చత్వారః కృష్ణహంసాశ్చ తేషాం నామాని మే శృణు । ప్రయాగః పుష్కరశ్చైవ అర్ఘతీర్థమనుత్తమమ్
నాలుగు నలుపు రంగు హంసలు ఉన్నాయి. వాటి పేర్లు విను: ప్రయాగ, పుష్కర, అర్ఘతీర్థం.
వారాణసీ చతుర్థీ చ చత్వారః పాపనాశనాః । బ్రహ్మహత్యాభిభూతాని చత్వారి పరిబభ్రముః
వారణాసి నాలుగవది. ఈ నాలుగు పాపాన్ని నశింపజేస్తాయి. బ్రాహ్మణ హత్య పాపంతో బాధపడుతూ, అవి నలుగురూ తిరిగాయి.
తీర్థాన్యేతాని దుఃఖేన తీర్థేషు చ మహామతే । న గతం పాతకం ఘోరం తేషాం తు భ్రమతాం సుత
మహామతా, ఈ పవిత్రతీర్థాలు ఎన్నో కష్టాలతో, ఇతర తీర్థాలలో తిరిగినా, ఆ ఘోరమైన పాపం వారిని విడిచిపెట్టలేదు, కుమారా.
కుబ్జాయాః సంగమే శుద్ధా విముక్తాః కిల్బిషాత్కిల । తీర్థానామేవ సర్వేషాం పుణ్యానామిహ సంమతః
కుబ్జా సంగమంలో వారు పవిత్రులై, పాపాల నుండి పూర్తిగా విముక్తులయ్యారు. అన్ని పవిత్రతీర్థాలలో ఇది అత్యంత పుణ్యమైనదిగా భావించబడుతుంది.
రాజా ప్రయాగః సంజాత ఇంద్రస్య పురతః కిల । తావద్గర్జంతు తీర్థాని యావద్రేవా న దృశ్యతే
ప్రయాగ మహారాజు ఇంద్రుడి ముందు పుట్టాడని చెబుతారు. రేవా కనిపించే వరకు పవిత్రతీర్థాలు గర్జించాలి.
బ్రహ్మహత్యాది పాపానాం వినాశాయ ప్రతిష్ఠితా । కపిలాసంగమే పుణ్యే రేవాయాః సంగమే తథా
బ్రాహ్మణ హత్య వంటి పాపాలను నశింపచేయడానికి, కపిలా సంగమంలో, అలాగే రేవా సంగమంలో కూడా ఈ పవిత్రతీర్థం స్థాపించబడింది.
మేఘనాదసమాయోగే తథా చైవోరుసంగమే । మహాపుణ్యా మహాధన్యా రేవా సర్వత్రదుర్లభా
మేఘనాదా సంగమంలోను, అలాగే గొప్ప సంగమంలోను, రేవా నది అత్యంత పవిత్రమైనది, మహా భాగ్యవంతమైనది, ఎక్కడైనా దుర్లభమైనది.
సా చ ఓంకారే భృగుక్షేత్రే నర్మదాకుబ్జసంగమే । దుఃప్రాప్యా మానవై రేవా మాహిష్మత్యాం సురోత్తమైః
ఓంకారంలో, భృగు క్షేత్రంలో, నర్మదా-కుబ్జ సంగమంలో, మానవులకు రేవా దుర్లభమైనది; మహిష్మతిలో దేవతల్లో ఉత్తములైనవారికీ సులభంగా లభించదు.
విటంకాసంగమే పుణ్యా శ్రీకంఠే మంగలేశ్వరే । సర్వత్ర దుర్లభా రేవా సురపుణ్యసమాకులా
విటంకా సంగమంలో, శ్రీకంఠలో, మంగళేశ్వరంలో, రేవా పవిత్రమైనది, ఎక్కడైనా దుర్లభమైనది, దేవతల పుణ్యంతో నిండినది.
తీర్థమాతా మహాదేవీ అఘరాశివినాశినీ । ఉభయోః కూలయోర్మధ్యే యత్ర తత్ర సుఖీ నరః
తీర్థమాత, మహాదేవి, పాపాలను, దుష్టాలను నశింపజేసే ఆమె, రెండు తీరాల మధ్య ఎక్కడ ఉన్నా, అక్కడ మనిషికి సుఖమే.
