తస్మాన్మానం పరిత్యజ్య కామం చాపి దురాత్మతామ్ । స్వస్థాభావవిమర్శేన తత్వబుధ్యా స్థిరా భవ
కాబట్టి, గర్వాన్ని, కోరికను, దుష్టత్వాన్ని విడిచిపెట్టి, నీ స్వస్థత గురించి ఆలోచిస్తూ, సత్యాన్ని తెలుసుకొని స్థిరంగా ఉండు.
అహమేతచ్ఛరీరం వై ఖఙ్గధారవ్రతేన చ । త్యక్ష్యామ్యద్య వరారోహే కిం చిరంజీవనేన మే
ఓ సుందరి! ఈ రోజు నేను ఖడ్గధార వ్రతంతో ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెడతాను. నాకు దీర్ఘాయుష్షుతో ఉండటం ఎందుకు అవసరం?
ఇత్యుక్త్వా ఖఙ్గమాకృష్య యావద్భినత్తి కం స్వకమ్ । ఆగతాశ్చ గణాస్తావద్బహవః శివనోదితాః
ఇలా చెప్పి, ఖడ్గాన్ని తీసుకుని తనను తాను కొట్టబోతున్న సమయంలో, శివుడు పంపిన అనేక గణాలు అక్కడికి వచ్చారు.
విమానాని బహూన్యత్ర ఆగతాని తదంతికే । దృష్ట్వా స చైవ తాన్యేవం విమానాని గణాంస్తథా
అప్పుడు అక్కడికి అనేక విమానాలు వచ్చాయి. ఆ విమానాలను, గణాలను చూసి పుష్కసుడు ఆశ్చర్యంగా చూశాడు.
ఉవాచ పరయా భక్త్యా పుష్కసోఽపి చ తాన్ప్రతి । కస్మాత్సమాగతా యూయం సర్వే రుద్రాక్షధారిణః
పుష్కసుడు గొప్ప భక్తితో వారిని అడిగాడు: మీరు అందరూ రుద్రాక్షమాలలు ధరించి ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చారు?
సర్వే స్ఫటికసంకాశాః సర్వే చంద్రార్ద్ధశేఖరాః । కపర్దినశ్చర్మపరీతవాససో భుజంగభోగైః కృతహారభూషణాః
వారు అందరూ స్ఫటికంలా మెరిసిపోతున్నారు, చంద్రకళను అలంకరించుకున్నారు, జటలు కలిగి, చర్మాలను ధరించి, పాము హారాలతో అలంకరించబడ్డారు.
శ్రియాన్వితా రుద్రసమానవీర్యా యథాతథం భో వదతోచితం మమ । పుష్కసేన తదా పృష్టా ఊచుస్తే రుద్రపార్షదాః
వారు మహిమాన్వితులు, రుద్రునితో సమానవీర్యశాలి. పుష్కసుడు అడిగినప్పుడు, ఆ రుద్రపార్షదులు సముచితంగా సమాధానం చెప్పారు.
గణా ఊచుః। ప్రేషితాస్మో వయం చండ శివేన పరమేష్ఠినా । ఆగచ్ఛ త్వరితో భూత్వా సస్త్రీకో యానమారుహ
గణాలు ఇలా అన్నారు: మేము పరమేశ్వరుడైన ఉగ్రశివుని ద్వారా పంపించబడ్డాము. త్వరగా రా, నీ భార్యతో కలిసి విమానంలో ఎక్కు.
లిగార్చనం కృతం యచ్చ త్వయా రాత్రౌ శివస్య చ । తేన కర్మవిపాకేన ప్రాప్తోఽసి పరమాం గతిమ్
నువ్వు రాత్రి శివునికి చేసిన లింగార్చన ఫలితంగా, ఆ కార్యఫలంతో, నీవు పరమగతిని పొందావు.
తథోక్తో వీరభద్రేణ ఉవాచ ప్రహసన్నివ । కిం మయా సుకృతం చీర్ణం పాపినా పుష్కసేన హి
వీరభద్రుడు ఇలా చెప్పగా, పుష్కసుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: నేను పాపి అయిన నేను ఏ మంచి పని చేసాను?
