కర్మైవ కారణం రాజన్నరాణాం సుఖదుఃఖయోః । జన్మమృత్య్వోర్మహాభాగ భుంక్ష్వ తత్కర్మణః ఫలమ్
రాజా! మనుషులకు సుఖదుఃఖాలకు కారణం కర్మే. మహాభాగ! పుట్టుక, మరణంలో నీ కార్యఫలితాన్ని అనుభవించు.
పూర్వేపి చ మహాత్మానో దివం ప్రాప్తాః స్వకర్మణా । పునః ప్రయాతా భూర్లోకం కర్మణః క్షయకాలతః
పూర్వంలో మహాత్ములు తమ సొంత కర్మఫలితంతో స్వర్గాన్ని పొందారు. కానీ ఆ పుణ్యం ముగిసిన తర్వాత మళ్లీ భూమికి వచ్చారు.
నలో భగీరథశ్చైవ విశ్వామిత్రో యుధిష్ఠిరః । కర్మణైవ హి సంప్రాప్తాః స్వర్గం రాజన్స్వకాలతః
నలుడు, భగీరథుడు, విశ్వామిత్రుడు, యుధిష్ఠిరుడు — రాజా! వీరందరూ తమ కర్మబలంతోనే తగిన సమయంలో స్వర్గాన్ని పొందారు.
దిష్టం హి ప్రాక్తనం కర్మ తేన దుఃఖం సుఖం లభేత్ । తదుల్లంఘయితుం రాజన్కః సమర్థోపి హీశ్వరః
మునుపు చేసిన కర్మఫలితంతోనే సుఖం, దుఃఖం లభిస్తుంది. రాజా! దాన్ని దాటి పోవడంలో దేవతలు కూడా సమర్థులు కారు.
అథ తస్మాన్నృపశ్రేష్ఠ స్వర్గతస్యాపి తేఽభవత్ । క్షుత్తృష్ణాసంభవో వేగస్తతో దుష్టం హి కర్మ తే
అందువల్ల, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నీవు స్వర్గంలో ఉన్నా ఆకలి, దాహం కలిగాయి. ఇది నీ చెడు కర్మ వల్లే జరిగింది.
యది తే క్షుత్ప్రతీకారో హ్యభీష్టో నృపసత్తమ । తద్గత్వా భుంక్ష్వ కాయం స్వమానందారణ్యసంస్థితమ్
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నీకు ఆకలి నివారణ కావాలనుకుంటే, అడవిలో ఉన్న నీ శరీరాన్ని వెళ్లి తిను.
తవ చేయం మహారాజ్ఞీ క్షుత్క్షామాతీవ దృశ్యతే । సుబాహురువాచ- కియత్కాలమిదం కర్మ కర్తవ్యం ప్రియయా సహ
నీ మహారాణి ఆకలితో చాలా క్షీణించిపోయినట్టు కనిపిస్తోంది. సుబాహు ఇలా అడిగాడు: నా ప్రియతో కలిసి ఈ కార్యాన్ని ఎంత కాలం చేయాలి?
తన్మే బ్రూహి మహాభాగానుగ్రహో దృశ్యతే కదా । కస్య దానేన కిం పుణ్యం ద్రవ్యస్య మునిసత్తమ
అందుకే, మహాభాగ, నీ అనుగ్రహం ఎప్పుడు లభిస్తుంది చెప్పు. ఏ వస్తువు దానం చేస్తే పుణ్యం కలుగుతుంది, మునిశ్రేష్ఠా, దయచేసి వివరించు.
తత్ప్రబ్రూహి మహాప్రాజ్ఞ యది తుష్టోసి సాంప్రతమ్ । వామదేవ ఉవాచ- అన్నదానాన్మహాసౌఖ్యముదకస్య మహామతే
మహాప్రజ్ఞుడా, నీవు ఈ సమయంలో సంతుష్టుడివైతే దయచేసి నాకు చెప్పు. వామదేవుడు ఇలా అన్నాడు: అన్నదానం వల్ల గొప్ప ఆనందం లభిస్తుంది, నీటి దానం వల్ల కూడా—
భుంజంతి మర్త్యాః స్వర్గం వై పీడ్యంతే నైవ పాతకైః । యదా దానం న దత్తం తు భవేదపి హి మానవైః
మనుషులు స్వర్గంలో సుఖంగా ఉంటారు, పాపాలు వారిని బాధించవు. కాని, దానం చేయకపోతే—
మృత్యుకాలేపి సంప్రాప్తే దానం సర్వే దదంతి చ । ఆదావేవ ప్రదాతవ్యమన్నం చోదకసంయుతమ్
మరణ సమయానికైనా అందరూ దానం చేస్తారు. మొదట్లోనే అన్నాన్ని నీటితో కలిపి దానం చేయాలి.
