త్రాహి మాం శరణం ప్రాప్తస్త్వామహం కమలాప్రియ
కమలాదేవి ప్రియుడా! నేను నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను. నన్ను రక్షించు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే మాతాపితృతీర్థవర్ణనే యయాతిచరిత్రే ఏకాశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో భూమిఖండంలో వేను ఉపాఖ్యానంలో మాతాపితృతీర్థ వర్ణనలో యయాతి చరిత్రలో ఎనభై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
సుకర్మోవాచ- ఏవం చింతయతే యావద్రాజా పరమధార్మికః । తావత్ప్రోవాచ సా దేవీ రతిపుత్రీ వరాననా
సుకర్ముడు ఇలా చెప్పాడు— పరమధార్మికుడైన రాజు ఈ విధంగా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, ఆ సమయంలో రతి కుమార్తె అయిన అందమైన ముఖం గల దేవత మాట్లాడింది.
కిము చింతయసే రాజంస్త్వమిహైవ మహామతే । ప్రాయేణాపి స్త్రియః సర్వాశ్చపలాః స్యుర్న సంశయః
రాజా! మహామతి! నువ్వేమి ఆలోచిస్తున్నావు? నిజంగా, స్త్రీలు అందరూ సాధారణంగా చంచలంగా ఉంటారు అనడంలో సందేహమే లేదు.
నాహం చాపల్యభావేన త్వామేవం ప్రవిచాలయే । నాహం హి కారయామ్యద్య భవత్పార్శ్వం నృపోత్తమ
నేను చంచలత వల్ల నిన్ను ఇబ్బంది పెట్టడం లేదు; రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నువ్వు నాతో ఉండాలని నేడు నేను బలవంతం చేయడం లేదు.
అన్యస్త్రియో యథా లోకే చపలత్వాద్వదంతి చ । అకార్యం రాజరాజేంద్ర లోభాన్మోహాచ్చ లంపటాః
ఇహలోకంలో ఇతర స్త్రీలు చంచలత వల్ల తప్పుగా మాట్లాడుతారు, రాజాధిరాజా! వారు లోభం, మోహం వల్ల చెడు పనులు చేస్తారు.
లోకానాం దర్శనాయైవ జాతా శ్రద్ధా మమోరసి । దేవానాం దర్శనం పుణ్యం దుర్లభం హి సుమానుషైః
ఈ లోకాల దర్శనం కోసం మాత్రమే నా హృదయంలో విశ్వాసం కలిగింది; దేవతల దర్శనం పుణ్యమయమైనది, మంచి మనుషులకు అది చాలా అరుదుగా లభిస్తుంది.
తేషాం చ దర్శనం రాజన్కారయామి వదస్వ మే । దోషం పాపకరం యత్తు మత్సంగాదిహ చేద్భవేత్
రాజా! నా సాంగత్యం వల్ల ఇక్కడ నీకు ఏదైనా దోషం లేదా పాపకార్యం కలిగితే చెప్పు. నేను నీకు ఆ దేవతల దర్శనం కల్పిస్తాను.
ఏవం చింతయసే దుఃఖం యథాన్యః ప్రాకృతో జనః । మహాభయాద్యథాభీతో మోహగర్తే గతో యథా
నువ్వు సాధారణ మనిషిలా బాధపడుతున్నావు, మహాభయంతో భయపడినవాడిలా, మోహపు గోతిలో పడిపోయినవాడిలా ఉన్నావు.
త్యజ చింతాం మహారాజ న గంతవ్యం త్వయా దివి । యేన తే జాయతే దుఃఖం తన్న కార్యం మయా కదా
మహారాజా! ఆందోళన వదిలిపెట్టు. నువ్వు స్వర్గానికి వెళ్లకూడదు. నీకు బాధ కలిగించేదాన్ని నేను ఎప్పుడూ చేయను.
ఏవముక్తస్తథా రాజా తామువాచ వరాననామ్ । చింతితం యన్మయా దేవి తచ్ఛృణుష్వ హి సాంప్రతమ్
అలా ఆమె చెప్పిన తర్వాత, రాజు ఆ అందమైన ముఖం గలదానితో ఇలా అన్నాడు— దేవీ! నేను ఏం ఆలోచించానో ఇప్పుడు విను.
