేతమోషధీభిర్విరాజితమ్
ఆ పర్వతం లోయలు, పర్వతశిఖరాలు, కొండకోణాలు, పల్లాలు, రకరకాల జలధారలు, ఔషధ మొక్కలతో ఎంతో అందంగా మెరిసిపోతుంది.