అశ్వమేధఫలం భుంక్తే స్నానేనైకేన మానవః । ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం యత్త్వయా పరిపృచ్ఛితమ్
ఒకసారి స్నానం చేస్తే, అశ్వమేధ యాగ ఫలం లభిస్తుంది; నీవు అడిగినదంతా నేను చెప్పాను.
సర్వపాపాపహం పుణ్యం గతిదం చాపిశృణ్వతామ్ । ఏవముక్త్వా మహాప్రాజ్ఞ తృతీయం పుత్రమబ్రవీత్
ఇది వినేవారికి అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి, పుణ్యం లభిస్తుంది, మోక్షం కూడా దక్కుతుంది. ఇలా చెప్పి, మహాజ్ఞాని తన మూడవ కుమారునితో మాట్లాడాడు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే గురుతీర్థే చ్యవనచరిత్రే ద్వినవతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానంలో, గురుతీర్థంలో, చ్యవనుని కథలో తొంభై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.
కుంజల ఉవాచ- కిం విజ్వల త్వయా దృష్టమపూర్వం భ్రమతా మహీమ్ । ఆశ్చర్యేణ సమాయుక్తం తన్మే కథయ సువ్రత
కుంజలుడు ఇలా అడిగాడు — విజ్వల, నీవు భూమి మీద తిరుగుతూ ఎలాంటి అపూర్వమైన అద్భుతాన్ని చూశావు? అది నాకు చెప్పు, ఓ ధీరుడా.
ఇతః ప్రయాసి కం దేశమాహారార్థం తు సోద్యమీ । యద్య దృష్టం త్వయా చిత్రం సమాఖ్యాహి సుతోత్తమ
నీవు ఇప్పుడు ఏ దేశానికి, ఆహారం కోసం శ్రమిస్తూ వెళ్తున్నావు? నీవు ఏదైనా విచిత్రమైనది చూసుంటే, అది నాకు చెప్పు, ప్రియమైన కుమారుడా.
విజ్వల ఉవాచ- అస్తి మేరుగిరేః పృష్ఠే ఆనందం నామ కాననమ్ । దివ్యవృక్షైః సమాకీర్ణంఫ లపుష్పమయైః సదా
విజ్వలుడు ఇలా చెప్పాడు — మేరు పర్వతం పైభాగంలో ఆనందం అనే అరణ్యం ఉంది. అది ఎప్పుడూ దివ్యవృక్షాలతో, ఫలపుష్పాలతో నిండినది.
దేవవృందైః సమాకీర్ణం మునిసిద్ధసమన్వితమ్ । అప్సరోభిః సురూపాభిర్గంధర్వైః కిన్నరోరగైః
అది దేవతల సమూహాలతో, ముని సిద్ధులతో, అందమైన అప్సరసలతో, గంధర్వులు, కిన్నరులు, నాగులతో నిండి ఉంటుంది.
వాపీకూపతడాగైశ్చ నదీప్రస్రవణైస్తథా । ఆనందకాననం పుణ్యం దివ్యభావైః ప్రభాసతే
ఆ ఆనందవనం చెరువులు, బావులు, సరస్సులు, నదుల వనరులతో కూడి, దివ్య లక్షణాలతో ప్రకాశిస్తుంది.
విమానైః కోటిసంఖ్యాభిర్హంసకుందేందుసన్నిభైః । గీతకోలాహలైః రమ్యైర్మేఘధ్వనినినాదితమ్
అక్కడ కోటిలాది విమానాలు, హంసలు, మల్లెలు, చంద్రుని వలె తెల్లగా మెరిసిపోతున్నాయి; మధురమైన పాటలు, మేఘగర్జనలతో ఆ ప్రాంతం మార్మోగిపోతుంది.
షట్పదానాం నినాదేన సర్వత్ర మధురాయతే । చందనైశ్చూతవృక్షైశ్చ చంపకైః పుష్పితైర్వృతమ్
అక్కడ ఎక్కడైనా తేనెటీగల గానంతో మధురంగా ఉంటుంది; చందనం, మామిడి చెట్లు, పుష్పించే చంపక వృక్షాలతో అలంకరించబడింది.
