శుభాశుభం చ భూపాలం ప్రత్యవోచద్వరాననా । ప్రహస్యైవ గతా శీఘ్రం వీణాదండకరాఽబలా
ఆమె ముద్దుగా నవ్వుతూ, రాజుకు శుభాశుభ విషయాలు చెప్పి, వెంటనే వీణను పట్టుకుని అక్కడినుంచి త్వరగా వెళ్లిపోయింది.
విస్మయేనాపి రాజేంద్రో మహతా వ్యాపితస్తదా । మయా సంభాషితా చేయం మాం న బ్రూతే స్మ సోత్తరమ్
రాజు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు. "నేను ఆమెతో మాట్లాడినా, ఆమె నాకు ఏ జవాబు ఇవ్వలేదు," అని అనుకున్నాడు.
పునశ్చింతాం సమాపేదే యయాతిః పృథివీపతిః । యో వై మృగో మయా దృష్టశ్చతుఃశృంగః సువర్ణకః
పृथ్వీపతి యయాతి మళ్ళీ ఆలోచనలో పడిపోయాడు: "నేను చూసిన ఆ నాలుగు కొమ్ముల బంగారు జంతువు—"
తస్మాన్నారీ సముద్భూతా తత్సత్యం ప్రతిభాతి మే । మాయారూపమిదం సత్యం దానవానాం భవిష్యతి
"దానివల్లే ఈ యువతి ప్రత్యక్షమైంది. ఇది నిజమేననిపిస్తోంది. ఇది అసురుల మాయారూపమే అవుతుంది."
చింతయిత్వా క్షణం రాజా యయాతిర్నహుషాత్మజః । యావచ్చింతయతే రాజా తావన్నారీ మహావనే
నహుషుని కుమారుడైన యయాతి రాజు కొంతసేపు ఆలోచించి ఉండగానే, ఆ అడవి మధ్యలో ఆ యువతి—
అంతర్ధానం గతా విప్ర ప్రహస్య నృపనందనమ్ । ఏతస్మిన్నంతరే గీతం సుస్వరం పునరేవ తత్
బ్రాహ్మణా! రాజుని చూసి నవ్వుతూ, ఆ యువతి అక్కడే కనబడకుండా పోయింది. అదే సమయంలో మళ్ళీ మధురమైన పాట వినిపించసాగింది.
శుశ్రువే పరమం దివ్యం మూర్ఛనాతానసంయుతమ్ । జగామ సత్వరం రాజా యత్ర గీతధ్వనిర్మహాన్
అతడు పరమ దివ్యమైన, రాగాలు నాదాలతో కూడిన సంగీతాన్ని విన్నాడు. రాజు వెంటనే ఆ గొప్ప సంగీత ధ్వని వినిపిస్తున్న చోటికి వెళ్లాడు.
జలాంతే పుష్కరం చైవ సహస్రదలముత్తమమ్ । తస్యోపరి వరా నారీ శీలరూపగుణాన్వితా
నీటి ఒడ్డున సహస్రదళ కమలం ఒకటి ఉండగా, దాని మీద మంచి లక్షణాలు, సౌందర్యం, గుణాలు కలిగిన ఓ మహానారీ కూర్చుని ఉంది.
దివ్యలక్షణసంపన్నా దివ్యాభరణభూషితా । దివ్యైర్భావైః ప్రభాత్యేకా వీణాదండకరావిలా
ఆమె దివ్య లక్షణాలతో, దివ్య ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, అపూర్వ కాంతితో మెరిసిపోతూ, చేతిలో వీణ పట్టుకుని ఉంది.
గాయంతీ సుస్వరం గీతం తాలమానలయాన్వితమ్ । తేన గీతప్రభావేణ మోహయంతీ చరాచరాన్
ఆమె మధుర స్వరంతో తాళం, లయతో కూడిన పాట పాడుతూ, తన సంగీత శక్తితో జంతువులనూ, చలన అచలనములనూ మంత్రముగ్ధులను చేస్తోంది.
