యావజ్జీవామ్యహం తాత జరాం తావద్ధరామ్యహమ్ । ఏవముక్తస్తు తేనాపి పూరుణా జగతీపతిః
నాన్నా, నేను బతికినంతకాలం వృద్ధాప్యాన్ని భరిస్తాను. పురు ఇలా అన్నప్పుడు, జగతీపతి అతనితో మాట్లాడాడు.
హర్షేణ మహతావిష్టస్తం పుత్రం ప్రత్యువాచ సః । యస్మాద్వత్స మమాజ్ఞా వై న హతా కృతవానిహ
బహు ఆనందంతో, తన కుమారునితో ఇలా అన్నాడు: బిడ్డా, నీవు నా ఆజ్ఞను ఇక్కడ విరోధించలేదు.
తస్మాదహం విధాస్యామి బహుసౌఖ్యప్రదాయకమ్ । యస్మాజ్జరాగృహీతా మే దత్తం తారుణ్యకం స్వకమ్
అందుకే, నేను నీకు ఎన్నో సుఖాలను ఇస్తాను. నీవు నా వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించి, నీ యవ్వనాన్ని ఇచ్చావు.
తేన రాజ్యం ప్రభుంక్ష్వ త్వం మయా దత్తం మహామతే । ఏవముక్తః సుపూరుశ్చ తేన రాజ్ఞా మహీపతే
అందుకే, నేను ఇచ్చిన రాజ్యాన్ని నీవు పాలించు, మహామతి. రాజు ఇలా అన్నప్పుడు, సుపురువు ఆ మహీపతి మాటలు వినాడు.
తారుణ్యందత్తవానస్మై జగ్రాహాస్మాజ్జరాం నృప । తతః కృతే వినిమయే వయసోస్తాతపుత్రయోః
తన యవ్వనాన్ని అతనికి ఇచ్చి, నా వృద్ధాప్యాన్ని తీసుకున్నాడు, రాజా. తండ్రి-కుమారుల మధ్య వయస్సు మార్పు జరిగిన తరువాత,
తస్మాద్వృద్ధతరః పూరుః సర్వాంగేషు వ్యదృశ్యత । నూతనత్వం గతో రాజా యథా షోడశవార్షికః
అందుకే, పురు తన శరీరంలో అన్ని భాగాల్లో వృద్ధుడిగా కనిపించాడు. రాజు కొత్తగా, పదహారేళ్ళ యువకుడిలా మారిపోయాడు.
రూపేణ మహతావిష్టో ద్వితీయ ఇవ మన్మథః । ధనూరాజ్యం చ ఛత్రం చ వ్యజనం చాసనం గజమ్
అతిశయమైన అందంతో, మరొక మన్మథుడిలా కనిపిస్తూ, అతడు రాజ్యాన్ని, రాజఛత్రాన్ని, వెదురు పంకాను, సింహాసనాన్ని, ఏనుగును స్వీకరించాడు.
కోశం దేశం బలం సర్వం చామరం స్యందనం తథా । దదౌ తస్య మహారాజః పూరోశ్చైవ మహాత్మనః
అతిపెద్ద రాజు అతనికి ధనాన్ని, భూమిని, సైన్యాన్ని, చామరాన్ని, రథాన్ని, అలాగే పురోహిత పదవిని కూడా ఇచ్చాడు, ఓ మహాత్మా!
కామాసక్తశ్చ ధర్మాత్మా తాం నారీమనుచింతయన్ । తత్సరః సాగరప్రఖ్యంకామాఖ్యం నహుషాత్మజః
ధర్మపరుడైనా, ఆ స్త్రీని ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ, కామానికి లోనై, నహుషుని కుమారుడు సముద్రంలా విస్తారంగా ఉన్న కామసరస్సు వద్దకు వెళ్లాడు.
అశ్రుబిందుమతీ యత్ర జగామ లఘువిక్రమః । తాం దృష్ట్వా తు విశాలాక్షీం చారుపీనపయోధరామ్
అక్కడ అశ్రుబిందుమతి త్వరగా నడిచి వెళ్లింది. విస్తారమైన కళ్లతో, అందమైన పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలతో ఆమెను చూసి—
విశాలాం చ మహారాజః కందర్పాకృష్టమానసః । రాజోవాచ- ఆగతోఽస్మి మహాభాగే విశాలే చారులోచనే
రాజు, మనస్సు ప్రేమతో ఆకర్షితుడై, ఆ విశాలమైనవారిని చూసి ఇలా అన్నాడు: "ఓ భాగ్యవంతురాలా, విశాల కళ్లవాలా, నేను నీ వద్దకు వచ్చాను."
