బ్రహ్మాద్యాః సర్వలోకాశ్చ అర్వాచీనా హి పిప్పల । అర్వాచీనా అమీ లోకా యే భవంతి జగత్త్రయే
బ్రహ్మ మొదలైనవారు, అన్ని లోకాలు కూడా చేరదగినవే, ఓ పిప్పల! ఈ మూడు లోకాలలో ఉన్నవన్నీ చేరదగినవే.
పరాచీనః స భూతాత్మా యం సుపశ్యంతి యోగినః । మోక్షరూపం పరం స్థానం పరబ్రహ్మస్వరూపకమ్
చేరలేని రూపమే భూతాత్మ, దాన్ని యోగులు స్పష్టంగా దర్శిస్తారు; అది మోక్షరూపం, పరమ స్థానం, పరబ్రహ్మ స్వరూపం.
అవ్యక్తమక్షరం హంసం శుద్ధం సిద్ధిసమన్వితమ్ । పరాచీనస్య యద్రూపం విద్యాధర తవాగ్రతః
అప్రకటితమైనది, నశించని హంస, పవిత్రమైనది, సిద్ధితో కూడినది — ఇదే చేరలేని రూపం, ఓ విద్యాధరా! నీ ముందే ఉంది.
సర్వమేవ మయా ఖ్యాతమన్యత్కిం తే వదామ్యహమ్ । పిప్పల ఉవాచ- కస్మాదేతన్మహాజ్ఞానముద్భూతం తవ సువ్రత
నేను నీకు అన్నీ వివరించాను; ఇంకేమి చెప్పాలి? పిప్పలుడు అన్నాడు — ఓ సువ్రతా! ఈ గొప్ప జ్ఞానం నీలో ఎలా పుట్టింది?
అర్వాచీనగతిం విద్వాన్పరాచీనగతిం తథా । త్రైలోక్యస్య పరం జ్ఞానం త్వయ్యేవం పరివర్తతే
చేరదగిన మార్గాన్ని, అలాగే చేరలేని మార్గాన్ని కూడా తెలిసినవాడవు నీవు; మూడు లోకాల పరమ జ్ఞానం నీలోనే తిరుగుతోంది.
తపసో నైవ పశ్యామి పరాం నిష్ఠాం హి సువ్రత । యజనంయాజనంతీర్థంతపోవాకృతవానసి
ఓ సువ్రతా! తపస్సు ద్వారా పరమ స్థితిని నేను చూడలేదు; నీవు యజ్ఞాలు, పూజలు, తీర్థయాత్రలు, తపస్సు అన్నీ చేసావు.
తత్ప్రభావం వదస్వైవం కేన జ్ఞానం తవాఖిలమ్ । సుకర్మోవాచ- తప ఏవ న జానామి న కృతం కాయశోషణమ్
ఇంత జ్ఞానం నీకు ఎలా వచ్చిందో దాని కారణాన్ని చెప్పు. సుకర్ముడు అన్నాడు — నాకు తపస్సు తెలియదు, శరీరాన్ని శోషించడాన్ని కూడా చేయలేదు.
యజనం యాజనం వాపి న జానే తీర్థసాధనమ్ । న మయా సాధితం ధ్యానం పుణ్యకాలం సుకర్మజమ్
నాకు యజ్ఞం, యాజనం, తీర్థయాత్రలు తెలియవు; నేను ధ్యానం చేయలేదు, సత్కర్మల ద్వారా పుణ్యం కూడలేదు.
స్ఫుటమేకం ప్రజానామి పితృమాతృప్రపూజనమ్ । ఉభయోరపి హస్తేన మాతాపిత్రోస్తు నిత్యశః
నాకు ఒకటి మాత్రమే స్పష్టంగా తెలుసు — తల్లిదండ్రులను రెండు చేతులతో ప్రతిరోజూ గౌరవంగా పూజించడం.
పాదప్రక్షాలనం పుణ్యం స్వయమేవ కరోమ్యహమ్ । అంగసంవాహనం స్నానం భోజనాదికమేవ చ
వారి పాదాలను నేను స్వయంగా శుభ్రపరిచేను, అవయవాలను మర్దన చేయడం, స్నానం చేయించడం, భోజనం పెట్టడం మొదలైనవి చేస్తుంటాను.
