సుఖదం మోక్షదం స్తోత్రం జప్తవ్యం చ న సంశయః । కేశవస్య ప్రసాదేన సర్వసిద్ధో భవేన్నరః
ఈ స్తోత్రం సుఖాన్ని, మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. దీనిని తప్పక జపించాలి. కేశవుని కృపతో మనిషి అన్ని సిద్ధులను పొందుతాడు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే గురుతీర్థవర్ణనే చ్యవనచరిత్రే సప్తాశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, భూమిఖండంలో, వేణుని కథలో, గురుతీర్థ మహిమలో, చ్యవనుని చరిత్రలో, ఎనభై ఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది.
కుంజల ఉవాచ- వ్రతం స్తోత్రం మహాజ్ఞానం ధ్యానం చైవ సుపుత్రక । మయాఖ్యాతం తవాగ్రే వై విష్ణోః పాపప్రణాశనమ్
కుంజలుడు ఇలా అన్నాడు – నా ప్రియమైన కుమారుడా! నేను నీకు వ్రతాన్ని, స్తోత్రాన్ని, గొప్ప జ్ఞానాన్ని, ధ్యానాన్ని వివరంగా చెప్పాను. ఇవన్నీ విష్ణువు పాపాలను తొలగించేవే.
ఏవం చతుష్టయం సా హి యదా పుణ్యం సమాచరేత్ । ప్రయాతి వైష్ణవం లోకం దేవానామపి దుర్లభమ్
ఈ నాలుగు పవిత్రమైన పనులను ఎవరైనా ఆచరిస్తే, దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన వైష్ణవ లోకాన్ని పొందుతారు.
ఇతో గత్వా వ్రతం వత్స దివ్యాం దేవీం ప్రబోధయ । అశూన్యశయనం నామ వ్రతరాజం వదస్వ తామ్
ఇప్పుడు నువ్వు వెళ్లి, నా బిడ్డా, ఆ దివ్యమైన దేవిని మేల్కొలుపు. 'అశూన్యశయనం' అనే వ్రతరాజును ఆమెకు వివరించు.
సముద్ధర మహాపాపాద్రాజకన్యాం యశస్వినీమ్ । త్వయా పృష్టం మయా ఖ్యాతం పుణ్యదం పాపనాశనమ్
ఆ రాజకుమార్తెను మహాపాపాల నుండి రక్షించు. నువ్వు అడిగినందుకు, నేను నీకు ఈ పుణ్యదాయకమైన, పాపాలను తొలగించే విధానాన్ని వివరించాను.
గచ్ఛ గచ్ఛ మహాభాగ ఇత్యుక్త్వా విరరామ సః । శ్రీవిష్ణురువాచ- ఉజ్జ్వలోప్యేవముక్తస్తు స పిత్రా కుంజలేన హి
'వెళ్ళు, వెళ్ళు, మహాభాగుడా' అని చెప్పి ఆయన మౌనమయ్యాడు. శ్రీవిష్ణువు ఇలా అన్నాడు – తన తండ్రి కుంజలుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత ఉజ్జ్వలుడు...
ప్రణమ్య పాదౌ ధర్మాత్మా మాతాపిత్రోర్మహామతిః । జగామ త్వరితో రాజన్ప్లక్షద్వీపం స ఉజ్జ్వలః
ఆ ధర్మాత్ముడైన, మహాజ్ఞానుడైన ఉజ్జ్వలుడు తల్లిదండ్రుల పాదాలకు నమస్కరించి, రాజా! వెంటనే ప్లక్షద్వీపానికి బయలుదేరాడు.
తం గిరిం సర్వతోభద్రం నానాధాతుసమాకులమ్ । నానారత్నమయైస్తుంగైః శిఖరైరుపశోభితమ్
అక్కడ ఉన్న ఆ శుభ్రమైన పర్వతాన్ని, ఎన్నో లోహాలతో నిండినదాన్ని, వివిధ రకాల రత్నాలతో మెరిసే ఎత్తయిన శిఖరాలతో అలంకరించబడినదాన్ని అతడు చేరాడు.
నానాప్రవాహసంపూర్ణైరుదకైరుజ్జ్వలైర్నృప । నద్యః సంతి స్వచ్ఛనీరాస్తస్మిన్గిరివరోత్తమే
ఆ గొప్ప పర్వతంపై, రాజా! ఎన్నో ప్రవాహాలతో నిండిన, ప్రకాశవంతమైన, స్వచ్ఛమైన నీళ్లతో నదులు ఉన్నాయి.
