సత్పుత్రస్య భవేద్విప్ర అన్య ధర్మః శ్రమాయతే । పితుః శుశ్రూషణాత్పుణ్యం పుత్రః ప్రాప్నోత్యనుత్తమమ్
మంచి కొడుకుకు ఇదే నిజమైన ఫలితం. మిగతా ధర్మాలు కష్టంగా అనిపిస్తాయి. తండ్రిని సేవించడంవల్ల కొడుకు అత్యుత్తమమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.
స్వకర్మణస్తు సర్వస్వమిహైవ చ పరత్ర చ । జీవమానౌ గురూత్వేతౌ స్వమాతాపితరౌ తథా
ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ, తల్లిదండ్రులు బ్రతికున్నప్పుడు, తన పనులు, సంపద అన్నీ గురువుల్లా వారికే అర్పించాలి.
శుశ్రూషతే సుతో భూత్వా తస్య పుణ్యఫలం శృణు । దేవాస్తస్యాపి తుష్యంతి ఋషయః పుణ్యవత్సలాః
కొడుకు భక్తితో సేవ చేస్తే, ఆ పుణ్యఫలాన్ని విను. దేవతలు, పుణ్యాన్ని ఇష్టపడే ఋషులు కూడా అతనితో సంతోషిస్తారు.
త్రయోలోకాస్తు తుష్యంతి పితుః శుశ్రూషణాదిహ । మాతాపిత్రోస్తు యః పాదౌ నిత్యమేవ హి క్షాలయేత్
ఈ లోకంలో తండ్రిని సేవించడంవల్ల మూడు లోకాలు సంతోషిస్తాయి. ఎవరైతే తల్లి తండ్రుల పాదాలను ప్రతిరోజూ శుభ్రం చేస్తారో—
తస్య భాగీరథీస్నానమహన్యహని జాయతే । పుణ్యైర్మిష్టాన్నపానైర్యః పితరం మాతరం తథా
వారికి ప్రతిరోజూ భాగీరథి స్నానం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది. ఎవరు తల్లి తండ్రులకు పవిత్రమైన అన్నం, పానీయం భోజనం పెడతారో—
భక్త్యా భోజయతే నిత్యం తస్య పుణ్యం వదామ్యహమ్ । అశ్వమేధస్య యజ్ఞస్య ఫలం పుత్రస్య జాయతే
భక్తితో ప్రతిరోజూ తల్లి తండ్రులను భోజనం పెట్టినవారికి, నేను చెప్పేది విను— అశ్వమేధ యాగ ఫలితం ఆ కొడుకుకు లభిస్తుంది.
తాంబూలైశ్ఛాదనైశ్చైవ పానైశ్చాశనకైస్తథా । భక్త్యా చాన్నేన పుణ్యేన గురూ యేనాభిపూజితౌ
తాంబూలం, వస్త్రాలు, పానీయాలు, భోజనాలు, భక్తితో పవిత్రమైన అన్నం ఇవన్నీ ఇచ్చి తల్లిదండ్రులను గౌరవించేవాడు—
సర్వజ్ఞానీ భవేత్సోపి యశఃకీర్తిమవాప్నుయాత్ । మాతరం పితరం దృష్ట్వా హర్షాత్సంభాషయేత్సుతః
అతను అన్ని విషయాల్లో జ్ఞానవంతుడవుతాడు, యశస్సు, కీర్తి పొందుతాడు. తల్లి తండ్రులను చూసి ఆనందంతో మాట్లాడాలి.
నిధయస్తస్య సంతుష్టాస్తస్య గేహే వసంతి తే । గావః సౌహృద్యమాయాంతి పుత్రస్య సుఖదాః సదా
అతని ఇంట్లో ధన సంపదలు సంతోషంగా ఉంటాయి. ఆ కొడుకుకు స్నేహంగా గోవులు ఎప్పుడూ సుఖాన్ని ఇస్తూ వస్తాయి.