దేవాన్మునిగణాన్సర్వాన్దైత్యాన్గంధర్వకిన్నరాన్ । తాం దృష్ట్వా స విశాలాక్షీం రూపతేజోపశాలినీమ్
ఆమెను చూసి, ఆ విశాలమైన కన్నులవాళ్లను, అందంతో, కాంతితో ప్రకాశించే ఆమెను చూసి, దేవతలు, మునుల సమూహాలు, రాక్షసులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
సంసారే నాస్తి చైవాన్యా నారీదృశీ చరాచరే । పురా నటో జరాయుక్తో నృపతేః కాయమేవ హి
ఈ లోకంలో, ఆమెలాంటి మరొక యువతి, చలించేదైనా, నిలిచినదైనా లేదు. మునుపు, వృద్ధుడైన నటుడు రాజు శరీరాన్ని కేవలం నడిపించేవాడు.
సంచారితో మహాకామస్తదాసౌ ప్రకటోభవత్ । ఘృతం స్పృష్ట్వా యథా వహ్నీ రశ్మివాన్సంప్రజాయతే
అప్పుడు, గొప్ప కోరిక రాజులో మెల్లగా ముదిరింది, అది బయటపడింది. నెయ్యి తాకినప్పుడు అగ్ని ఎలా మెరుస్తుందో, అలా కోరిక రాజులో వెలిసింది.
తాం చ దృష్ట్వా తథా కామస్తత్కాయాత్ప్రకటోఽభవత్ । మన్మథావిష్టచిత్తోసౌ తాం దృష్ట్వా చారులోచనామ్
ఆమెను అలా చూసిన వెంటనే, రాజు శరీరంలో కోరిక స్పష్టంగా కనిపించింది. ఆమె అందమైన కన్నులను చూసి, మన్మథుడు అతని మనసును ఆక్రమించాడు.
ఈదృగ్రూపా న దృష్టా మే యువతీ విశ్వమోహినీ । చింతయిత్వా క్షణం రాజా కామసంసక్తమానసః
ఇంతటి రూపం కలిగిన యువతిని, ప్రపంచాన్ని మాయలో పడేసే వనితను నేను ఎప్పుడూ చూడలేదు. రాజు, కోరికలో మనసు మునిగిపోయి, క్షణం ఆలోచించాడు.
తస్యాః సవిరహేణాపి లుబ్ధోభూన్నృపతిస్తదా । కామాగ్నినా దహ్యమానః కామజ్వరేణపీడితః
ఆమె లేని సమయంలో కూడా, రాజు ఆమెపై మక్కువతో మునిగిపోయాడు. కోరిక అగ్నిలో కాలిపోతూ, కామజ్వరంతో బాధపడుతూ ఉన్నాడు.
కథం స్యాన్మమ చైవేయం కథం భావో భవిష్యతి । యదా మాం గూహతే బాలా పద్మాస్యా పద్మలోచనా
ఈ యువతి ఎలా నా సొంతమవుతుందో? ఈ భావం ఎప్పుడు నాలో కలుగుతుందో? ఆ పద్మముఖి, పద్మలోచన ఆమె నన్ను ఆలింగనం చేసే రోజు ఎప్పుడు వస్తుందో?
యదీయం ప్రాప్యతే తర్హి సఫలం జీవితం భవేత్ । ఏవం విచింత్య ధర్మాత్మా యయాతిః పృథివీపతిః
ఆమెను పొందగలిగితే, జీవితమే సఫలమవుతుంది. ఇలా ఆలోచిస్తూ, ధర్మాన్ని పాటించే భూమిపై అధిపతి అయిన యయాతి—
తామువాచ వరారోహాం కా త్వం కస్యాపి వా శుభే । పూర్వం దృష్టా తు యా నారీ సా దృష్టా పునరేవ చ
ఆ అందమైన రూపాన్ని కలిగిన ఆమెను అడిగాడు: 'శుభే! నువ్వెవరు? ఎవరి కుమార్తె? ముందుగా నేను చూసిన ఆ యువతి, మళ్లీ ఇప్పుడు నా ముందు కనిపిస్తోంది.'
తాం పప్రచ్ఛ స ధర్మాత్మా కా చేయం తవ పార్శ్వగా । సర్వం కథయ కల్యాణి అహం హి నహుషాత్మజః
ఆ ధర్మాత్ముడు ఆమెను అడిగాడు: 'నీ పక్కన ఉన్న ఈ యువతి ఎవరు? శుభే! నాకు అన్నీ చెప్పు. నేను నహుషుని కుమారుడను.'
