జరాదుఃఖం న శక్నోమి నవే వయసి భూపతే । కః సమర్థో హి వై ధర్తుం క్షమస్వ త్వం మమాధునా
రాజా! నా యవ్వనంలో వృద్ధాప్య బాధను భరించలేను. దాన్ని ఎవరు తట్టుకోగలరు? దయచేసి నన్ను క్షమించు.
యదుం క్రుద్ధో మహారాజః శశాప ద్విజనందన । రాజ్యార్హో న చ తే వంశః కదాచిద్వై భవిష్యతి
మహారాజు కోపంతో యదును శపించాడు: 'నీ వంశం ఎప్పుడూ రాజ్యానికి అర్హం కాదని.'
బలతేజః క్షమాహీనః క్షాత్రధర్మవివర్జితః । భవిష్యతి న సందేహో మచ్ఛాసనపరాఙ్ముఖః
నీకు బలం, తేజస్సు, సహనం ఉండవు. క్షత్రియ ధర్మం లేకుండా, నా ఆజ్ఞను పట్టించుకోని వాడవవు. ఇది నిస్సందేహం.
యదురువాచ- నిర్దోషోహం మహారాజ కస్మాచ్ఛప్తస్త్వయాధునా । కృపాం కురుష్వ దీనస్య ప్రసాదసుముఖో భవ
యదు ఇలా అన్నాడు: 'మహారాజా! నేను నిష్కలంకుడను. నీవు ఎందుకు నన్ను శపించావు? దయచేసి బాధపడుతున్న నాపై కరుణ చూపి, అనుగ్రహించు.'
రాజోవాచ- మహాదేవః కులే తే వై స్వాంశేనాపి హి పుత్రక । కరిష్యతి విసృష్టిం చ తదా పూతం కులం తవ
రాజు ఇలా అన్నాడు: 'పిల్లా! నీ వంశంలో మహాదేవుడు తన అంసంతో జన్మిస్తాడు. అప్పుడు నీ వంశం పవిత్రమవుతుంది.'
యదురువాచ- అహం పుత్రో మహారాజ నిర్దోషః శాపితస్త్వయా । అనుగ్రహో దీయతాం మే యది మే వర్త్తతే దయా
యదు ఇలా అన్నాడు: 'మహారాజా! నేను నీ కుమారుడను, నిష్పాపుడను, అయినా నీవు నన్ను శపించావు. నాపై దయ ఉంటే, దయచేసి అనుగ్రహించు.'
రాజోవాచ- యో భవేజ్జ్యేష్ఠపుత్రస్తు పితుర్దుఃఖాపహారకః । రాజ్యదాయం సుభుంక్తే చ భారవోఢా భవేత్స హి
రాజు ఇలా అన్నాడు: 'తండ్రి బాధను తీయగల పెద్ద కుమారుడు, రాజ్యాన్ని అనుభవించేవాడు, భారాన్ని మోయగలవాడే నిజంగా అర్హుడు.'
త్వయా ధర్మం న ప్రవృత్తమభాష్యోసి న సంశయః । భవతా నాశితాజ్ఞా మే మహాదండేన ఘాతినః
నీవు ధర్మాన్ని అనుసరించలేదు, అవసరమైన మాటలు చెప్పలేదు. నిస్సందేహంగా, నీవు నా ఆజ్ఞను లంగించావు. అందుకే నీవు కఠినమైన శిక్షకు పాత్రవాడు.
తస్మాదనుగ్రహో నాస్తి యథేష్టం చ తథా కురు । యదురువాచ- యస్మాన్మే నాశితం రాజ్యం కులం రూపం త్వయా నృప
అందుకే నీకు దయ చూపించను; నీవు ఇష్టం వచ్చినట్లు చేయు. యదు ఇలా అన్నాడు: రాజా, నువ్వు నా రాజ్యం, వంశం, అందాన్ని నాశనం చేశావు.
తస్మాద్దుష్టో భవిష్యామి తవ వంశపతిర్నృప । తవ వంశే భవిష్యంతి నానాభేదాస్తు క్షత్త్రియాః
అందుకే నీ వంశానికి అధిపతిగా నేను చెడు మారుతాను, రాజా. నీ వంశంలో ఎన్నో విభిన్న క్షత్రియులు పుట్టుతారు.