కిన్నరాస్తత్ర గాయంతి గంధర్వాః సుస్వరైర్నృప । అప్సరోభిః సమాకీర్ణం దేవవృందైరుపావృతమ్
అక్కడ కిన్నరులు పాటలు పాడుతుంటారు, గంధర్వులు మధురమైన స్వరాలతో సంగీతం వాయిస్తారు, అప్సరసలు సమూహంగా ఉంటారు, దేవతలతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది.
సిద్ధచారణసంఘుష్టం మునివృందైరలంకృతమ్ । నానాపక్షినినాదైశ్చ సర్వత్ర పరినాదితమ్
సిద్ధులు, చారణులు అక్కడ గుంపులుగా ఉంటారు, మునులు అలంకరించగా, వివిధ పక్షుల కిలకిలారావాలతో ఆ ప్రాంతమంతా మారుమోగిపోతుంది.
ఏవం గిరిం సమాసాద్య ఉజ్జ్వలో లఘువిక్రమః । సుస్వరేణాపి సా కన్యా గిరౌ తస్మిన్ప్రరోదితి
అలా ఉజ్జ్వలుడు తన వేగంతో ఆ పర్వతాన్ని చేరుకున్నప్పుడు, అక్కడ ఒక యువతిని మధురమైన స్వరంతో ఏడుస్తూ విన్నాడు.
రోరూయమాణాం స ప్రాజ్ఞో వచనం చేదమబ్రవీత్ । కా త్వం భవసి కల్యాణి కస్మాద్రోదిషి సాంప్రతమ్
ఆమె గట్టిగా ఏడుస్తుండగా, ఆ జ్ఞానవంతుడు ఇలా అడిగాడు – 'నీవెవరు కల్యాణి? ఇప్పుడు ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?'
కమాశ్రితా మహాభాగే కేన తే విప్రియం కృతమ్ । సమాచక్ష్వ మమాద్యైవ సర్వదుఃఖస్య కారణమ్
'నీవు ఎవరి ఆశ్రయంగా ఉన్నావు మహాభాగే? ఎవరు నీకు అపకారం చేశారు? నీ బాధకు కారణం ఏమిటో నేడు నాకు చెప్పు.'
దివ్యాదేవ్యువాచ- విపాకో హి మహాభాగ కర్మణాం మమ సాంప్రతమ్ । ఇహ తిష్ఠామి దుఃఖేన వైధవ్యేన సమన్వితా
దివ్యదేవి ఇలా చెప్పింది – 'మహాభాగుడా! నా పూర్వకర్మ ఫలితంగా ఇప్పుడు నాకు ఈ దుఃఖం వచ్చింది. ఇక్కడ నేను వితంతువుగా బాధతో ఉన్నాను.'
భవాన్కో హి మహాభాగ కృపయా మమ పీడితః । పక్షిరూపధరో వత్స సోత్సవం పరిభాషతే
'మహాభాగుడా! నన్ను కరుణతో చూసే నీవెవరు? పక్షిరూపంలో ఉన్నా ఆనందంగా మాట్లాడుతున్నావు, బిడ్డా!'
ఏవమాకర్ణ్య తత్సర్వం భాషితం రాజకన్యయా । అహం పక్షీ మహాభాగే కృపయా తవ పీడితః
ఆ రాజకుమార్తె చెప్పిన మాటలన్నీ విని, అతడు ఇలా అన్నాడు – 'మహాభాగే! నేను పక్షిరూపంలో ఉన్నాను. నీ బాధను చూసి నాకు కరుణ కలిగింది.'
పక్షిరూపధరో భద్రే నాహం సిద్ధో న జ్ఞానవాన్ । రుదమానాం మహాలాపైర్భవతీం దృష్టవానిహ
'భద్రే! నేను పక్షిరూపంలో ఉన్నా, నేను సిద్ధుడిని కాదు, జ్ఞానవంతుడిని కూడా కాదు. నీవు ఇక్కడ గొప్పగా ఏడుస్తూ ఉండటం చూసాను.'
తతః పృచ్ఛామ్యహం దేవి వద మే కారణం త్విహ । పితుర్గేహే యథావృత్తమాత్మవృత్తాంతమేవ హి
'అందుకే దేవి! నేను నిన్ను అడుగుతున్నాను. ఇక్కడ నీకు ఇలా ఎందైంది? నీ తండ్రి ఇంట్లో జరిగిన విషయాలన్నీ, నీ కథను నాకు చెప్పు.'
