సస్యాద్దివ్యతిథిర్భూప దేవానాం కీర్తివర్ధనః । తస్మాచ్ఛ్రద్ధాన్వితైర్దేయం తత్ఫలం భవతి ధ్రువమ్
ఓ రాజా, ఆ దివ్య ఉత్సవ దినం దేవతల కీర్తిని పెంచే రోజు. అందుచేత, విశ్వాసంతో దానం చేయాలి; దానికి ఫలితం తప్పకుండా లభిస్తుంది.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే పితృతీర్థవర్ణనే యయాతిచరిత్రేఽష్టషష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో భూమిఖండంలో వేనుని కథలో పితృతీర్థాల వివరణలో యయాతి చరిత్ర అనే అరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
మాతలిరువాచ- అథ ధర్మాః శివేనోక్తాః శివధర్మాగమోత్తమాః । జ్ఞేయా బహువిధాస్తే చ కర్మయోగప్రభేదతః
మాతలి ఇలా చెప్పాడు — ఇప్పుడు శివుడు చెప్పిన ధర్మాలు, శివధర్మాగమాలలో ఉన్న ఉత్తమమైనవి, అనేక విధాలుగా ఉంటాయి. అవి కర్మయోగాల ప్రకారం వేర్వేరు రూపాల్లో తెలుసుకోవాలి.
హింసాదిదోషనిర్ముక్తాః క్లేశాయాసవివర్జితాః । సర్వభూతహితాః శుద్ధాః సూక్ష్మాయాసా మహత్ఫలాః
హింస మొదలైన దోషాలు లేని, బాధలు లేకుండా, శ్రమ లేకుండా, పవిత్రంగా, సూక్ష్మంగా, గొప్ప ఫలితాలు ఇచ్చే, అన్ని జీవులకు మేలు చేసే ధర్మాలు ఇవే.
అనంతశాఖాకలితాః శివమూలైకసంశ్రితాః । జ్ఞానధ్యానసుపుష్పాఢ్యాః శివధర్మాః సనాతనాః
అనేక శాఖలతో విస్తరించిన, శివుని మూలంగా ఉన్న, జ్ఞానం మరియు ధ్యానం అనే పుష్పాలతో అలంకరించబడిన శాశ్వతమైన శివధర్మాలు ఇవే.
ధారయంతి శివం యస్మాద్ధార్యతే శివభాషితైః । శివధర్మాః స్మృతాస్తస్మాత్సంసారార్ణవతారకాః
శివుని నిలబెట్టే, శివుని మాటల ద్వారా నిలబడే ధర్మాలు కావున వీటిని శివధర్మాలు అంటారు. ఇవి సంసార సముద్రాన్ని దాటి పోవడానికి మార్గంగా గుర్తించబడ్డాయి.
తథాఽహి సా క్షమా సత్యం హ్రీః శ్రద్ధేన్ద్రియసంయమః । దానమిజ్యాతపోదానం దశకం ధర్మసాధనమ్
అదేవిధంగా, సహనం, సత్యం, లజ్జ, విశ్వాసం, ఇంద్రియ నియమం, దానం, పూజ, తపస్సు, ఇచ్ఛాపూర్వకంగా ఇచ్చే దానం — ఈ పది ధర్మ సాధన మార్గాలు.
అథ వ్యస్తైః సమస్తైర్వా శివధర్మైరనుష్ఠితైః । శివైకరస్య సంప్రాప్తైర్గతిరేకైవ కల్పితా
ఈ శివధర్మాలను వేర్వేరుగా గానీ, కలిపి గానీ ఆచరించినప్పుడు, శివునితో ఏకత్వాన్ని పొందినవారికి ఒకే లక్ష్యం సిద్ధిస్తుంది.
యథా భూః సర్వభూతానాం స్థానం సాధారణం స్మృతమ్ । తత్తథా శివభక్తానాం తుల్యం శివపురంస్మృతమ్
ఎలా భూమి అన్ని జీవులకు సాధారణ నివాస స్థలంగా గుర్తించబడుతుందో, అలాగే శివభక్తులకు శివుని నగరం అందరికీ సమానంగా లభించేది.
యథేహ సర్వభూతానాం భోగాః సాతిశయాః స్మృతాః । నానాపుణ్యవిశేషేణ భోగాః శివపురే తథా
ఇక్కడ అన్ని జీవులు రకరకాల సుఖాలను అనుభవించేవారు అని చెప్పినట్లు, శివుని నగరంలో కూడా ప్రతివారి పుణ్యానికి తగినట్లుగా సుఖాలు లభిస్తాయి.