సోమవంశప్రసూతోహం సప్తద్వీపాధిపః శుభే । యయాతిర్నామ మే దేవి ఖ్యాతోహం భువనత్రయే
'నేను సోమ వంశంలో పుట్టాను, ఏడు ద్వీపాలకు అధిపతిని, శుభే! నా పేరు యయాతి. మూడు లోకాలలో నాకు పేరుంది, దేవీ.'
తవ సంగమనే చేతో భావమేవం ప్రవాంఛతే । దేహి మే సంగమం భద్రే కురు సుప్రియమేవ హి
'నీతో కలవాలని నా హృదయం తహతహలాడుతోంది. దయచేసి నాకు కలయికను అనుగ్రహించు, ప్రియమైనదాన్ని నాకు చేయి.'
యం యం హి వాంఛసే భద్రే తద్దదామి న సంశయః । దుర్జయేనాపి కామేన హతోహం వరవర్ణిని
'శుభే! నువ్వు ఏది కోరినా, అది నేను ఇస్తాను—ఎటువంటి సందేహం లేదు. దుర్జయుడైన కోరిక చేతిలో నేను పూర్తిగా ఓడిపోయాను, అందమైనవాడివి.'
తస్మాత్త్రాహి సుదీనం మాం ప్రపన్నం శరణం తవ । రాజ్యం చ సకలాముర్వీం శరీరమపి చాత్మనః
'కాబట్టి, నీ శరణు కోరిన నన్ను, ఈ దురదృష్టవంతుడిని రక్షించు. నా రాజ్యం, ఈ భూమంతా, నా శరీరం కూడా—'
సంగమే తవ దాస్యామి త్రైలోక్యమిదమేవ తే । తస్య రాజ్ఞో వచః శ్రుత్వా సా స్త్రీ పద్మనిభాననా
'నీతో కలయికకు, ఈ మూడు లోకాలను నీకే ఇస్తాను.' రాజు మాటలు విన్న ఆ పద్మముఖి యువతి—
విశాలాం స్వసఖీం ప్రాహ బ్రూహి రాజానమాగతమ్ । నామ చోత్పత్తిస్థానం చ పితరం మాతరం శుభే
తన సఖి విశాలను ఇలా అడిగింది: 'ఈ రాజు వద్దకు వచ్చిన నువ్వు, నీ పేరు, పుట్టిన ఊరు, తండ్రి, తల్లి—అన్నీ చెప్పు, శుభే.'
మమాపి భావమేకాగ్రమస్యాగ్రే చ నివేదయ । తస్యాశ్చ వాంఛితం జ్ఞాత్వా విశాలా భూపతిం తదా
'నా మనసు పూర్తిగా ఏకాగ్రంగా ఉందని కూడా అతని ముందు చెప్పు. ఆమె కోరికను తెలుసుకుని, విశాలా అప్పుడా రాజును ఉద్దేశించి—'
ఉవాచ మధురాలాపైః శ్రూయతాం నృపనందన । విశాలోవాచ- కామ ఏష పురా దగ్ధో దేవదేవేన శంభునా
తీయని మాటలతో ఇలా చెప్పింది: 'రాజకుమార! విను.' విశాలా ఇలా చెప్పింది— 'ఈ కోరికను మునుపు దేవదేవుడైన శంభు కాల్చేశాడు.'
రురోద సా రతిర్దుఃఖాద్భర్త్రాహీనాపి సుస్వరమ్ । అస్మిన్సరసి రాజేంద్ర సా రతిర్న్యవసత్తదా
భర్తను కోల్పోయిన రతి, రాజా, ఆ దుఃఖంతో గట్టిగా ఏడ్చింది. అదే సరస్సులో రతి అక్కడే ఉండిపోయింది.
తస్య ప్రలాపమేవం సా సుస్వరం కరుణాన్వితమ్ । సమాకర్ణ్య తతో దేవాః కృపయా పరయాన్వితాః
ఆమె హృదయాన్ని కలిచే, మధురమైన ఏడుపు విని, దేవతలు దయతో నిండిపోయారు.