తయా నివేదితం సర్వం యథాసంఖ్యేన దుఃఖదమ్ । సమాసేన సమాకర్ణ్య ఉజ్జ్వలస్తు మహమనాః
ఆమె అనుభవించిన ఎన్నో బాధలను సంక్షిప్తంగా విన్న ఉజ్జ్వలుడు, గొప్ప హృదయంతో శ్రద్ధగా వినిపోయాడు.
తామువాచ మహాపక్షీ దివ్యాదేవీం సుదుఃఖితామ్ । యథా వివాహకాలే తే భర్తారో మరణం గతాః
ఆమె ఎంతో దుఃఖంతో ఉన్న దివ్య స్త్రీని చూసి, ఆ మహాపక్షి ఇలా అన్నాడు: 'నీ పెళ్లి సమయంలో నీ భర్తలు మరణించారు.'
స్వయంవరనిమిత్తం తే క్షయం యాతాశ్చ క్షత్రియాః । ఏతత్తే చేష్టితం సర్వం మయా పితరి భాషితమ్
'నీ స్వయంవరానికి కారణంగా క్షత్రియులు నాశనం అయ్యారు. నువ్వు చేసిన ఈ కార్యాన్ని నేను నా తండ్రికి చెప్పాను.'
అన్యజన్మకృతంకర్మతవ పాపం సులోచనే । మమ పిత్రా మమాగ్రే తు కృపయా పరిభాషితమ్
'ఓ అందమైన కన్నులవాడా, నీవు మునుపటి జన్మలో చేసిన పాపాన్ని నా తండ్రి దయతో నా ముందు వివరించాడు.'
తేన దోషేణ సంపుష్టా లిప్తా జాతా వరాననే । ఏతావత్కారణం సర్వం తాతేన పరిభాషితమ్
'ఆ తప్పు వల్ల నీవు బాధల్లో చిక్కుకున్నావు, ఓ సుందర ముఖినీ. ఈ కారణాలన్నింటినీ నా తండ్రి వివరంగా చెప్పాడు.'
పూర్వకర్మవిపాకం తు భుంక్ష్వ త్వం చ సమాశ్వస । ఏవం సా భాషితం తస్య శ్రుత్వా కన్యోజ్జ్వలస్య తత్
'మునుపటి కర్మ ఫలితాన్ని నీవు అనుభవించు, ధైర్యంగా ఉండు.' అని ఉజ్జ్వలుడు చెప్పిన మాటలు ఆమె వినింది.
ప్రత్యువాచ మహాత్మానం బ్రువంతం పక్షిణం పునః । ప్రణతా దీనయా వాచా కురు పక్షిన్కృపాం మమ
ఆమె మళ్లీ ఆ మహాత్ముడైన పక్షికి నమస్కరించి, దుఃఖంతో ఇలా అడిగింది: 'ఓ పక్షీ, నాకు దయ చూపించు.'
కథయస్వ ప్రసాదేన తస్య పాపస్య నిష్కృతిమ్ । ప్రాయశ్చిత్తం సుపుణ్యం చ మమ పాతకశోధనమ్
'ఆ పాపానికి పరిహారం ఏంటో దయచేసి చెప్పు. నా పాపాలను శుద్ధిచేసే ఉత్తమమైన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని తెలియజేయి.'
యేన వ్రజామ్యహం పుణ్యం విశుద్ధాధౌతకల్మషా । ప్రాయశ్చిత్తం మహాభాగ వద మే త్వం ప్రసాదతః
'దానివల్ల నేను పుణ్యాన్ని సంపాదించి, పాపములన్నీ తొలగిపోయి పవిత్రురాలవుతాను. ఓ భాగ్యశాలినీ, దయచేసి ఆ ప్రాయశ్చిత్తాన్ని చెప్పు.'
ఉజ్జ్వల ఉవాచ- తవార్థం తు మహాభాగే పితరం పృష్టవానహమ్ । సమాఖ్యాతమతః పిత్రా ప్రాయశ్చిత్తమనుత్తమమ్
ఉజ్జ్వలుడు అన్నాడు: 'నీ కోసం, ఓ మహాభాగ్యవంతురాలా, నేను నా తండ్రిని అడిగాను. ఆయన వద్ద నుండి నేను ఉత్తమమైన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని తెలుసుకున్నాను.'