నానావృక్షైః ప్రభాత్యేవమానందవనముత్తమమ్ । నానాపక్షినినాదేన బహుకోలాహలాన్వితమ్
అలా ఆ ఉత్తమమైన ఆనందవనం ఎన్నో రకాల వృక్షాలతో ప్రకాశిస్తుంది; అనేక పక్షుల గానంతో, విరివిగా శబ్దాలతో నిండి ఉంటుంది.
ఏవమానందనం దృష్టం మయా తత్ర సుశోభనమ్ । విమలం చ సరస్తాత శోభతే సాగరోపమమ్
అలా ఆ అందమైన ఆనందవనాన్ని నేను అక్కడ చూశాను, నీవు అడిగిన తండ్రీ, సముద్రం లాంటి నిర్మలమైన సరస్సు అక్కడ మెరిసిపోతుంది.
సంపూర్ణం పుణ్యతోయేన పద్మసౌగంధికైః శుభైః । జలజైస్తు సమాకీర్ణం హంసకారండవాన్వితమ్
ఆ సరస్సు పవిత్రమైన నీటితో నిండినది, శుభ్రమైన పద్మాలు, పరిమళభరితమైన సౌగంధికలు, జలచరాలతో, హంసలు, నెమళ్ళతో అలంకరించబడింది.
ఏవమాసీత్సరస్తస్య సుమధ్యే కాననస్య హి । దేవగంధర్వసంబాధైర్మునివృందైరలంకృతమ్
అలా ఆ వనమధ్యంలో ఉన్న సరస్సు, దేవతలు, గంధర్వులు, మునుల సమూహాలతో అలంకరించబడింది.
కింనరోరగగంధర్వైశ్చారణైశ్చ సుశోభతే । తత్రాశ్చర్యం మయా దృష్టం వక్తుం తాత న శక్యతే
అక్కడ కిన్నరులు, నాగులు, గంధర్వులు, చారణులు ఉండటంతో ఆ స్థలం ఎంతో అందంగా మెరిసిపోతుంది. నేను అక్కడ చూచిన అద్భుతాన్ని చెప్పడం, నాన్నగారూ, నా వశంలో లేదు.
విమానేనాపి దివ్యేన కలశైరుపశోభతే । ఛత్రదండపతాకాభీరాజమానేన సత్తమ
ఆకాశవాణి విమానంతో కూడి, అక్కడ కలశాలతో అలంకరించబడింది. గొప్పవాడా, అక్కడ ఛత్రాలు, దండాలు, జెండాలతో మరింత ప్రకాశిస్తుంది.
సర్వభోగావిలేనాపి గీయమానేథ కిన్నరైః । గంధర్వైరప్సరోభిశ్చ శోభమానోథ సువ్రత
అక్కడ అన్ని రకాల ఆనందాలు కలిసిపోతున్నాయి. కిన్నరులు పాటలు పాడుతుంటారు. గంధర్వులు, అప్సరసలు కూడా ఆ అందాన్ని మరింత పెంచుతారు, ధర్మాత్ముడా.
స్తూయమానో మహాసిద్ధఋషిభిస్తత్త్వవేదిభిః । రూపేణాప్రతిమో లోకే న దృష్టస్తాదృశః క్వచిత్
మహాసిద్ధులు, తత్త్వాన్ని తెలిసిన ఋషులు ఆ స్థలాన్ని స్తుతిస్తారు. ఆ రూపానికి ఈ లోకంలో ఎవ్వరూ సరితూగరు; అటువంటి రూపాన్ని ఎక్కడా చూడలేదు.
సర్వాభరణశోభాంగో దివ్యమాలావిశోభితః । మహారత్నకృతామాలా యస్యోరసి విరాజతే
అతని శరీరం అన్నిరకాల ఆభరణాలతో మెరిసిపోతుంది. దివ్యమైన హారాలతో అలంకరించబడి, అతని ఛాతిపై గొప్ప రత్నాలతో చేసిన హారం ప్రకాశిస్తుంది.
తత్సమీపే స్థితా చైకా నారీ దృష్టా వరాననా । హేమహారైశ్చ ముక్తానాం వలయైః కంకణైర్యుతా
అతని దగ్గర ఒక సుందర ముఖవంతురాలు నిలబడి ఉంది. ఆమె బంగారు, ముత్యాల వలయాలు, కంకణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.