దుఃఖశోకౌ విధూయేహ సర్వదోషైః ప్రముచ్యతే । నామోచ్చారేణ దేవస్య విష్ణోశ్చైవ సుచక్రిణః
ఇక్కడ దుఃఖం, శోకాన్ని తొలగించి, అన్ని దోషాలనుండి విముక్తి కలుగుతుంది. విష్ణువు అనే దైవనామాన్ని ఉచ్చరిస్తే చాలు.
పుణ్యాత్మానో మహాభాగా ధ్యాయమానా జనార్దనమ్ । త్వయైవారాధితో దేవః శంఖచక్రగదాధరః
పుణ్యాత్ములు, మహాభాగ్యులు జనార్దనుని ధ్యానం చేస్తారు. శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన దేవుడు నీవు చేసిన ఆరాధనతో సంతుష్టుడయ్యాడు.
అన్నాదిదానం విప్రేభ్యో న ప్రదత్తం ద్విజోదితమ్ । ఫలం తస్య ప్రజానామి న దృష్టో మధుసూదనః
ద్విజులకు అన్నాదిదానం చేయకపోవడం వల్ల ఫలితం ఏమిటో నాకు తెలుసు. అందుకే మధుసూదనుడు నాకు కనబడలేదు.
క్షుధా మే బాధతే రాజంస్తృష్ణా చైవ ప్రశోషయేత్ । కుంజల ఉవాచ- ఏవముక్తస్తు ప్రియయా రాజా చింతాకులేంద్రియః
రాజా! నాకు ఆకలి బాధిస్తోంది, దాహం కూడా నన్ను ఎండబెట్టేస్తోంది. కుఞ్జలుడు ఇలా అన్నాడు— ప్రియమైన భార్య మాటలు విని రాజు ఆందోళనతో ఉన్నాడు.
తతో దృష్ట్వా మహాపుణ్యమాశ్రమం శ్రమనాశనమ్ । దివ్యవృక్షసమాకీర్ణం తడాగైరుపశోభితమ్
అప్పుడా రాజు, ఎంతో పుణ్యమైన, శ్రమను పోగొట్టే, దివ్యవృక్షాలతో నిండిన, చెరువులతో అలంకరించబడిన ఒక ఆశ్రమాన్ని చూశాడు.
వాపీకుండతడాగైశ్చ పుణ్యతోయప్రపూరితైః । హంసకారండవాకీర్ణం కహ్లారైరుపశోభితమ్
ఆ ఆశ్రమం బావులు, కుంటలు, చెరువులతో, పవిత్రమైన నీటితో నిండి, హంసలు, కాకిళ్లు విరివిగా ఉండి, కమలాలతో అందంగా కనిపించింది.
ఆశ్రమః శోభతే పుత్ర మునిభిస్తత్త్వవేదిభిః । దివ్యవృక్షసమాకీర్ణం మృగవ్రాతైశ్చ శోభితమ్
పుత్రా! ఆ ఆశ్రమం సత్యాన్ని తెలుసుకున్న మునులతో, దివ్యవృక్షాలతో నిండి, జింకల గుంపులతో అలంకరించబడి ప్రకాశించింది.
నానాపుష్పసమాకీర్ణం హృద్యగంధసమాకులమ్ । ద్విజసిద్ధైః సమాకీర్ణమృషిశిష్యైః సమాకులమ్
అందులో色色 పువ్వులు విరివిగా ఉండి, మధురమైన సువాసనలు వ్యాపించి, ద్విజులు, సిద్ధులు, మునిశిష్యులతో నిండిపోయింది.
యోగియోగేంద్ర సంఘుష్టం దేవవృందైరలంకృతమ్ । కదలీవనసంబాధైః సుఫలైః పరిశోభితమ్
యోగులు, మహాయోగుల సమూహాలతో నిండిపోయి, దేవతల సమూహాలతో అలంకరించబడి, సుగంధమైన అరటికాయ తోటలతో ప్రకాశించింది.
