స తాం దృష్ట్వా దివోదాసో దివ్యాం దేవీం సుతాం తదా । కస్మై ప్రదీయతే కన్యా సువరాయ మహాత్మనే
తన కుమార్తె దివ్యాదేవిని చూసి, దివోదాసుడు ఇలా ఆలోచించాడు— ఈ కన్యను ఎవరికీ ఇవ్వాలి? ఎవరు నిజంగా యోగ్యుడూ, మహాత్ముడూ?
ఇతి చింతాపరో భూత్వా సమాలోక్య నరోత్తమః । రూపదేశస్య రాజానం సమాలోక్య మహీపతిః
ఈ విధంగా ఆలోచనలో మునిగిపోయి, ఆ ఉత్తముడు, రాజు, ఆ ప్రాంతపు అందానికి రాజును చూశాడు.
చిత్రసేనం మహాత్మానం సమాహూయ నరోత్తమః । కన్యాం దదౌ మహాత్మాసౌ చిత్రసేనాయ ధీమతే
ఆ మహాత్ముడు, ఉత్తముడు అయిన చిత్రసేనుడిని పిలిపించి, తన కుమార్తెను ఆ ధీరుడైన చిత్రసేనునికి ఇచ్చాడు.
తస్యా వివాహకాలే తు సంప్రాప్తే సమయే నృప । మృతోసౌ చిత్రసేనస్తు కాలధర్మేణ వై కిల
కానీ ఆమె పెళ్లి సమయం వచ్చినప్పుడు, రాజా! చిత్రసేనుడు కాలధర్మంతో మరణించాడు.
దివోదాసస్తు ధర్మాత్మా చింతయామాస భూపతిః । సుబ్రాహ్మణాన్సమాహూయ పప్రచ్ఛ నృపనందనః
ధర్మాత్ముడైన దివోదాసుడు ఆలోచనలో పడ్డాడు. అప్పుడు ఉత్తమ బ్రాహ్మణులను పిలిపించి, రాజులందరికి ఆనందాన్ని కలిగించే వాడా! వారిని అడిగాడు.
అస్యా వివాహకాలే తు చిత్రసేనో దివం గతః । అస్యాస్తు కీదృశం కర్మ భవిష్యతి వదంతు మే
ఈమె పెళ్లి సమయంలో చిత్రసేనుడు పరలోకానికి వెళ్ళాడు. ఇప్పుడు ఈమెకు భవిష్యత్తులో ఏమి జరుగుతుంది? దయచేసి చెప్పండి.
బ్రాహ్మణా ఊచుః- వివాహో దృశ్యతే రాజన్కన్యాయాస్తు విధానతః । పతిర్మృత్యుం ప్రయాత్యస్యా నోచేత్సంగం కరోతి చ
బ్రాహ్మణులు చెప్పారు— రాజా! విధి ప్రకారం కన్యకు వివాహం జరిగినట్టే. కానీ ఆమె భర్త మరణించి, ఆమెతో కలవడు.
మహాధివ్యాధినా గ్రస్తస్త్యాగం కృత్వా ప్రయాతి చ । ప్రవ్రాజితో భవేద్రాజన్ధర్మశాస్త్రేషు దృశ్యతే
భారీ దివ్యవ్యాధితో బాధపడుతూ, ఆమెను వదిలి వెళ్లిపోతాడు. రాజా! ధర్మశాస్త్రాలలో అతడు వానప్రస్థుడవుతాడని చెప్పబడింది.
అనుద్వాహితాయాః కన్యాయా ఉద్వాహః క్రియతే బుధైః । న స్యాద్రజస్వలా యావదన్యః పతిర్విధీయతే
ముందుగా పెళ్లి కాలేని కన్యకు వివాహం చేయాలని పండితులు నిర్ణయించారు. ఆమెకు మరో భర్తను నిర్ణయించే వరకు రజస్వలత రాదు.
వివాహం తు విధానేన పితా కుర్యాన్న సంశయః । ఏవం రాజన్సమాదిష్టం ధర్మశాస్త్రం బుధైర్జనైః
పితా విధిగా వివాహాన్ని నిర్వహించాలి, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. రాజా! ఇదే ధర్మశాస్త్రాన్ని పండితులు ఉపదేశించారు.