మానభంగో మయా దృష్టో నైవ స్వస్య మనఃప్రియే । మయి స్వర్గం గతే కాంతే ప్రజా దీనా భవిష్యతి
నా మనసుకు ప్రియమైనవాడా! నేను అవమానం చూశాను. నేను స్వర్గానికి వెళితే, ప్రియమైనవాడా, నా ప్రజలు దుర్భలంగా మారిపోతారు.
త్రాసయిష్యతి దుష్టాత్మా యమస్తు వ్యాధిభిః ప్రజాః । త్వయా సార్ధం ప్రయాస్యామి స్వర్గలోకం వరాననే
దుష్టాత్ముడైన యముడు ప్రజలను వ్యాధులతో బాధిస్తాడు. అందమైన ముఖం గలదానీ! నేను నీవితో కలిసి స్వర్గలోకానికి వెళ్తాను.
ఏవమాభాష్య తాం రాజా సమాహూయ సుతోత్తమమ్ । పూరుం తం సర్వధర్మజ్ఞం జరాయుక్తం మహామతిమ్
అలా ఆమెతో మాట్లాడిన తరువాత, రాజు తన గొప్ప కుమారుడైన, అన్ని ధర్మాలను తెలిసిన, ముదుసలితనంతో ఉన్న, మహామతి అయిన పూరువును పిలిపించాడు.
ఏహ్యేహి సర్వధర్మజ్ఞ ధర్మం జానాసి నిశ్చితమ్ । మమాజ్ఞయా హి ధర్మాత్మన్ధర్మః సంపాలితస్త్వయా
అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడా! రా, రా. నువ్వు ధర్మాన్ని ఖచ్చితంగా తెలుసు. నా ఆజ్ఞతో నీవు ధర్మాన్ని కాపాడావు.
జరా మే దీయతాం తాత తారుణ్యం గృహ్యతాం పునః । రాజ్యం కురు మమేదం త్వం సకోశబలవాహనమ్
తాత! నీ ముదుసలితనాన్ని నాకు ఇవ్వు, మళ్లీ నీ యవ్వనాన్ని తీసుకో. నా కోశం, సైన్యం, రథాలతో కూడిన ఈ రాజ్యాన్ని నువ్వే పాలించు.
ఆసముద్రాం ప్రభుంక్ష్వ త్వం రత్నపూర్ణాం వసుంధరామ్ । మయా దత్తాం మహాభాగ సగ్రామవనపత్తనామ్
సముద్రం వరకు విస్తరించిన, రత్నాలతో నిండిన భూమిని, గ్రామాలు, అడవులు, పట్టణాలతో కూడినదాన్ని, నేను నీకు ఇచ్చాను, మహాభాగుడా! నువ్వు ఆనందంగా పాలించు.
ప్రజానాం పాలనం పుణ్యం కర్తవ్యం చ సదానఘ । దుష్టానాం శాసనం నిత్యం సాధూనాం పరిపాలనమ్
పాపరహితుడా! ప్రజలను కాపాడటం ఎప్పుడూ పుణ్యమైన పని. దుష్టులను ఎప్పుడూ శిక్షించు, సద్గుణుల్ని కాపాడు.
కర్తవ్యం చ త్వయా వత్స ధర్మశాస్త్రప్రమాణతః । బ్రాహ్మణానాం మహాభాగ విధినాపి స్వకర్మణా
నీవు ధర్మశాస్త్రాలకు అనుగుణంగా నీ కర్తవ్యాలను చేయాలి, బిడ్డా. బ్రాహ్మణుల కర్తవ్యాలను విధిగా పాటించు, మహాభాగుడా.
భక్త్యా చ పాలనం కార్యం యస్మాత్పూజ్యా జగత్త్రయే । పంచమే సప్తమే ఘస్రే కోశం పశ్య విపశ్చితః
వారు మూడు లోకాలలోను పూజ్యులు కనుక, వారికి భక్తితో సేవ చేయాలి. ఐదవ, ఏడవ, తొమ్మిదవ రోజుల్లో ధనాన్ని జాగ్రత్తగా పరిశీలించు, జ్ఞానవంతుడా.