సుకర్మోవాచ- తయోశ్చాపి ద్విజశ్రేష్ఠ మాతాపిత్రోశ్చ స్నాతయోః । పుత్రస్యాపి హి సర్వాంగే పతంత్యంబుకణా యదా
సుకర్ముడు ఇలా అన్నాడు— ద్విజశ్రేష్ఠా! తల్లి తండ్రులు స్నానం చేసిన తర్వాత, వారి శరీరంపై నీటి బిందువులు పడితే, అవి కొడుకుపై పడినప్పుడు—
సర్వతీర్థసమం స్నానం పుత్రస్యాపి సుజాయతే । పతితం వికలం వృద్ధమశక్తం సర్వకర్మసు
ఆ కొడుకుకు ఆ స్నానం అన్ని తీర్థాల్లో స్నానం చేసినట్లే ఫలితం ఇస్తుంది. తల్లిదండ్రులు కిందపడిపోయినా, అశక్తులైనా, వృద్ధులైనా, ఏ పనికీ పనికిరాకపోయినా—
వ్యాధితం కుష్ఠినం తాతం మాతరం చ తథావిధామ్ । ఉపాచరతి యః పుత్రస్తస్య పుణ్యం వదామ్యహమ్
తండ్రి వ్యాధిగ్రస్తుడైనా, కుష్టురోగంతో బాధపడుతున్నా, తల్లి కూడా అలానే ఉన్నా, అలాంటి తల్లిదండ్రులను చూసుకునే కొడుకుకు పుణ్యం ఎంతటిదో నేను చెబుతాను.
విష్ణుస్తస్య ప్రసన్నాత్మా జాయతే నాత్ర సంశయః । ప్రయాతి వైష్ణవం లోకం యదప్రాప్యం హి యోగిభిః
విష్ణువు తాను సంతోషంగా అతనిపట్ల మనసు కలిగి ఉంటాడు—ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. అతడు యోగులకు కూడా అందని వైష్ణవ లోకాన్ని చేరుకుంటాడు.
పితరౌ వికలౌ దీనౌ వృద్ధావేతౌ గురూ సుతః । మహాగదేన సంప్రాప్తౌ పరిత్యజతి పాపధీః
తల్లిదండ్రులు అశక్తులై, బాధపడుతూ, వృద్ధులై, పెద్ద వ్యాధితో బాధపడుతున్నా, అలాంటి తల్లిదండ్రులను వదిలేసే కొడుకు పాపబుద్ధి కలవాడు.
పుత్రో నరకమాప్నోతి దారుణం కృమిసంకులమ్ । వృద్ధాభ్యాం చ సమాహూతో గురూభ్యామిహ సాంప్రతమ్
ముదుసలి తల్లిదండ్రులు, గురువులు పిలిచినప్పుడు వెంటనే వెళ్లని కొడుకు, క్రిములు కిటకిటలాడే భయంకరమైన నరకంలో పడతాడు.
న ప్రయాతి సుతో భూత్వా తస్య పాపం వదామ్యహమ్ । విష్ఠాశీ జాయతే మూఢో గ్రామఘ్రోణీ న సంశయః
అటువంటి వాడు కొడుకుగా ప్రవర్తించడు; అతని పాపాన్ని నేను చెబుతాను—అతడు మలాన్ని తినే మూర్ఖుడిగా, గ్రామంలో తిట్టబడే వాడిగా పుడతాడు; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యావజ్జన్మసహస్రం తు పునః శ్వా చాభిజాయతే । పుత్రగేహేస్థితౌ వృద్ధౌ మాతా చ జనకస్తథా
కొడుకు ఇంట్లో ఉండగా, ముదుసలి తల్లి తండ్రులు ఉన్నప్పటికీ, వాడు వెయ్యి జన్మలు మళ్లీ కుక్కగా పుడతాడు.
అభోజయిత్వా తావన్నం స్వయమత్తి చ యః సుతః । మూత్రం విష్ఠాం స భుంజీత యావజ్జన్మసహస్రకమ్
తల్లిదండ్రులకు అన్నం పెట్టకుండా, తానే తినే కొడుకు, వెయ్యి జన్మలు మూత్రం, మలం తినాల్సి వస్తుంది.
కృష్ణసర్పో భవేత్పాపీ యావజ్జన్మశతద్వయమ్ । మాతరంపితరం వృద్ధమవజ్ఞాయ ప్రవర్త్తతే
ముదుసలి తల్లి తండ్రిని తక్కువగా చూసే పాపి, రెండు వందల జన్మలు నల్ల పాము అవుతాడు.