నానావృక్షసమాకీర్ణం సర్వకామసమన్వితమ్ । శ్రీఖండైశ్చారుగంధైశ్చ సుఫలైః శోభితం సదా
వివిధ రకాల వృక్షాలతో నిండి, అన్ని కోరికలు తీరేలా ఉండి, ఎప్పుడూ సువాసనలతో పరిమళించే చందన వృక్షాలు, రుచికరమైన ఫలాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
ఏవం పుణ్యం సమాకీర్ణం బ్రహ్మలక్ష్మసమాయుతమ్ । స సుబాహుస్తతో రాజా తయా సుప్రియయా సహ
అలా, పుణ్యంతో నిండిన, బ్రహ్మచిహ్నంతో కూడిన ఆ ప్రదేశంలో రాజు సుబాహు తన ప్రియ భార్యతో కలిసి ప్రవేశించాడు.
ప్రవివేశ మహాపుణ్యం తద్వనం సర్వకామదమ్ । భాసమానో దిశః సర్వా యత్రాస్తే సూర్యసంనిభః
అతడు ఆ మహాపుణ్యవంతమైన, అన్ని కోరికలు తీరే అరణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ అన్ని దిక్కులూ ప్రకాశిస్తూ, సూర్యుని వంటి ఒక మహాత్ముడు ఉన్నాడు.
రాజమానో మహాదీప్త్యా పరయా సూర్యసంనిభః । యోగాసనసమారూఢో యోగపట్టేన సంవృతః
అతడు అపారమైన తేజస్సుతో, సూర్యుని లాగా ప్రకాశిస్తూ, యోగాసనంలో కూర్చొని, యోగపట్టాతో కప్పబడి ఉన్నాడు.
వామదేవఋషిశ్రేష్ఠో వైష్ణవానాం వరస్తథా । ధ్యాయమానో హృషీకేశం భుక్తిముక్తిప్రదాయకమ్
వామదేవుడు అనే మునిశ్రేష్ఠుడు, వైష్ణవులలో ఉత్తముడు, హృషీకేశుని ధ్యానిస్తూ, భోగమోక్షాలను ప్రసాదించేవాడిగా ఉన్నాడు.
వామదేవం మహాత్మానం తం దృష్ట్వా మునిసత్తమమ్ । త్వరం గత్వా ప్రణమ్యైవ స రాజా ప్రియయా సహ
ఆ మహాత్ముడైన వామదేవుని చూసి, రాజు తన ప్రియతో కలిసి త్వరగా వెళ్లి నమస్కరించాడు.
వామదేవస్తతో దృష్ట్వా ప్రణతం రాజసత్తమమ్ । ఆశీర్భిరభినంద్యైవ రాజానం ప్రియయాన్వితమ్
వామదేవుడు ఆ రాజును, అతని ప్రియతో కలిసి నమస్కరించడాన్ని చూసి, ఆశీర్వచనాలతో ఆహ్వానించాడు.
ఉపవేశ్యాసనే పుణ్యే సుబాహుం రాజసత్తమమ్ । ఆసనాది తతః పాద్యైరర్ఘపూజాదిభిస్తథా
వామదేవుడు సుబాహు అనే రాజును పవిత్ర ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, పాద్యార్ఘాదులతో, మర్యాదలతో సత్కరించాడు.
మునినా పూజితో భూపః ప్రియయా సహ చాగతః । అథ పప్రచ్ఛ రాజానం మహాభాగవతోత్తమమ్
ఆ ముని రాజును, అతని ప్రియతో కలిసి వచ్చినవారిని సత్కరించాడు. తరువాత రాజు ఆ మహాభాగవతుని ప్రశ్నించాడు.
వామదేవ ఉవాచ- త్వామహం విష్ణుధర్మజ్ఞం విష్ణుభక్తం నరోత్తమమ్ । జానే జ్ఞానేన రాజేంద్ర దివ్యేన చోలభూమిపమ్
వామదేవుడు ఇలా అన్నాడు— రాజేంద్రా! నీవు విష్ణుధర్మాన్ని తెలిసినవాడవు, విష్ణుభక్తుడవు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడవు, చోళ రాజవు అని నేను దివ్యజ్ఞానంతో తెలుసు.
నిరామయశ్చాగతోసి తార్క్ష్యయా భార్యయా సహ । రాజోవాచ- నిరామయశ్చాగతోఽస్మి ప్రాప్తో విష్ణోః పరం పదమ్
నీవు ఆరోగ్యంగా, తార్క్ష్య అనే భార్యతో కలిసి ఇక్కడికి వచ్చావు. రాజు అన్నాడు— నేను ఆరోగ్యంగా వచ్చాను, విష్ణువు యొక్క పరమపదాన్ని పొందాను.
