స్వామిద్రోహాన్మహాభాగ నారీహంతా కథం సుఖీ । నారద ఉవాచ- యాని కాని చ తీర్థాని గయాదీని సురేశ్వర
స్వామిని ద్రోహించినవాడు, స్త్రీహంతకుడు ఎలా సుఖంగా ఉండగలడు? నారదుడు ఇలా అన్నాడు — "దేవతాధిపతీ! గయా మొదలైన అన్ని తీర్థాలు ఉన్నాయు."
తేషాం నైవ ప్రజానామి విశేషం పాపనాశనమ్ । సుపుణ్యాని సుదివ్యాని పాపఘ్నాని సమాని చ
వాటిలో ఏది పాపాలను పూర్తిగా నశింపజేస్తుందో నాకు తెలియదు. అవన్నీ పవిత్రమైనవి, దివ్యమైనవి, పాపాలను తొలగించేవి, సమానమైనవి.
సర్వాణ్యేవ సుతీర్థాని జానామ్యహం పురందర । అవిశేషం విశేషం వై నైవ జానామి సాంప్రతమ్
పురందరా! అన్ని ఉత్తమమైన తీర్థాలను నేను తెలుసు, కానీ వాటిలో ప్రత్యేకత ఏమిటో, ఏదైనా విశేషం ఉందో నాకు ఇప్పుడిప్పుడు తెలియదు.
ప్రత్యయం క్రియతాం దేవ తీర్థానాం గతిదాయకమ్ । ఏవమాకర్ణ్య తద్వాక్యం నారదస్య మహాత్మనః
దేవా! ఏ తీర్థాలు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాయో స్పష్టంగా తెలియజేయాలి. మహాత్ముడైన నారదుని మాటలు విని,
సమాహూతాని చేంద్రేణ తీర్థాని భూగతాని చ । మూర్తివర్తీని దివ్యాని సమాయాతాని శాసనాత్
ఇంద్రుడు భూమిపై ఉన్నవి, దివిలో ఉన్నవి అన్నీ తీర్థాలను పిలిపించాడు. అవన్నీ ఆయన ఆజ్ఞతో ప్రత్యక్ష రూపంలో వచ్చాయి.
బద్ధాంజలీని దివ్యాని భూషితాని సుభూషణైః । దివ్యాంబరాణి స్నిగ్ధాని తేజోవంతి చ సువ్రత
అవి చేతులు జోడించి, అందమైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, దివ్య వస్త్రాలు ధరించి, ప్రకాశవంతంగా, సద్గుణాలతో కనిపించాయి.
స్త్రీపుంసోశ్చ స్వరూపాణి కృతాని చ విశేషతః । హేమచందనకాశాని దివ్యరూపధరాణి చ
అవి స్త్రీ, పురుష రూపాల్లో ప్రత్యేకంగా తయారయ్యాయి. బంగారం, గంధపు చెక్క వర్ణంతో, దివ్య రూపాలను ధరించి వచ్చాయి.
ముక్తాఫలస్యవర్ణేన ప్రభాసంతి నరేశ్వర । తప్తకాంచనవర్ణాని సారుణ్యాని చ తత్ర వై
అవి ముత్యాల వర్ణంతో మెరిసిపోతూ, కొన్నింటి రంగు కరిగిన బంగారం వలె, మరికొన్నిటికి ఎరుపు వర్ణం కలిగి, రాజా! అక్కడ ప్రకాశించాయి.
కతి శుక్ల సుపీతాని ప్రభావంతి సభాంతరే । కాని పద్మనిభాన్యేవ మూర్తివర్తీని తాని తు
సభలో ఎన్ని పవిత్రమైన పసుపు రంగు ప్రకాశాలు మెరిసిపోతున్నాయో, వాటిలో పద్మపుష్పాల్లా కనిపించేవి ఏవో చెప్పగలవా?
సూర్యతేజః ప్రకాశాని తడిత్తేజః సమాని చ । పావకాభాని చాన్యాని ప్రభాసంతి సభాంతరే
కొన్ని సూర్యుని తేజంతో ప్రకాశిస్తున్నాయి, మరికొన్ని మెరుపు వెలుగుల్లా మెరిసిపోతున్నాయి, ఇంకొన్ని అగ్నిలా కాంతిని ప్రసరిస్తున్నాయి.