మృగయారసికేనైవ మూఢేన చ దురాత్మనా । పాపాచారోహ్యహం నిత్యం కథం స్వర్గే వసామ్యహమ్
నేను ఎప్పుడూ వేటలో ఆసక్తి కలిగి, మూర్ఖుడిగా, దుష్టంగా, పాపకార్యాలు చేస్తూ ఉన్నాను. అలాంటప్పుడు నేను స్వర్గంలో ఎలా నివసించగలను?
కథం లిగార్చనం చాద్యా కృతమస్తి తదుచ్యతామ్ । పరం కౌతుకమాపన్నః పృచ్ఛామి కృపయా వద
ఈ రోజు లింగార్చన ఎలా జరిగింది? దయచేసి చెప్పు. నాకు చాలా ఆశ్చర్యంగా ఉంది, అందుకే అడుగుతున్నాను.
వీరభద్ర ఉవాచ। దేవదేవో మహాదేవో యో గంగాధరసంజ్ఞకః । పరితుష్టోఽద్య తే చండ సభార్యస్య ఉమాపతిః
వీరభద్రుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతలలో దేవుడైన మహాదేవుడు, గంగాధరుడు, నీవు నీ భార్యతో కలిసి చేసిన పనికి ఈ రోజు సంతోషించాడు.
ప్రాసంగికం త్వయా చాద్య కృతమర్చనమేవ చ । కోలం నిరీక్షమాణేన బిల్వపత్రాణి చైవ హి
ఈ రోజు నువ్వు కోల చెట్టును, బిల్వదళాలను చూస్తూ యాదృచ్ఛికంగా ఆర్చన చేశావు.
ఛేదితాని త్వయా చండ పతితాని తదైవ హి । లింగస్య మస్తకే తాని తేన త్వం సుకృతీ ప్రభో
ఓ చండా! నువ్వు కోసిన ఆ ఆకులు అక్కడే పడిపోయి, లింగశిరస్సుపై పడ్డాయి. అందువల్ల నీవు ధన్యుడవయ్యావు.
తవైవం జాగరో జాతో మహావృక్షోపరి ధ్రువమ్ । తేనైవ జాగరేణైవ తుతోష జగదీశ్వరః
నీవు ఆ మహావృక్షంపై మేల్కొని ఉండటం వల్లే జగదీశ్వరుడు సంతోషించాడు.
ఛలేనైవ మహాభాగ కోలసందర్శనేన హి । శివరాత్రిదినం వ్యాధ ప్రసంగేనాప్యుపోషితమ్
ఓ మహాభాగుడా! శివరాత్రి రోజున, కేవలం కోలపండు చూపించడమే తప్ప, వేటగాడు నాటకీయంగా ఉపవాసం పాటించాడు. అది కూడా తెలియకుండానే జరిగింది.
తేనోపవాసేన చ జాగరేణతుష్టో హ్యసౌ దేవవరో మహాత్మా । తవ ప్రసాదాయ మహానుభావో దదాతి సర్వాన్వరదో వరాంశ్చ
ఆ ఉపవాసం, జాగరణ వల్ల, ఆ మహాత్ముడైన దేవుడు సంతోషించాడు. నీ కోసమే, ఆ వరదాయకుడు అన్ని వరాలు ప్రసాదించాడు.
ఏవముక్తస్తదా తేన వీరభద్రేణ ధీమతా । పుష్కసోఽపి విమానాగ్ర్యమారురోహ చ పశ్యతామ్
అప్పుడు, ధీరుడైన వీరభద్రుడు ఇలా చెప్పిన వెంటనే, పుష్కసుడు కూడా అందరి ముందే అగ్రవిమానంలోకి ఎక్కాడు.
గణానాం దేవతానాం చ సర్వేషాం ప్రాణినామపి । తదా దుందుభయో నేదుర్భేరీతూర్యాణ్యనేకశః
ఆ సమయంలో, గణాలు, దేవతలు, అన్ని జీవుల మధ్య, డుండుబీలు మోగాయి, అనేక రకాల బేరీలు, వాద్యాలు వినిపించాయి.
వీణావేణుమృదంగాని లాస్యనాట్య యుతాని చ । జగుర్గంధర్వపతయో ననృతుశ్చాప్సరోగణాః 6.154.