మయా హి పరయా భక్త్యా దేవదేవో జనార్దనః । ఆరాధితో జగన్నాథో భక్తిప్రీతః సురేశ్వరమ్
పరమ భక్తితో నేను దేవదేవుడు అయిన జనార్దనుని, జగన్నాథుడిని, భక్తిని చూసి సంతోషించే వాడిని పూజించాను, సురేశ్వరా.
కస్మాత్పశ్యామ్యహం తాత న దేవం కమలాపతిమ్ । క్షుధా మే బాధతే తాత తృష్ణాతీవ సుదారుణా
అయితే, తాత, నేను లక్ష్మీదేవి భర్త అయిన ఆ దేవుడిని ఎందుకు చూడలేకపోతున్నాను? తాత, నన్ను ఆకలి బాధిస్తోంది, దాహం కూడా చాలా ఎక్కువగా వేధిస్తోంది.
తాభ్యాం శాంతిం న గచ్ఛావ సుఖం విందావ నైవ చ । ఏతన్మేకారణం దుఃఖం సంజాతం మునిసత్తమ
ఈ రెండింటివల్ల నాకు శాంతి లేదు, సుఖం కూడా లేదు. మునిశ్రేష్ఠా! ఇదే నా బాధకి కారణం.
తన్మే త్వం కారణం బ్రూహి ప్రసాదాత్సుముఖో భవ । వామదేవ ఉవాచ- త్వం తు భక్తోసి రాజేంద్ర శ్రీకృష్ణస్య సదైవ హి
కాబట్టి, దయచేసి నాకు దీనికి కారణం చెప్పు, దయతో సంతోషంగా ఉండు. వామదేవుడు ఇలా అన్నాడు— రాజేంద్రా! నువ్వు ఎప్పుడూ శ్రీకృష్ణునికి భక్తుడివే.
ఆరాధితస్త్వయా భక్త్యా పరయా మధుసూదనః । భక్త్యోపచారైః స్నానాద్యైర్గంధపుష్పాదిభిస్తథా
నువ్వు పరమ భక్తితో మధుసూదనుని పూజించావు; స్నానం, గంధం, పువ్వులు వంటి భక్తి సేవలతో ఆయనను ఆరాధించావు.
న పూజితోఽథ నైవేద్యైః ఫలైశ్చ జగతాంపతిః । దశమీం ప్రాప్య రాజేంద్ర త్వయైవ చ సదా కృతమ్
కానీ, భోజనం లేదా పండ్లతో జగత్తుని అధిపతిని నువ్వు పూజించలేదు; పదవ రోజున నువ్వు ఎప్పుడూ ఇదే చేస్తూ వచ్చావు, రాజేంద్రా.
ఏకభక్తం న దత్తం తు బ్రాహ్మణాయ సుభోజనమ్ । ఏకాదశీం తు సంప్రాప్య న కృతం భోజనం త్వయా
విష్ణుభక్తుడైన బ్రాహ్మణునికి మంచి భోజనం నీవు ఇవ్వలేదు; ఏకాదశి వచ్చినప్పుడు నువ్వు స్వయంగా భోజనం సమర్పించలేదు.
విష్ణుముద్దిశ్య విప్రాయ న దత్తం భోజనం త్వయా । అన్నం చామృతరూపేణ పృథివ్యాం సంస్థితం సదా
విష్ణువుని ఉద్దేశించి బ్రాహ్మణునికి నువ్వు భోజనం ఇవ్వలేదు; భూమిపై అమృతస్వరూపంగా ఉండే అన్నాన్ని.
అన్నదానం విశేషేణ కదా దత్తం న హి త్వయా । ఓషధ్యశ్చ మహారాజ నానాభేదాస్తు తాః శృణు
ప్రత్యేకంగా అన్నదానం నీవు ఎప్పుడూ చేయలేదు; మహారాజా! అనేక రకాల ఔషధుల గురించి కూడా విను.
కటు తిక్త కషాయాశ్చ మధురామ్లాశ్చ క్షారకాః । హింగ్వాద్యోపస్కరాః సర్వే నానారూపాశ్చ భూపతే
తీపి, పులుపు, ఉప్పు, చేదు, తిక్క, కషాయం, అలాగే హింగు మొదలైన ఉపకరణాలు, భూపతే! ఇవన్నీ అనేక రూపాల్లో ఉంటాయి.