వివాహః క్రియతామస్యా ఇత్యూచుస్తే ద్విజోత్తమాః । దివోదాసస్తు ధర్మాత్మా ద్విజవాక్యప్రణోదితః
ఈమెకు వివాహం జరిపించండి అని ఉత్తమ బ్రాహ్మణులు అన్నారు. ధర్మాత్ముడైన దివోదాసుడు వారి మాటలకు అనుగుణంగా వ్యవహరించాడు.
వివాహార్థం మహారాజ ఉద్యమం కృతవాన్నృప । పునర్దత్తా తు దానేన దివ్యాదేవీ ద్విజోత్తమ
మహారాజా! వివాహార్థంగా ఆ రాజు ఏర్పాట్లు చేశాడు. ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడు దివ్యాదేవిని మళ్లీ దానం ద్వారా ఇచ్చాడు.
రూపసేనాయ పుణ్యాయ తస్మై రాజ్ఞే మహాత్మనే । మృత్యుధర్మం గతో రాజా వివాహే తు మహీపతిః
పుణ్యశీలుడైన మహాత్ముడైన రూపసేనుడికి ఆమెను ఇచ్చారు. కానీ ఆ మహారాజు వివాహ సమయంలో మరణాన్ని పొందాడు.
యదా యదా మహాభాగ దివ్యాదేవ్యాశ్చ భూపతిః । భర్తా చ మ్రియతే కాలే ప్రాప్తే లగ్నస్య సర్వదా
మహాభాగ! ప్రతిసారి దివ్యాదేవికి వివాహ సమయంలో భర్త అయిన రాజు మరణించేవాడు.
ఏకవింశతిభర్తారః కాలే కాలే మృతాః పితః । తతో రాజా మహాదుఃఖీ సంజాతః ఖ్యాతవిక్రమః
ఇలా ఒకరి తరువాత ఒకరు ఇరవై ఒకరు భర్తలు మరణించారు. అప్పుడు పరాక్రమశాలి రాజు చాలా బాధపడ్డాడు.
సమాలోచ్య సమాహూయ సమామంత్ర్య స మంత్రిభిః । స్వయంవరే మహాబుద్ధిం చకార పృథివీపతిః
ఆ రాజు మంత్రులతో ఆలోచించి, వారిని పిలిపించి, సవయంవరాన్ని నిర్వహించాలనే నిర్ణయానికి వచ్చాడు.
ప్లక్షద్వీపస్య రాజానః సమాహూతా మహాత్మనా । స్వయంవరార్థమాహూతాస్తథా తే ధర్మతత్పరాః
ప్లక్షద్వీపానికి చెందిన రాజులను ఆ మహాత్ముడు సవయంవరార్థంగా పిలిపించాడు. వారు ధర్మాన్ని పాటించే వారు.
తస్యాస్తు రూపసంముగ్ధా రాజానో మృత్యునోదితాః । సంగ్రామం చక్రిరే మూఢాస్తే మృతాః సమరాంగణే
ఆమె అందానికి మోహించి, మృత్యువు చేత ప్రేరేపించబడి, రాజులు పరస్పరం యుద్ధం చేసి, మూర్ఖులవై యుద్ధరంగంలో మరణించారు.
ఏవం తాత క్షయో జాతః క్షత్రియాణాం మహాత్మనామ్ । దివ్యాదేవీ సుదుఃఖార్తా గతా సా వనకందరమ్
ఇలా తాత! మహాత్ములైన క్షత్రియులు నాశనం అయ్యారు. దివ్యాదేవి తీవ్రమైన దుఃఖంతో అడవిలోని గుహకు వెళ్లింది.
రురోద కరుణం బాలా దివ్యాదేవీ మనస్వినీ । ఏవం తాత మయా దృష్టమపూర్వం తత్ర వై తదా
యువతిగా, మేధావిగా ఉన్న దివ్యాదేవి హృదయాన్ని కలచివేసేలా ఏడ్చింది. తాత! అప్పుడు అక్కడ నేను ఎన్నడూ చూడని దృశ్యాన్ని చూశాను.