బలం చ నిత్యం సంపూజ్యం ప్రసాదధనభోజనైః । చారచక్షుర్భవస్వ త్వం నిత్యం దానపరో భవ
సైన్యానికి ఎప్పుడూ బహుమతులు, ధనం, భోజనాలతో గౌరవం ఇవ్వాలి. నీవు ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా ఉండి, దానం చేయడంలో నిమగ్నుడవై ఉండాలి.
భవ స్వనియతో మంత్రే సదా గోప్యః సుపండితైః । నియతాత్మా భవ స్వత్వం మా గచ్ఛ మృగయాం సుత
మంత్రాలలో నీవు నియమంగా ఉండాలి, వాటిని పండితులనుండి రహస్యంగా ఉంచాలి. నీవు ఎప్పుడూ నియమంగా ఉండి, నీ స్వభావాన్ని కాపాడుకో. వేటకు పోకూడదు, కుమారుడా.
విశ్వాసః కస్య నో కార్యః స్త్రీషు కోశే మహాబలే । పాత్రాణాం త్వం తు సర్వేషాం కలానాం కురు సంగ్రహమ్
స్త్రీలపై, ధనంపై, పెద్ద సైన్యంపై నమ్మకం పెట్టకూడదు. కానీ, అన్ని మంచి కళలను, నైపుణ్యాలను అన్ని యోగ్యుల నుండి నేర్చుకో.
యజ యజ్ఞైర్హృషీకేశం పుణ్యాత్మా భవ సర్వదా । ప్రజానాం కంటకాన్సర్వాన్మర్దయస్వ దినే దినే
యజ్ఞాలతో హృషీకేశుని ఆరాధించు, ఎప్పుడూ పుణ్యాత్ముడవై ఉండాలి. ప్రజల్లోని కష్టాలను ప్రతిరోజూ తొలగించు.
ప్రజానాం వాంఛితం సర్వమర్పయస్వ దినే దినే । ప్రజాసౌఖ్యం ప్రకర్తవ్యం ప్రజాః పోషయ పుత్రక
ప్రజలు కోరినదాన్ని ప్రతిరోజూ వారికి ఇవ్వాలి. ప్రజల సంతోషాన్ని చూసుకోవాలి, వారిని పోషించు, కుమారుడా.
స్వకో వంశః ప్రకర్తవ్యః పరదారేషు మా కృథాః । మతిం దుష్టాం పరస్వేషు పూర్వానన్వేహి సర్వదా
నీ వంశాన్ని స్థాపించాలి. పరస్త్రీలపై మనస్సు పెట్టకూడదు. ఇతరుల ధనంపై చెడు ఆలోచనలు ఎప్పుడూ వద్దు; పూర్వీకుల మార్గాన్ని అనుసరించు.
వేదానాం హి సదా చింతా శాస్త్రాణాం హి చ సర్వదా । కురుష్వైవం సదా వత్స శస్త్రాభ్యాసరతో భవ
వేదాలు, శాస్త్రాల గురించి ఎప్పుడూ ఆలోచించు. ఇలా ఎప్పుడూ చేయు, బిడ్డా. ఆయుధాభ్యాసంలో నిమగ్నుడవై ఉండాలి.
సంతుష్టః సర్వదా వత్స స్వశయ్యా నిరతో భవ । గజస్య వాజినోభ్యాసం స్యందనస్య చ సర్వదా
ఎప్పుడూ సంతృప్తిగా ఉండాలి, బిడ్డా. నీ మంచంలో నీవు ఆనందంగా ఉండాలి. ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలపై ఎప్పుడూ సాధన చేయాలి.
ఏవమాదిశ్య తం పుత్రమాశీర్భిరభినంద్య చ । స్వహస్తేన చ సంస్థాప్య కరే దత్తం స్వమాయుధమ్
ఇలా తన కుమారునికి ఉపదేశం చేసి, ఆశీర్వచనాలతో ఆశీర్వదించి, తన ఆయుధాన్ని స్వహస్తంతో అతని చేతిలో పెట్టాడు.
స్వాం జరాం తు సమాగృహ్య దత్త్వా తారుణ్యమస్య చ । గంతుకామస్తతః స్వర్గం యయాతిః పృథివీపతిః
తన వృద్ధాప్యాన్ని తీసుకొని, తన యవ్వనాన్ని కుమారునికి ఇచ్చి, యయాతి అనే భూమిపతి స్వర్గానికి వెళ్ళాలని ఆశించి బయలుదేరాడు.