గ్రాహోపి జాయతే దుష్టో జన్మకోటిశతైరపి । తావేతౌ కుత్సతే పుత్రః కటుకైర్వచనైరపి
తల్లిదండ్రులను కఠినమైన మాటలతో అవమానపరిచే దుష్టుడు, కోటి కోటి జన్మలు గ్రామంలో తిట్టబడే వాడిగా పుడతాడు.
స చ పాపీ భవేద్వ్యాఘ్రః పశ్చాదృక్షః ప్రజాయతే । మాతరంపితరం పుత్రో యో న మన్యేత దుష్టధీః
తల్లిదండ్రులను గౌరవించని చెడు మనసున్న కొడుకు, ముందుగా పాపిగా పులిగా, తర్వాత ఎలుగుబంటుగా పుడతాడు.
కుంభీపాకే వసేత్తావద్యావద్యుగసహస్రకమ్ । నాస్తి మాతృసమం తీర్థం పుత్రాణాం చ పితుః సమమ్
అటువంటి వాడు యుగాల తరబడి కుంభీపాక నరకంలో ఉంటాడు; కొడుకులకు తల్లికి సమానమైన తీర్థం లేదు, తండ్రికి సమానమైనదీ లేదు.
తారణాయ హితాయైవ ఇహైవ చ పరత్ర చ । తస్మాదహం మహాప్రాజ్ఞ పితృదేవం ప్రపూజయే
ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ రక్షణకూ, మేలుకోసమే, మహాజ్ఞానివా, నేను తండ్రిని దేవుడిలా పూజిస్తాను.
మాతృదేవం సర్వదేవ యోగయోగీ తథాభవమ్ । మాతృపితృప్రసాదేన సంజాతం జ్ఞానముత్తమమ్
తల్లిని దేవతగా భావించటం వల్లనే, అన్ని దేవతలకు యోగిగా అయ్యాను; తల్లి తండ్రుల కృప వల్ల నాకు పరమ జ్ఞానం కలిగింది.
త్రిలోకీయం సమస్తా తు సంయాతా మమ వశ్యతామ్ । అర్వాచీనగతిం జానే దేవస్యాస్య మహాత్మనః
మూడు లోకమంతా నా ఆధీనంలోకి వచ్చింది; ఈ మహాత్ముడైన దేవుని దగ్గరకు వెళ్లే నేరుగా మార్గాన్ని నాకు తెలుసు.
వాసుదేవస్య తస్యైవ పరాచీనాం మహామతే । సర్వం జ్ఞానం సముద్భూతం పితృమాతృప్రసాదతః
మహాజ్ఞానివా, వాసుదేవుని గురించి నేరుగా, పరోక్షంగా నాకు వచ్చిన జ్ఞానం అన్నీ తల్లి తండ్రుల కృప వల్లే.
కో న పూజయతే విద్వాన్పితరం మాతరం తథా । సాంగోపాంగైరధీతైస్తైః శ్రుతిశాస్త్రసమన్వితైః
వేదాలు, శాస్త్రాలు నేర్చుకున్నవాడు అయినా, తండ్రిని, తల్లిని గౌరవించని వాడు ఎవడు?
వేదైరపి చ కిం విప్రా పితా యేన న పూజితః । మాతా న పూజితా యేన తస్య వేదా నిరర్థకాః
తండ్రిని గౌరవించని వాడికి వేదాలు ఏమి ఉపయోగం, బ్రాహ్మణా? తల్లిని గౌరవించని వాడికి వేదాలు వ్యర్థమే.
యజ్ఞైశ్చ తపసా విప్ర కిం దానైః కిం చ పూజనైః । ప్రయాతి తస్య వైఫల్యం న మాతా యేన పూజితా
తల్లిని గౌరవించని వాడికి, బ్రాహ్మణా, యజ్ఞాలు, తపస్సు, దానం, పూజ—all ఇవన్నీ వ్యర్థమే.
న పితా పూజితో యేన జీవమానో గృహే స్థితః । ఏష పుత్రస్య వై ధర్మస్తథా తీర్థం నరేష్విహ
ఇంట్లో జీవించి ఉన్న తండ్రిని గౌరవించని వాడికి, ఇదే కొడుకుగా ఉన్న నిజమైన ధర్మం, ఇదే మానవుల్లో శ్రేష్ఠమైన తీర్థం.