సుచ్ఛత్రోపానహౌ దద్యాజ్జలపాత్రం సుశోభనమ్ । భూమిం సుకాంచనం ధేనుమష్టౌ దానాని యోఽర్పయేత్
శుభ్రమైన పట్టు, మంచి చెప్పులు, అందమైన నీటి పాత్రను దానం చేయాలి. భూమి, బంగారం, ఆవు—ఈ ఎనిమిది దానాలు ఎవరు ఇస్తారో—
స్వర్గే న జాయతే తస్య క్షుధాతృష్ణాదిసంభవః । క్షుధా న బాధతే రాజన్నన్నదానాత్స తృప్తిమాన్
వారికి స్వర్గంలో ఆకలి, దాహం వంటి బాధలు కలుగవు. రాజా, అన్నదానం వల్ల అతడికి ఆకలి బాధించదు, తృప్తిగా ఉంటాడు.
తృష్ణా తీవ్రా నహి స్యాద్వై తృప్తో భవతి సర్వదా । పాదుకాయాః ప్రదానేన చ్ఛత్రదానేన భూపతే
తీవ్రమైన దాహం కలగదు, ఎప్పుడూ తృప్తిగా ఉంటాడు. చెప్పుల దానం, గొడుగు దానం వల్ల, రాజా—
ఛాయామాప్నోతి దాతా వై వాహనం చ నృపోత్తమ । ఉపానహప్రదానేన అన్యదేవం వదామ్యహమ్
దాతకు నీడ, వాహనం లభిస్తాయి, రాజశ్రేష్ఠా. చెప్పుల దానం వల్ల ఇంకో విషయాన్ని చెబుతాను.
భూమిదానాన్మహాభాగ సర్వకామానవాప్నుయాత్ । గోదానేన మహారాజ రసైః పుష్టో భవేత్సదా
భూమి దానం వల్ల, మహాభాగ, అన్ని కోరికలు తీరతాయి. ఆవు దానం వల్ల, మహారాజా, ఎప్పుడూ రసాలతో పోషణ కలుగుతుంది.
సర్వాన్భోగాన్ప్రభుంజానః స్వర్గలోకే వసేన్నరః । తృప్తో భవతి వై దాతా గోదానేన న సంశయః
అన్ని భోగాలు అనుభవిస్తూ, మనిషి స్వర్గలోకంలో నివసిస్తాడు. ఆవు దానం చేసినవాడు తృప్తిగా ఉంటాడు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
నీరుజః సుఖసంపన్నః సంతుష్టస్తు ధనాన్వితః । కాంచనేన సువర్ణస్తు జాయతే నాత్ర సంశయః
అతడు రోగరహితుడు, సుఖసంపన్నుడు, సంతుష్టుడు, ధనవంతుడు అవుతాడు. బంగారం దానం వల్ల బంగారంలా ప్రకాశిస్తాడు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
శ్రీమాంశ్చ రూపవాంస్త్యాగీ రత్నభోక్తా భవేన్నరః । మృత్యుకాలే తు సంప్రాప్తే తిలదానం ప్రయచ్ఛతి
అతడు శ్రీమంతుడు, అందగాడు, దాత, రత్నాలను ఆస్వాదించేవాడు అవుతాడు. మరణ సమయం వచ్చినప్పుడు, తిల్లు దానం చేయాలి.
సర్వభోగపతిర్భూత్వా విష్ణులోకం ప్రయాతి సః । ఏవం దానవిశేషేణ ప్రాప్యతే పరమం సుఖమ్
అన్ని భోగాల అధిపతిగా మారి, విష్ణు లోకానికి చేరుకుంటాడు. ఇలా, ఈ విశేష దానాల వల్ల పరమ సుఖం లభిస్తుంది.
గోదానం భూమిదానం తు అన్నోదకే చ వై త్వయా । జీవమానేన రాజేంద్ర న దత్తం బ్రాహ్మణాయ వై
ఆవు దానం, భూమి దానం, అన్నం, నీరు—ఇవి బ్రాహ్మణునికి నీవు బ్రతికున్నప్పుడే ఇవ్వలేదు, రాజేంద్ర.