సర్వాభరణశోభాఢ్యైః ప్రశోభంతే నరేశ్వర । హారకంకణకేయూరమాలాభిస్తు సుచందనైః
అన్ని రకాల అలంకారాలతో అలంకరించబడి, హారాలు, కంకణాలు, కేయూరాలు, మాలలతో, సుగంధమైన చందనంతో పరిమళించి, వారు అద్భుతంగా మెరిసిపోతున్నారు.
దివ్యచందనదిగ్ధాని సురభీణి గురూణి చ । కమండలుకరాణ్యేవ ఆయాతాని సభాంతరే
దివ్యమైన చందనాన్ని పూసుకొని, పరిమళభరితంగా, బరువుగా, చేతిలో కమండలువులతో వారు సభలో ప్రత్యక్షమయ్యారు.
గంగా చ నర్మదా పుణ్యా చంద్రభాగా సరస్వతీ । దేవికా బింబికా కుబ్జా కుంజలా మంజులా శ్రుతా
గంగా, నర్మదా, పవిత్రమైన చంద్రభాగా, సరస్వతి, దేవికా, బింబికా, కుబ్జా, కుంజల, మంజుల, శ్రుతా—
రంభా భానుమతీ పుణ్యా పారా చైవ సుఘర్ఘరా । శోణా చ సింధుసౌవీరా కావేరీ కపిలా తథా
రంభ, ప్రకాశవంతమైన భానుమతి, పవిత్రమైన పారా, సుఘర్ఘరా, శోణా, సింధుసౌవీరా, కావేరి, కపిలా కూడా—
కుముదా వేదనదీ పుణ్యా సుపుణ్యా చ మహేశ్వరీ । చర్మణ్వతీ తథా ఖ్యాతా లోపా చాన్యా సుకౌశికీ
కుముదా, పవిత్రమైన వేదనదీ, అత్యంత పవిత్రమైన మహేశ్వరీ, ప్రసిద్ధమైన చర్మణ్వతీ, లోపా, ఉత్తమమైన కౌశికీ—
సుహంసీ హంసపాదా చ హంసవేగా మనోరథా । సురుథాస్వారుణా వేణా భద్ర వేణా సుపద్మినీ
సుహంసీ, హంసపాదా, హంసవేగా, మనోరథా, సురుథా, స్వారుణా, వేణా, భద్ర వేణా, సుపద్మినీ—
నాహలీసుమరీ చాన్యా పుణ్యా చాన్యా పులిందికా । హేమా మనోరథా దివ్యా చంద్రికా వేదసంక్రమా
నాహలీ, సుమరీ, పవిత్రమైన పులిందికా, హేమా, మనోరథా, దివ్యమైన చంద్రికా, వేదసంక్రమా—
జ్వాలాహుతాశనీ స్వాహా కాలా చైవ కపింజలా । స్వధా చ సుకలా లింగా గంభీరా భీమవాహినీ
జ్వాలా, హుతాశనీ, స్వాహా, కాలా, కపింజలా, స్వధా, సుకలా, లింగా, గంభీరా, భీమవాహినీ—
దేవద్రీచీ వీరవాహా లక్షహోమా అఘాపహా । పారాశరీ హేమగర్భా సుభద్రా వసుపుత్రికా
దేవద్రీచీ, వీరవాహా, లక్షహోమా, అఘాపహా, పారాశరీ, హేమగర్భా, సుభద్రా, వసుపుత్రికా—
ఏతా నద్యో మహాపుణ్యా మూర్తిమత్యో నరేశ్వర । సర్వాభరణశోభాఢ్యాః కుంభహస్తాః సుపూజితాః
ఈ నదులన్నీ మహాపవిత్రమైనవిగా, మూర్తిరూపంలో, అన్ని అలంకారాలతో, కమండలువులు చేతబట్టి, ఎంతో గౌరవంతో పూజించబడుతున్నాయి.