జరాత్యాగఃకృతో భద్రే తారుణ్యేన సమన్వితః । యువా భూత్వా సమాయాతో భవత్వేషా మమాధునా
"ఓ మంగళకరమైనవాడా, నేను వృద్ధాప్యాన్ని వదిలేసి, యవ్వనంతో నిండి, యువకుడిగా మారి వచ్చాను. ఇది ఇప్పుడు నాది కావాలి."
యంయం హి వాంఛతే చైషా తంతం దద్మి న సంశయః । విశాలోవాచ- యదా భవాన్సమాయాతో జరాం దుష్టాం విహాయ చ
"నీవు ఏది కోరినా, అది నేను ఇస్తాను—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు." విశాలా ఇలా చెప్పింది: "మీరు చెడు వృద్ధాప్యాన్ని వదిలేసి వచ్చారు కదా—"
దోషేణైకేనలిప్తోసి భవంతం నైవ మన్యతే । రాజోవాచ- మమ దోషం వదస్వ త్వం యది జానాసి నిశ్చితమ్
"ఒక తప్పుతో నీవు ముడిపడిపోయావు; అందుకే, నేను నిన్ను అంగీకరించను." రాజు అన్నాడు: "నా తప్పు నీకు ఖచ్చితంగా తెలుసు అయితే, చెప్పు."
తం తు దోషం పరిత్యక్ష్యేగుణరూపంనసంశయః
"ఆ తప్పును నేను వదిలేస్తాను, మంచి లక్షణాలతో, మంచి రూపంతో మారిపోతాను—ఇందులో సందేహమే లేదు."
ఇతి శ్రీపద్మపురాణేభూమిఖండేవేనోపాఖ్యానేమాతాపితృతీర్థవర్ణనే యయాతిచరితేఽష్టసప్తతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, భూమిఖండంలో, తల్లి తండ్రి తీర్థాల వర్ణనలో, యయాతి చరిత్రలో డెబ్బై ఎనిమిదవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
విశాలోవాచ- శర్మిష్ఠా యస్య వై భార్యా దేవయానీ వరాననా । సౌభాగ్యం తత్ర వై దృష్టమన్యథా నాస్తి భూపతే
విశాలా ఇలా చెప్పింది: "యవ్వనంలో శర్మిష్ఠా, అందమైన ముఖం కలిగిన దేవయాని భార్యలుగా ఉన్నవారికి మాత్రమే నిజమైన భాగ్యం కనిపిస్తుంది, రాజా; వేరేలా కాదు."
తత్కథం త్వం మహాభాగ అస్యాః కార్యవశో భవేః । సపత్నజేన భావేన భవాన్భర్తా ప్రతిష్ఠితః
"అయితే, ఓ భాగ్యవంతుడా, నువ్వెలా ఆమె సంకల్పానికి లోబడతావు? నీవు భర్తగా ఉన్నా, సపత్ని భావంతో ఉన్నావు."
ససర్పోసి మహారాజ భూతలే చందనం యథా । సర్పైశ్చ వేష్టితో రాజన్మహాచందన ఏవ హి
"ఓ రాజా, నీవు భూమిపై ఉన్న గంధంలా, కానీ పాములతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నావు; పెద్ద గంధం చుట్టూ పాములు ఉన్నట్లే."
తథా త్వం వేష్టితః సర్పైః సపత్నీనామసంజ్ఞకైః । వరమగ్నిప్రవేశశ్చ శిఖాగ్రాత్పతనం వరమ్
"అలాగే, నువ్వు కూడా సపత్ని అనే పేరుతో ఉన్న పాములా వారితో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నావు; అలా జీవించడం కన్నా అగ్నిలోకి దూకడం లేదా కొండపై నుంచి పడిపోవడం మేలే."
రూపతేజః సమాయుక్తం సపత్నీసహితం ప్రియమ్ । న వరం తాదృశం కాంతం సపత్నీవిషసంయుతమ్
"రూపం, తేజస్సు కలిగి, సపత్ని సమేతంగా ఉండే ప్రియుడు ఇష్టం కాదు; సపత్ని విషంతో కూడిన ప్రియుడు మంచివాడు కాడు."