మృత్యుకాలేపి నో దత్తం తస్మాత్క్షుధా ప్రవర్తతే । ఏతత్తే కారణం ప్రోక్తం జాతం కర్మవశానుగమ్
మరణ సమయంలో కూడా ఇవ్వలేదు. అందుకే నీకు ఆకలి కలుగుతోంది. ఇది నీ కర్మఫలితంగా వచ్చిన కారణం అని చెప్పాను.
యాదృశం తు కృతం కర్మ తాదృశం పరిభుజ్యతే । సుబాహురువాచ- కథం క్షుధా ప్రశాంతిం మే ప్రయాతి మునిసత్తమ
ఏ విధంగా కర్మ చేశావో, అలాగే అనుభవించాల్సి ఉంటుంది. సుబాహు అడిగాడు: మునిశ్రేష్ఠా, నా ఆకలి ఎలా శాంతిస్తుంది?
అనయా శోషితః కాయో హ్యతీవ పరిదూయతే । క్షుధాం ప్రతి ద్విజశ్రేష్ఠ ప్రాయశ్చిత్తం వదస్వ నౌః
ఈ ఆకలితో నా శరీరం పూర్తిగా ఎండిపోతోంది, చాలా బాధపడుతోంది. ద్విజశ్రేష్ఠా, ఈ ఆకలికి ప్రాయశ్చిత్తం ఏమిటో మాకు చెప్పు.
కర్మణశ్చాస్యఘోరస్య యథా శాంతిర్భవేన్మమ । వామదేవ ఉవాచ- ప్రాయశ్చిత్తం న చైవాస్తి ఋతేభోగాన్నృపోత్తమ
ఈ భయంకరమైన పాపానికి నాకు శాంతి ఎలా కలుగుతుంది? వామదేవుడు ఇలా అన్నాడు — రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, దాని ఫలితాన్ని అనుభవించకుండా పాపానికి పరిహారం లేదు.
కర్మణోస్య ఫలం సర్వం భవాన్స్వస్థః ప్రభోక్ష్యతి । యత్ర తే పతితః కాయః ప్రియాయాశ్చైవ భూపతే
భూపాలకా, నువ్వు చేసిన ఆ కార్యానికి వచ్చే ఫలితాన్ని నీవు పూర్తిగా, స్పష్టంగా అనుభవించవలసిందే. నీవు, నీ ప్రియమైన భార్యతో కలసి పడిపోయిన చోటే అది జరుగుతుంది.
యువాభ్యాం హి ప్రగంతవ్యమితశ్చైవ న సంశయః । ఉభాభ్యామపి భోక్తవ్యం కాయమక్షయమేవ తత్
నిజంగా, మీరు ఇద్దరూ ఇక్కడినుంచి వెళ్లక తప్పదు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. మీరు ఇద్దరూ మీకు తగిన శరీరాన్ని ఎప్పటికీ అనుభవించవలసిందే.
స్వంస్వం రాజన్న సందేహస్త్వయా వై ప్రియయా సహ । రాజోవాచ- కియత్కాలం ప్రభోక్తవ్యం మయైవం ప్రియయా సహ
రాజా, నువ్వు నీ ప్రియతో కలసి, నీకు తగినదాన్ని అనుభవించాల్సిందే — ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు. రాజు అడిగాడు — నేను నా ప్రియతో కలిసి ఎంతకాలం ఇలా అనుభవించాలి?
తదాదిశ మహాభాగ ప్రమాణం తద్వచో మమ । వామదేవ ఉవాచ- వాసుదేవ మహాస్తోత్రం మహాపాతకనాశనమ్
అది ఎంతకాలం అనేది నాకు చెప్పు మహాభాగా, నీ మాటే నాకు ప్రమాణం. వామదేవుడు అన్నాడు — వాసుదేవుని గొప్ప స్తోత్రం మహాపాతకాలను కూడా నశింపజేస్తుంది.
యదా త్వం శ్రోష్యసే పుణ్యం తదా మోక్షం ప్రయాస్యసి । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం గచ్ఛ రాజన్ప్రభుంక్ష్వహి
నీవు ఆ పవిత్రమైన స్తోత్రాన్ని వినినప్పుడు, అప్పుడు నీకు మోక్షం లభిస్తుంది. నీకు కావాల్సినది అంతా చెప్పాను; రాజా, ఇప్పుడు వెళ్లి నీ ఫలితాన్ని అనుభవించు.