తన్మే సువిస్తరం తాత తస్యాః కథయ కారణమ్
అందుకే తాత! ఆమె బాధకు కారణం ఏమిటో నాకు విపులంగా చెప్పండి.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే గురుతీర్థే। చ్యవనోపాఖ్యానే పంచాశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో భూమిఖండంలో వేను ఉపాఖ్యానంలో గురుతీర్థంలో, చ్యవనుని కథలో ఎనభై ఐదవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
కుంజల ఉవాచ- వ్రతభేదాన్ప్రవక్ష్యామి యైర్యైశ్చారాధితో హరిః । జయా చ విజయా చైవ జయంతీ పాపనాశినీ
కుంజలుడు ఇలా చెప్పాడు — హరి ఆరాధనకు చేసే వ్రతాల గురించి వివరిస్తాను. జయ, విజయ, జయంతి అనే పాపనాశక వ్రతాలు ఉన్నాయి.
త్రిస్పృశా వంజులీ చాన్యా తిలదగ్ధా తథాపరా । అఖండాచారకన్యా చ మనోరథా సుపుత్రక
త్రిస్పృశ, వంజులి, తిలదగ్ధ అనే వ్రతాలు ఉన్నాయి. అఖండాచారకన్య, మనోరథ అనే వ్రతాలు కూడా ఉన్నాయి, ప్రియమైన కుమారా!
ఏకాదశ్యాస్తు భేదాశ్చ సంతి పుత్ర అనేకధా । అశూన్యశయనం చాన్యజ్జన్మాష్టమీ మహావ్రతమ్
ఏకాదశి వ్రతాలకు అనేక విధాలుగా భేదాలు ఉన్నాయి, కుమారా! అశూన్యశయనం, జన్మాష్టమి, మహావ్రతం కూడా ఉన్నాయి.
ఏతైర్వ్రతైర్మహాపుణ్యైః పాపం దూరం ప్రయాతి చ । ప్రాణినాం నాత్ర సందేహః సత్యం సత్యం వదామ్యహమ్
ఈ మహాపుణ్య వ్రతాల వల్ల పాపం దూరమవుతుంది. జీవులకు ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఇది నిజం, నిజమే నేను చెబుతున్నాను.
కుంజల ఉవాచ- స్తోత్రం తస్య ప్రవక్ష్యామి పాపరాశివినాశనమ్ । సుపుత్రశతనామాఖ్యం నరాణాం గతిదాయకమ్
కుఞ్జలుడు ఇలా అన్నాడు — ఇప్పుడు నేను అతని స్తోత్రాన్ని చెప్పబోతున్నాను. ఇది పాపాలను పోగు చేసినా తొలగిస్తుంది. దీనిని 'మంచి కుమారుని వంద నామాలు' అని అంటారు. ఇది మనుషులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
తస్య దేవస్య కృష్ణస్య శతనామాఖ్యముత్తమమ్ । సంప్రత్యేవ ప్రవక్ష్యామి తచ్ఛృణుష్వ సుతోత్తమ
ఆ దేవుడు కృష్ణునికి సంబంధించిన ఈ ఉత్తమమైన వంద నామాలను ఇప్పుడు నేను చెప్పబోతున్నాను. ఓ మంచి కుమారుడా! దయచేసి విను.
విష్ణోర్నామశతస్యాపి ఋషిం ఛందో వదామ్యహమ్ । దేవం చైవ మహాభాగ సర్వపాపవిశోధనమ్
విష్ణువు వంద నామాలకు ఋషి, ఛందస్సు, దేవతల వివరాలు కూడా చెబుతాను, ఓ మహాభాగా! ఇవి అన్ని పాపాలను శుద్ధి చేస్తాయి.
విష్ణోర్నామశతస్యాపి ఋషిర్బ్రహ్మా ప్రకీర్తితః । ఓంకారో దేవతా ప్రోక్తశ్ఛందోనుష్టుప్తథైవ చ
విష్ణువు వంద నామాలకు ఋషిగా బ్రహ్మను, దేవతగా ఓంకారాన్ని, ఛందస్సుగా అనుష్టుప్ను పేర్కొన్నారు.