తస్మాన్న మన్యతే కాంతం భవంతం గుణసాగరమ్ । రాజోవాచ- దేవయాన్యా న మే కార్యం శర్మిష్ఠయా వరాననే
"అందుకే, నిన్ను, గుణాల సముద్రాన్ని, ఆమె ప్రియుడిగా భావించదు." రాజు అన్నాడు: "నాకు దేవయానితో పనిలేదు, ఓ అందమైనవాడా, శర్మిష్ఠతో కూడా లేదు."
ఇత్యర్థం పశ్య మే కోశం సత్వధర్మసమన్వితమ్ । అశ్రుబిందుమత్యువాచ- అహం రాజ్యస్య భోక్త్రీ చ తవ కాయస్య భూపతే
"ఈ కారణంగా, నా ధనాన్ని చూడు, శక్తి, ధర్మంతో కూడినదిగా ఉంది." అశ్రుబిందుమతి ఇలా చెప్పింది: "ఓ రాజా, నేను నీ రాజ్యానికీ, నీ శరీరానికీ అనుభవించేవాడిని."
యద్యద్వదామ్యహం భూప తత్తత్కార్యం త్వయా ధ్రువమ్ । ఇత్యర్థే మమ దేహి స్వం కరం త్వం ధర్మవత్సల
"ఓ రాజా, నేను ఏది చెప్పినా, అది నువ్వు తప్పక చేయాలి; అందువల్ల, నీ చేతిని నాకు ఇవ్వు, ఓ ధర్మాన్ని ప్రేమించువాడా."
బహుధర్మసమోపేతం చారులక్షణసంయుతమ్ । రాజోవాచ- అన్య భార్యాం న విందామి త్వాం వినా వరవర్ణిని
అనేక ధర్మాలతో, అందమైన లక్షణాలతో అలంకరించబడిన నీవు తప్ప ఇంకెవరినీ భార్యగా స్వీకరించను, ఓ సుందరవర్ణినీ! అని రాజు అన్నాడు.
రాజ్యం చ సకలాముర్వీం మమ కాయం వరాననే । సకోశం భుంక్ష్వ చార్వంగి ఏష దత్తః కరస్తవ
ఓ ముద్దుగుమ్మా! నా రాజ్యాన్ని, ఈ భూమంతటినీ, నా శరీరాన్నీ, ధనభాండాగారంతో సహా నీవు అనుభవించు. ఇవన్నీ నీకిచ్చినట్టు నా చేయి నీకు ఇస్తున్నాను.
యదేవ భాషసే భద్రే తదేవం తు కరోమ్యహమ్ । అశ్రుబిందుమత్యువాచ- అనేనాపి మహాభాగ తవ భార్యా భవామ్యహమ్
నీవు చెప్పినది ఏదైనా, ఓ మంగళకరమైనవాడా, నేను అదే చేస్తాను. అశ్రుబిందుమతి ఇలా చెప్పింది— ఈ విధంగా కూడా, ఓ మహాభాగుడా, నేను నీ భార్యను అవుతున్నాను.
ఏవమాకర్ణ్య రాజేంద్రో హర్షవ్యాకులలోచనః । గాంధర్వేణ వివాహేన యయాతిః పృథివీపతిః
ఇలా విని, ఆనందంతో కళ్లు నిండిన రాజు, భూమిపై అధిపతి అయిన యయాతి, గాంధర్వవిధానంతో ఆమెను పెండ్లి చేసుకున్నాడు.
ఉపయేమే సుతాం పుణ్యాం మన్మథస్య నరోత్తమ । తయా సార్ద్ధం మహాత్మా వై రమతే నృపనందనః
మాన్మథుని పుణ్యమైన కుమార్తెను, మానవులలో శ్రేష్ఠుడు అయిన యయాతి పెండ్లి చేసుకున్నాడు. ఆ మహాత్ముడు, రాజునందనుడు, ఆమెతో కలిసి సంతోషంగా గడిపాడు.
సాగరస్య చ తీరేషు వనేషూపవనేషు చ । పర్వతేషు చ రమ్యేషు సరిత్సు చ తయా సహ
సముద్రతీరాల్లో, అడవుల్లో, ఉద్యానవనాల్లో, అందమైన కొండలపై, నదికట్టల వద్ద ఆమెతో కలిసి యయాతి ఆనందంగా విహరించాడు.