వీణలు, వంశీలు, మృదంగాలు, నాట్యం, లాస్యంతో కూడి మోగించబడ్డాయి. గంధర్వాధిపతులు పాడారు, అప్సరసలు ఆనందంగా నాట్యం చేశారు.
చామరైర్విజ్యమానో హి ఛత్రైశ్చ వివిధైరపి । మహోత్సవేన మహతా హ్యానీతః శివసన్నిధౌ
చామరాలతో వీచుతూ, వివిధ రకాల గొడుగులతో నీడనిచ్చుతూ, మహోత్సవంగా అతన్ని శివుని సన్నిధిలోకి తీసుకువచ్చారు.
పుష్కసోఽపి తదా ప్రాప్తస్తీర్థస్నాన శివార్చనాత్ । కిం పునః శ్రద్ధయా భక్త్యా శివాయ పరమాత్మానే
అప్పుడు పుష్కసుడు కూడా, ఆ తీర్థస్నానం, శివార్చన వల్ల ఫలితాన్ని పొందాడు. మరి శ్రద్ధ, భక్తితో పరమాత్మ అయిన శివుని ఆరాధించే వారికి ఎంత గొప్ప ఫలితం కలుగుతుందో!
పుష్పాదికం ఫలం గంధం తాంబూలాక్షతమేవ చ । యే ప్రయచ్ఛంతి లోకేఽస్మింస్తే రుద్రా నాత్ర సంశయః
ఈ లోకంలో ఎవరు పుష్పాలు, పండ్లు, గంధం, తాంబూలం, అక్షతలు సమర్పిస్తారో, వారు రుద్రులవుతారు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
మహాదేవ ఉవాచ। తదాప్రభృతి తత్తీర్థం ఖఙ్గధారేతి విశ్రుతమ్ । ఏతత్తీర్థం కలౌ గుప్తం భవిష్యతి సురేశ్వరి
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పటి నుండి ఆ తీర్థాన్ని ఖడ్గధార అని ప్రసిద్ధి చెందింది. ఓ దేవతల రాణీ! కలియుగంలో ఈ తీర్థం దాగి ఉంటుంది.
మాఘమాసేఽథ వైశాఖే కార్తిక్యాం చ విశేషతః । స్నానం యేన ప్రకుర్వంతి ముక్తాస్తే నగనందిని
మాఘం, వైశాఖం, ముఖ్యంగా కార్తీక మాసాల్లో అక్కడ స్నానం చేసే వారు, ఓ పర్వత కుమారీ! వారు ముక్తి పొందుతారు.
వసిష్ఠో వామదేవశ్చ భరద్వాజోఽథ గౌతమః । స్నానార్థే వై సమాయాంతి దేవం ద్రష్టుం పినాకినమ్
వశిష్ఠుడు, వామదేవుడు, భరద్వాజుడు, గౌతముడు — వీరు అందరూ స్నానం కోసం, పినాకిని దేవుని దర్శించేందుకు అక్కడికి వస్తారు.
త్రియుగే వర్త్తతే లింగం కలౌ నైవ తు పార్వతి । విశ్వామిత్రేణ ఋషిణా దత్తశాపో హ్యహం తదా
మూడు యుగాల్లో అక్కడ లింగం ఉంటుంది, కాని కలియుగంలో కాదు, ఓ పార్వతీ! అప్పట్లో విశ్వామిత్రుడు నన్ను శాపించాడని గుర్తుంచుకో.
పార్వత్యువాచ। కథం శాపస్తు ఋషిణా దత్తశ్చైవ సురేశ్వర । తదహం శ్రోతుమిచ్ఛామి త్వత్తో దేవ న సంశయః
పార్వతీ దేవి ఇలా అడిగింది: ఓ దేవతాధిపతి! ఆ ఋషి శాపం ఎలా ఇచ్చాడో నీవు చెప్పు. నేను అది వినాలని కోరుకుంటున్నాను, ఓ దేవా!
మహాదేవ ఉవాచ। ఏకస్మిన్సమయే దేవి విశ్వామిత్రో మహాతపాః । ఆగతః ఖఙ్గధారేఽస్మింస్తీర్థే వై పరమాద్భుతే
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: ఒకసారి, ఓ దేవీ! మహాతపస్వి అయిన విశ్వామిత్రుడు, ఖడ్గధార అనే అద్భుతమైన తీర్థానికి వచ్చాడు.