త్రికాలేధ్యానసంలీనః సాధయామి దినేదినే । పాదోదకం తయోశ్చైవ మాతాపిత్రోర్దినేదినే
ప్రతి రోజు మూడు సార్లు ధ్యానంలో లీనమై, తల్లిదండ్రులకు ప్రతిరోజూ పాదోదకాన్ని సమర్పించడాన్ని నేను నిర్వర్తిస్తున్నాను.
భక్తిభావేన విందామి పూజయామి సుభావతః । గురూ మే జీవమానౌ తు యావత్కాలం హి పిప్పల
భక్తితో, మంచి మనసుతో వారికి సేవ చేసి పూజిస్తున్నాను, నా గురువులు బ్రతికున్నంతకాలం, ఓ పిప్పల!
తావత్కాలం హి మే లాభో హ్యతులశ్చ ప్రజాయతే । త్రికాలం పూజయామ్యేతౌ శుద్ధభావేన చేతసా
వారు బ్రతికున్నంతకాలం నాకు లభించే ఫలం అపూర్వమైనది; నేను ఈ ఇద్దరిని మూడు సార్లు స్వచ్ఛమైన మనసుతో పూజిస్తున్నాను.
స్వచ్ఛందలీలాసంచారీ వర్తామ్యేవ హి పిప్పల । కిం మే చాన్యేన తపసా కిం మే కాయస్య శోషణైః
ఓ పిప్పల! నేను స్వేచ్ఛగా, ఆనందంగా జీవిస్తున్నాను; నాకు ఇంకే తపస్సు అవసరం లేదు, శరీర శోషణ అవసరం లేదు.
కిం మే సుతీర్థయాత్రాభిరన్యైః పుణ్యైశ్చ సాంప్రతమ్ । మఖానామేవ సర్వేషాం యత్ఫలం ప్రాప్యతే ద్విజ
ఇప్పుడు నాకు తీర్థయాత్రలు, ఇతర పుణ్యకార్యాలు అవసరం లేదు; అన్ని యజ్ఞాల ఫలం, ఓ ద్విజా,
తత్ఫలం తు మయా దృష్టం పితుః శుశ్రూషణాదపి । మాతుః శుశ్రూషణం తద్వత్పుత్రాణాం గతిదాయకమ్
ఆ ఫలాన్ని నేను నా తండ్రికి సేవచేసినద్వారా చూశాను; అలాగే తల్లికి సేవచేయడం కూడా కుమారులకు ఉత్తమ మార్గాన్ని ఇస్తుంది.
సర్వకర్మసుసర్వస్వం సారభూతం జగత్రయే । పుత్రస్య జాయతే లోకో మాతుః శుశ్రూషణాదపి
మూడు లోకాలలో, అన్నీ పనులలో, అన్నీ వస్తువులలో, మాతృ సేవే కొడుకుకు మించిన మూర్తిమంతమైన సారం పుట్టిస్తుంది.
పితుః శుశ్రూషణే తద్వన్మహత్పుణ్యం ప్రజాయతే । తత్ర గంగా గయాతీర్థం తత్ర పుష్కరమేవ చ
అలాగే, తండ్రిని సేవించడంవల్ల గొప్ప పుణ్యం కలుగుతుంది. అక్కడే గంగా పవిత్రత, గయా తీర్థం, పుష్కరం లాంటి మహత్తరమైన స్థలాల ఫలితం దొరుకుతుంది.
యత్ర మాతాపితా తిష్ఠేత్పుత్రస్యాపి న సంశయః । అన్యాని తత్ర తీర్థాని పుణ్యాని వివిధాని చ
ఎక్కడైతే తల్లి తండ్రులు ఉంటారో, అక్కడ కొడుకుకు ఎలాంటి సందేహం లేదు. అన్ని తీర్థాలు, ఎన్నో పుణ్యఫలాలు అక్కడే ఉంటాయి.
భవంత్యేతాని పుత్రస్య పితుః శుశ్రూషణాదపి । పితుః శుశ్రూషణాత్తస్య దానస్య తపసః ఫలమ్
ఇవి అన్నీ కూడా తండ్రిని సేవించడంవల్ల కొడుకుకు లభిస్తాయి. తండ్రిని సేవించడంవల్ల దానం, తపస్సు చేసిన ఫలితం అతనికి దక్కుతుంది.