తేషాం గ్రామాన్సుదేశాంశ్చ స్త్రియో రత్నాని యాని వై । భోక్ష్యంతి చ న సందేహో అతిచండా మహాబలాః
వారు గ్రామాలు, మంచి భూములు, స్త్రీలు, రత్నాలు అన్నీ ఆనందంగా అనుభవిస్తారు; సందేహం లేదు, వారు చాలా క్రూరంగా, బలంగా ఉంటారు.
మమ వంశాత్సముత్పన్నాస్తురుష్కా మ్లేచ్ఛరూపిణః । త్వయా యే నాశితాః సర్వే శప్తాః శాపైః సుదారుణైః
నా వంశంలో నుంచి తురుష్కులు, విదేశీయుల రూపంలో పుట్టుతారు. నువ్వు నాశనం చేసినవారు అందరూ భయంకరమైన శాపాలతో శపించబడ్డారు.
ఏవం బభాషే రాజానం యదుః క్రుద్ధో నృపోత్తమ । అథ క్రుద్ధో మహారాజః పునశ్చైవం శశాప హ
యదు కోపంతో రాజును ఇలా అన్నాడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా. ఆ తరువాత మహారాజు కూడా కోపంతో మళ్లీ ఇలా శపించాడు.
మత్ప్రజానాశకాః సర్వే వంశజాస్తే శృణుష్వ హి । యావచ్చంద్రశ్చ సూర్యశ్చ పృథ్వీ నక్షత్రతారకాః
నువ్వు విను, నా ప్రజలను నాశనం చేసే నీ వంశంలో పుట్టినవారు అందరూ; చంద్రుడు, సూర్యుడు, భూమి, నక్షత్రాలు, తారలు ఉన్నంత వరకు,
తావన్మ్లేచ్ఛాః ప్రపక్ష్యంతే కుంభీపాకే చరౌ రవే । కురుం దృష్ట్వా తతో బాలం క్రీడమానం సులక్షణమ్
అంతవరకూ విదేశీయులు కుంభీపాకంలో బలంగా ఉంటారు, సూర్యుని అంచున తిరుగుతారు. కురువులను చిన్నవారిని, ఆడుతూ, శుభలక్షణాలతో చూస్తూ,
సమాహ్వయతి తం రాజా న సుతం నృపనందనమ్ । శిశుం జ్ఞాత్వా పరిత్యక్తః సకురుస్తేన వై తదా
రాజు అతన్ని పిలిచాడు, తన కుమారుడిని కాదు, రాజుకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే వాడిని కాదు. శిశువని తెలుసుకుని, అతన్ని విడిచిపెట్టాడు; అప్పుడు కురు వదిలిపడిపోయాడు.
శర్మిష్ఠాయాః సుతం పుణ్యం తం పూరుం జగదీశ్వరః । సమాహూయ బభాషే చ జరా మే గృహ్యతాం పునః
శర్మిష్ఠకు పుట్టిన పుణ్యవంతుడైన పురును జగదీశ్వరుడు పిలిపించాడు. నా వృద్ధాప్యాన్ని మళ్లీ తీసుకో అని అన్నాడు.
భుంక్ష్వ రాజ్యం మయా దత్తం సుపుణ్యం హతకంటకమ్ । పూరురువాచ- రాజ్యం దేవే న భోక్తవ్యం పిత్రా భుక్తం యథా తవ
నేను ఇచ్చిన పుణ్యRaj్యం, కంటికెదురుగా ఉండే రాజ్యం, ఆనందంగా అనుభవించు. పురు ఇలా అన్నాడు: దేవా, నీ తండ్రిలా నేను రాజ్యం అనుభవించకూడదు.
త్వదాదేశం కరిష్యామి జరా మే దీయతాం నృప । తారుణ్యేన మమాద్యైవ భూత్వా సుందరరూపదృక్
నీ ఆజ్ఞను నేను పాటిస్తాను; నా వృద్ధాప్యాన్ని నాకు ఇవ్వు, రాజా. నా యవ్వనంతో, ఇప్పుడు అందమైన రూపాన్ని పొందనివ్వు.
భుంక్ష్వ భోగాన్సుకర్మాణి విషయాసక్తచేతసా । యావదిచ్ఛా మహాభాగ విహరస్వ తయా సహ
ఇష్టమైన విషయాల్లో మనసు పెట్టి, సుఖాలు, మంచి పనులు అనుభవించు. నీవు ఎంతకాలం కోరుకుంటే, ఆ స్త్రీతో కలిసి జీవించు, మహాభాగ.