శుభాశుభఫలం చాపి భుజ్యతే సర్వదేహిభిః । శివధర్మస్య చైకస్య ఫలం తత్రోపభుజ్యతే
ప్రతి జీవి మంచి, చెడు ఫలితాలను అనుభవిస్తాడు. అలాగే అక్కడ ఒక్క శివధర్మ ఫలితాన్ని కూడా అనుభవించవచ్చు.
యస్య యాదృగ్భవేత్పుణ్యం శ్రద్ధాపాత్రవిశేషతః । భోగాః శివపురే తస్య జ్ఞేయాః సాతిశయాః శుభాః
ఎవరికి ఎంత పుణ్యం ఉందో, వారి విశ్వాసానికి ఎంత అర్హత ఉందో, శివుని నగరంలో వారికి అంత గొప్ప, మంగళకరమైన సుఖాలు లభిస్తాయి.
స్థానప్రాప్తిః పరం తుల్యా భోగాః శాంతిమయాః స్థితాః । కుర్యాత్పుణ్యం మహత్తస్మాన్మహాభోగజిగీషయా
ఆ స్థానం పొందడం అందరికీ సమానంగా ఉన్నది. అక్కడి సుఖాలు శాంతితో నిండినవి. అందుచేత, ఎవరైనా గొప్ప సుఖాన్ని కోరితే, గొప్ప పుణ్యాన్ని చేయాలి.
సర్వాతిశయమేవైకం భావితం చ సురోత్తమైః । ఆత్మభోగాధిపత్యం స్యాచ్ఛివః సర్వజగత్పతిః
దేవతల్లో ఉత్తములు ఏదైనా ఒకదాన్ని అత్యంత శ్రద్ధతో ఆచరించినప్పుడు, తన అనుభవాలపై అధికారం కలుగుతుంది. శివుడు అన్ని లోకాలకూ అధిపతి.
కేచిత్తత్రైవ ముచ్యంతే జ్ఞానయోగరతా నరాః । ఆవర్తంతే పునశ్చాన్యే సంసారే భోగతత్పరాః
కొంతమంది జ్ఞానయోగంలో నిమగ్నమైన వారు అక్కడే ముక్తి పొందుతారు. మరికొందరు సుఖాల పట్ల ఆసక్తి కలిగి ఉన్నవారు మళ్లీ సంసారంలోకి వస్తారు.
తస్మాద్విముక్తిమిచ్ఛంస్తు భోగాసక్తిం చ వర్జయేత్ । విరక్తః శాంతచిత్తాత్మా శివజ్ఞానమవాప్నుయాత్
కాబట్టి, ఎవరు మోక్షాన్ని కోరుతారో వారు సుఖాల పట్ల ఆసక్తిని వదిలేయాలి. విరక్తుడు, శాంతమైన మనస్సుతో ఉన్నవాడు శివజ్ఞానాన్ని పొందుతాడు.
యే చాపీశాన్యహృదయా యజంతీశం ప్రసంగతః । తేషామపి దదాతీశః స్థానం భావానురూపతః
హృదయం శివునిపై నిబద్ధంగా లేకపోయినా, యాదృచ్ఛికంగా శివుని పూజించే వారికి కూడా శివుడు వారి భావానికి తగిన స్థానం ఇస్తాడు.
తత్రార్చయంతి యే రుద్రం సకృదుచ్ఛిన్నకల్మషాః । తేషాం పిశాచలోకేషు భోగానీశః ప్రయచ్ఛతి
ఎవరైనా అక్కడ రుద్రుని ఒక్కసారి అయినా పూజిస్తే, వారి పాపాలు తొలగిపోతాయి. వారికి శివుడు పిశాచ లోకాలలో సుఖాలను ప్రసాదిస్తాడు.
సంతప్తా దుఃఖభారేణ మ్రియంతే సర్వదేహినః । అన్నదః పుణ్యదః ప్రోక్తః ప్రాణదశ్చాపి సర్వదః
ప్రతి జీవి బాధల భారంతో బాధపడుతూ చివరికి మరణిస్తాడు. ఆహారం ఇచ్చేవాడు పుణ్యాన్ని, ప్రాణాన్ని ఇచ్చేవాడిగా చెప్పబడతాడు.
తస్మాదన్నప్రదానేన సర్వదానఫలం లభేత్ । త్రైలోక్యే యాని రత్నాని భోగస్త్రీవాహనాని చ
కాబట్టి, అన్నదానం చేయడం వల్ల అన్ని దానాల ఫలితాన్ని పొందుతారు. మూడు లోకాలలో ఉన్న వజ్రాలు, సుఖాలు, స్త్రీలు, వాహనాలు అన్నీ లభిస్తాయి.