ప్రయాగః పుష్కరశ్చైవ అర్ఘదీర్ఘో మనోరథా । వారాణసీ మహాపుణ్యా బ్రహ్మహత్యా వ్యపోహినీ
ప్రయాగ, పుష్కర, అర్ఘదీర్ఘ, మనోరథ, మహాపవిత్రమైన వారణాసి— బ్రహ్మహత్య పాపాన్ని తొలగించేది—
ద్వారావతీ ప్రభాసశ్చ అవంతీ నైమిషస్తథా । చండకశ్చ మహారత్నో మహేశ్వరకలేశ్వరౌ
ద్వారావతి, ప్రభాస, అవంతి, నైమిష, చండక అనే మహామణి, మహేశ్వరుడు, కాలేశ్వరుడు—
కలింజరో బ్రహ్మక్షేత్రం మాథురో మానవాహకః । మాయాకాంతీ తథాన్యాని దివ్యాని వివిధాని చ
కలింజర, బ్రహ్మక్షేత్రం, మాథుర, మానవాహకుడు, మాయాకాంతి, ఇంకా ఇతర దివ్యమైన వివిధ స్థలాలు—
అష్టషష్టిః సుతీర్థాని నదీనాం శతకోటయః । గోదావరీముఖాః సర్వా సమాయాతాస్తదాజ్ఞయా
అరవై ఎనిమిది పవిత్ర తీర్థాలు, లక్షలాది నదులు, అన్నీ గోదావరి ముఖంలో చేరి, ఆ ఆజ్ఞతో కూడి వచ్చాయి.
ద్వీపానాం తు సమస్తాని సుతీర్థాని మహాంతి చ । మూర్తిలింగధరాణ్యేవ సహస్రాక్షం సురేశ్వరమ్
అన్ని ద్వీపాల పవిత్ర తీర్థాలు, మూర్తిరూపంలో, లింగాలను ధరించి, సహస్రాక్షుడైన దేవేంద్రుని వద్దకు చేరాయి.
సమాజగ్ముః సమస్తాని తదాదేశకరాణి చ । ప్రణేముర్దేవదేవేశం నతశీర్షాణి సర్వశః
అవి అన్నీ ఆ ఆజ్ఞను పాటిస్తూ అక్కడికి చేరి, దేవతల దేవుడైన ఆయనకు తలవంచి నమస్కరించాయి.
సూత ఉవాచ- తైః ప్రోక్తం తు మహాతీర్థైర్దేవరాజం యశస్వినమ్ । కస్మాత్త్వయా సమాహూతా దేవదేవ వదస్వ నః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — ఆ మహా తీర్థాలు, దేవేంద్రుని చూసి, 'దేవదేవా! నీవు మమ్మల్ని ఎందుకు పిలిచావో చెప్పు' అని అడిగారు.
బ్రూహి నః కారణం సర్వం నమస్తుభ్యం సురాధిప । ఏవమాకర్ణ్య తద్వాక్యం దేవరాజోభ్యభాషత
'సురాధిపా! మేము నీకు నమస్కరిస్తున్నాం. నీవు మమ్మల్ని పిలిచిన కారణాన్ని పూర్తిగా చెప్పు' అని వారు అడిగారు. ఆ మాటలు విని దేవేంద్రుడు ఇలా పలికాడు.
కః సమర్థో మహాతీర్థో బ్రహ్మహత్యాం వ్యపోహితుమ్ । గోవధాఖ్యం మహాపాపం స్త్రీవధాఖ్యమనుత్తమమ్
'బ్రాహ్మణ హత్య అనే మహా పాపాన్ని, గోవధం అనే ఘోర పాపాన్ని, స్త్రీ హత్య అనే అత్యంత దుర్మార్గమైన పాపాన్ని పోగొట్టగల శక్తి ఎవరికుంది?' అని అడిగాడు.
స్వామిద్రోహాచ్చ సంభూతం సురాపానాచ్చ దారుణమ్ । హేమస్తేయాత్తథా జాతం గురునిందా సముద్భవమ్
'తన యజమానిని ద్రోహించడంవల్ల కలిగే భయంకరమైన పాపాన్ని, మద్యం సేవించడంవల్ల కలిగే దోషాన్ని, బంగారం దొంగిలించడంవల్ల వచ్చే పాపాన్ని, గురువును నిందించడంవల్ల కలిగే దోషాన్ని పోగొట్టగలవారు ఎవరు?' అని అడిగాడు.