యావజ్జీవామ్యహం తాత జరాం తావద్ధరామ్యహమ్ । ఏవముక్తస్తు తేనాపి పూరుణా జగతీపతిః
నాన్నా, నేను బతికినంతకాలం వృద్ధాప్యాన్ని భరిస్తాను. పురు ఇలా అన్నప్పుడు, జగతీపతి అతనితో మాట్లాడాడు.
హర్షేణ మహతావిష్టస్తం పుత్రం ప్రత్యువాచ సః । యస్మాద్వత్స మమాజ్ఞా వై న హతా కృతవానిహ
బహు ఆనందంతో, తన కుమారునితో ఇలా అన్నాడు: బిడ్డా, నీవు నా ఆజ్ఞను ఇక్కడ విరోధించలేదు.
తస్మాదహం విధాస్యామి బహుసౌఖ్యప్రదాయకమ్ । యస్మాజ్జరాగృహీతా మే దత్తం తారుణ్యకం స్వకమ్
అందుకే, నేను నీకు ఎన్నో సుఖాలను ఇస్తాను. నీవు నా వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించి, నీ యవ్వనాన్ని ఇచ్చావు.
తేన రాజ్యం ప్రభుంక్ష్వ త్వం మయా దత్తం మహామతే । ఏవముక్తః సుపూరుశ్చ తేన రాజ్ఞా మహీపతే
అందుకే, నేను ఇచ్చిన రాజ్యాన్ని నీవు పాలించు, మహామతి. రాజు ఇలా అన్నప్పుడు, సుపురువు ఆ మహీపతి మాటలు వినాడు.
తారుణ్యందత్తవానస్మై జగ్రాహాస్మాజ్జరాం నృప । తతః కృతే వినిమయే వయసోస్తాతపుత్రయోః
తన యవ్వనాన్ని అతనికి ఇచ్చి, నా వృద్ధాప్యాన్ని తీసుకున్నాడు, రాజా. తండ్రి-కుమారుల మధ్య వయస్సు మార్పు జరిగిన తరువాత,
తస్మాద్వృద్ధతరః పూరుః సర్వాంగేషు వ్యదృశ్యత । నూతనత్వం గతో రాజా యథా షోడశవార్షికః
అందుకే, పురు తన శరీరంలో అన్ని భాగాల్లో వృద్ధుడిగా కనిపించాడు. రాజు కొత్తగా, పదహారేళ్ళ యువకుడిలా మారిపోయాడు.
రూపేణ మహతావిష్టో ద్వితీయ ఇవ మన్మథః । ధనూరాజ్యం చ ఛత్రం చ వ్యజనం చాసనం గజమ్
అతిశయమైన అందంతో, మరొక మన్మథుడిలా కనిపిస్తూ, అతడు రాజ్యాన్ని, రాజఛత్రాన్ని, వెదురు పంకాను, సింహాసనాన్ని, ఏనుగును స్వీకరించాడు.
కోశం దేశం బలం సర్వం చామరం స్యందనం తథా । దదౌ తస్య మహారాజః పూరోశ్చైవ మహాత్మనః
అతిపెద్ద రాజు అతనికి ధనాన్ని, భూమిని, సైన్యాన్ని, చామరాన్ని, రథాన్ని, అలాగే పురోహిత పదవిని కూడా ఇచ్చాడు, ఓ మహాత్మా!
కామాసక్తశ్చ ధర్మాత్మా తాం నారీమనుచింతయన్ । తత్సరః సాగరప్రఖ్యంకామాఖ్యం నహుషాత్మజః
ధర్మపరుడైనా, ఆ స్త్రీని ఎప్పుడూ ఆలోచిస్తూ, కామానికి లోనై, నహుషుని కుమారుడు సముద్రంలా విస్తారంగా ఉన్న కామసరస్సు వద్దకు వెళ్లాడు.
అశ్రుబిందుమతీ యత్ర జగామ లఘువిక్రమః । తాం దృష్ట్వా తు విశాలాక్షీం చారుపీనపయోధరామ్
అక్కడ అశ్రుబిందుమతి త్వరగా నడిచి వెళ్లింది. విస్తారమైన కళ్లతో, అందమైన పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలతో ఆమెను చూసి—