సత్పుత్రస్య భవేద్విప్ర అన్య ధర్మః శ్రమాయతే । పితుః శుశ్రూషణాత్పుణ్యం పుత్రః ప్రాప్నోత్యనుత్తమమ్
మంచి కొడుకుకు ఇదే నిజమైన ఫలితం. మిగతా ధర్మాలు కష్టంగా అనిపిస్తాయి. తండ్రిని సేవించడంవల్ల కొడుకు అత్యుత్తమమైన పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.
స్వకర్మణస్తు సర్వస్వమిహైవ చ పరత్ర చ । జీవమానౌ గురూత్వేతౌ స్వమాతాపితరౌ తథా
ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ, తల్లిదండ్రులు బ్రతికున్నప్పుడు, తన పనులు, సంపద అన్నీ గురువుల్లా వారికే అర్పించాలి.
శుశ్రూషతే సుతో భూత్వా తస్య పుణ్యఫలం శృణు । దేవాస్తస్యాపి తుష్యంతి ఋషయః పుణ్యవత్సలాః
కొడుకు భక్తితో సేవ చేస్తే, ఆ పుణ్యఫలాన్ని విను. దేవతలు, పుణ్యాన్ని ఇష్టపడే ఋషులు కూడా అతనితో సంతోషిస్తారు.
త్రయోలోకాస్తు తుష్యంతి పితుః శుశ్రూషణాదిహ । మాతాపిత్రోస్తు యః పాదౌ నిత్యమేవ హి క్షాలయేత్
ఈ లోకంలో తండ్రిని సేవించడంవల్ల మూడు లోకాలు సంతోషిస్తాయి. ఎవరైతే తల్లి తండ్రుల పాదాలను ప్రతిరోజూ శుభ్రం చేస్తారో—
తస్య భాగీరథీస్నానమహన్యహని జాయతే । పుణ్యైర్మిష్టాన్నపానైర్యః పితరం మాతరం తథా
వారికి ప్రతిరోజూ భాగీరథి స్నానం చేసిన ఫలితం లభిస్తుంది. ఎవరు తల్లి తండ్రులకు పవిత్రమైన అన్నం, పానీయం భోజనం పెడతారో—
భక్త్యా భోజయతే నిత్యం తస్య పుణ్యం వదామ్యహమ్ । అశ్వమేధస్య యజ్ఞస్య ఫలం పుత్రస్య జాయతే
భక్తితో ప్రతిరోజూ తల్లి తండ్రులను భోజనం పెట్టినవారికి, నేను చెప్పేది విను— అశ్వమేధ యాగ ఫలితం ఆ కొడుకుకు లభిస్తుంది.
తాంబూలైశ్ఛాదనైశ్చైవ పానైశ్చాశనకైస్తథా । భక్త్యా చాన్నేన పుణ్యేన గురూ యేనాభిపూజితౌ
తాంబూలం, వస్త్రాలు, పానీయాలు, భోజనాలు, భక్తితో పవిత్రమైన అన్నం ఇవన్నీ ఇచ్చి తల్లిదండ్రులను గౌరవించేవాడు—
సర్వజ్ఞానీ భవేత్సోపి యశఃకీర్తిమవాప్నుయాత్ । మాతరం పితరం దృష్ట్వా హర్షాత్సంభాషయేత్సుతః
అతను అన్ని విషయాల్లో జ్ఞానవంతుడవుతాడు, యశస్సు, కీర్తి పొందుతాడు. తల్లి తండ్రులను చూసి ఆనందంతో మాట్లాడాలి.
నిధయస్తస్య సంతుష్టాస్తస్య గేహే వసంతి తే । గావః సౌహృద్యమాయాంతి పుత్రస్య సుఖదాః సదా
అతని ఇంట్లో ధన సంపదలు సంతోషంగా ఉంటాయి. ఆ కొడుకుకు స్నేహంగా గోవులు ఎప్పుడూ సుఖాన్ని ఇస్తూ వస్తాయి.
సుకర్మోవాచ- తయోశ్చాపి ద్విజశ్రేష్ఠ మాతాపిత్రోశ్చ స్నాతయోః । పుత్రస్యాపి హి సర్వాంగే పతంత్యంబుకణా యదా
సుకర్ముడు ఇలా అన్నాడు— ద్విజశ్రేష్ఠా! తల్లి తండ్రులు స్నానం చేసిన తర్వాత, వారి శరీరంపై నీటి బిందువులు పడితే, అవి కొడుకుపై పడినప్పుడు—