అన్నదానప్రదః సర్వమిహాముత్ర ఫలం లభేత్ । యస్యాన్నపానపుష్టాంగః కురుతే పుణ్యసంచయమ్
అన్నదానం చేసే వాడు ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ అన్ని ఫలితాలు పొందుతాడు. ఎవరి శరీరం అన్నపానాలతో పోషించబడుతుందో వారు పుణ్యాన్ని కూడగడతారు.
అన్నప్రదాతుస్తస్యార్ధం కర్తుశ్చార్ధం న సంశయః । ధర్మార్థకామమోక్షాణాం దేహః పరమసాధనమ్
అన్నం ఇచ్చేవాడికి అర్ధం, దానం చేసేవాడికీ అర్ధం పుణ్యం వస్తుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ధర్మం, ధనం, కామం, మోక్షం సాధించడానికి శరీరమే ప్రధాన సాధనం.
స్థితిస్తస్యాన్నపానాభ్యామతస్తత్సర్వసాధనమ్ । అన్నం ప్రజాపతిః సాక్షాదన్నం విష్ణుః శివః స్వయమ్
శరీరం అన్నపానాల వల్ల నిలబడుతుంది. అందుకే ఇవే అన్నీ సాధించడానికి మూలం. అన్నం అంటే ప్రజాపతి, అన్నం అంటే విష్ణువు, శివుడే అన్నం.
తస్మాదన్నసమం దానం న భూతం న భవిష్యతి । త్రయాణామపి లోకానాముదకం జీవనం స్మృతమ్
అందుకే అన్నానికి సమానమైన దానం గతంలో ఎప్పుడూ లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు. మూడు లోకాలకూ నీరే జీవితం అని భావించబడింది.
పవిత్రముదకం దివ్యం శుద్ధం సర్వరసాయనమ్ । అన్నపానాశ్వ గో వస్త్ర శయ్యా సూత్రాసనాని చ
నీరు పవిత్రమైనది, దివ్యమైనది, శుద్ధమైనది, అన్ని రకాల ఆరోగ్యానికి మూలం. అన్నం, పానీయం, గుర్రాలు, ఆవులు, వస్త్రాలు, మంచాలు, దారాలు, ఆసనాలు —
ప్రేతలోకే ప్రశస్తాని దానాన్యష్టౌ విశేషతః । ఏవం దానవిశేషేణ ధర్మరాజపురం నరః
పితృలోకంలో ఈ ఎనిమిది దానాలు ప్రత్యేకంగా ప్రశంసించబడతాయి. ఇలాంటి దాన విశేషంతో ధర్మరాజు నగరానికి మనిషి చేరుకుంటాడు.
యస్మాద్యాతి సుఖేనైవ తస్మాద్ధర్మం సమాచరేత్ । యే పునః క్రూరకర్మాణః పాపాదానవివర్జితాః
దాన వల్ల అక్కడ సులభంగా చేరిపోతారు. అందుకే ధర్మాన్ని ఆచరించాలి. కానీ దుర్మార్గమైన పనులు చేసే వారు, పుణ్యదానం చేయని వారు —
భుంజతే దారుణం దుఃఖం నరకే నృపనందన । తథా సుఖం ప్రభుంజంతి దానకర్తార ఏవ తు
వారు నరకంలో తీవ్రమైన బాధను అనుభవిస్తారు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! కానీ దానం చేసే వారు మాత్రం సుఖంగా ఉంటారు.
తేషాం తు సంభవేత్సౌఖ్యం కర్మయోగరతాత్మనామ్ । అప్రమేయగుణైర్దివ్యైర్విమానైః సర్వకామకైః
కర్మ మార్గాన్ని ఆనందంగా అనుసరించే వారికి సుఖం కలుగుతుంది. అపారమైన దివ్య గుణాలతో, అన్ని కోరికలు తీరే వైమానిక లోకాలు వారికి లభిస్తాయి.
అసంఖ్యైస్తత్పురం వ్యాప్తం ప్రాణినాముపకారకైః । సహస్రసోమదివ్యం వా సూర్యతేజః సమప్రభమ్
ఆ నగరం అనేక ప్రాణులకు ఉపకారం చేసే జీవులతో నిండిపోయి ఉంటుంది. అది వెయ్యి చంద్రుల వలె, సూర్యుడి తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తుంది.