కుండలస్యాపి పుత్రేణ సుకర్మణా మహాత్మనా । ఆగతం పిప్పలం దృష్ట్వా ద్వారదేశే మహామతిమ్
కుండలుని కుమారుడైన మహాత్ముడు సుకర్ముడు, ద్వారంలో మహామతి పిప్పలుడు వచ్చాడని చూసాడు.
ఆసనాత్తూర్ణముత్థాయ అభ్యుత్థానం కృతం పునః । ఆగచ్ఛ త్వం మహాభాగ విద్యాధర మహామతే
అతడు వెంటనే తన ఆసనం నుండి లేచి, మర్యాదగా అభివాదం చేసి, 'ఓ మహాభాగ, ఓ విద్యాధర, మహామతి, రా' అని ఆహ్వానించాడు.
ఆసనం పాద్యమర్ఘం చ దదౌ తస్మై మహామతిః । నిర్విఘ్నోఽసి మహాప్రాజ్ఞ కుశలేన ప్రవర్త్తసే
ఆ మహామతి అతనికి ఆసనం, పాద్యము, అర్ఘ్యము ఇచ్చి, 'ఓ మహాప్రజ్ఞా, నీవు నిర్బాధంగా, చతురతతో నడుస్తున్నావు' అని అన్నాడు.
నిరామయం చ పప్రచ్ఛ పిప్పలం తం సమాగతమ్ । యస్మాదాగమనం తేద్య తత్సర్వం ప్రవదామ్యహమ్
తాను వచ్చిన పిప్పలుని ఆరోగ్యాన్ని అడిగి, 'నీవు ఈ రోజు ఎందుకు వచ్చావో, ఆ సంగతులన్నీ నేను చెబుతాను' అని అన్నాడు.
వర్షాణాం చ సహస్రాణి త్రీణి యావత్త్వయా తపః । తప్తమేవ మహాభాగ సురేభ్యః ప్రాప్తవాన్వరమ్
ఓ మహాభాగ, నువ్వు మూడు వేల సంవత్సరాలు తపస్సు చేసి, దేవతల నుండి వరం పొందావు.
వశ్యత్వం చ త్వయా ప్రాప్తం కామచారస్తథైవ చ । తేన మత్తో న జానాసి గర్వముద్వహసే వృథా
నీవు వశత్వాన్ని, కావలసినట్లు సంచరించే శక్తిని పొందావు. అందువల్ల నన్ను గుర్తించలేక, వ్యర్థంగా గర్వపడుతున్నావు.
దృష్ట్వా తే చేష్టితం సర్వం సారసేన మహాత్మనా । మమాభిధానం కథితం మమ జ్ఞానమనుత్తమమ్
సారసేన మహాత్ముడు నీ అన్ని చర్యలను చూసి, నా పేరు చెప్పి, నా అత్యుత్తమమైన జ్ఞానాన్ని తెలిపాడు.
పిప్పల ఉవాచ- యోసౌ మాం సారసో విప్ర సరిత్తీరే ప్రయుక్తవాన్ । సర్వం జ్ఞానం వదేన్మాం హి స తు కః ప్రభురీశ్వరః
పిప్పలుడు అన్నాడు— నన్ను నది ఒడ్డున కలిసిన ఆ సారసేనుడు నాకు అన్ని జ్ఞానం చెబుతానన్నాడు. ఆయన ఎవరు? ఆ ప్రభువు, ఆ అధిపతి ఎవరు?
సుకర్మోవాచ- భవంతముక్తవాన్యో వై సరిత్తీరే తు సారసః । బ్రహ్మాణం త్వం మహాజ్ఞానం తం విద్ధి పరమేశ్వరమ్
సుకర్ముడు అన్నాడు— నది ఒడ్డున నీవు కలిసిన ఆ సారసేనుడు బ్రహ్మ. ఆయనను పరమేశ్వరుడిగా, మహాజ్ఞానిగా తెలుసుకో.
అన్యత్కిం పృచ్ఛసే బ్రూహి తమేవం ప్రవదామ్యహమ్ । విష్ణురువాచ- ఏవముక్తః స ధర్మాత్మా సుకర్మా నృపనందన
ఇంకా ఏదైనా అడగాలనుకుంటే అడుగు, నేను చెప్పగలను. విష్ణువు ఇలా అన్నాడు— ఇలా చెప్పగానే, ధర్మబుద్ధి గల సుకర్ముడు, రాజులందరికీ ఆనందదాయకుడు—
పిప్పల ఉవాచ- త్వయి వశ్యం జగత్సర్వమితి శుశ్రుమ భూతలే । తన్మే త్వం కౌతుకం విప్ర దర్శయస్వ ప్రయత్నతః
పిప్పలుడు అన్నాడు— భూమిపై నీ వశంలో ఈ లోకమంతా ఉందని నేను విన్నాను. ఓ బ్రాహ్మణా, ఈ అద్భుతాన్ని నాకు చూపించు.
పశ్య కౌతుకమేవాద్య త్వం వశ్యావశ్యకారణమ్ । తమువాచ స ధర్మాత్మా సుకర్మా పిప్పలం ప్రతి
ఈ రోజు వశత్వం, అవశత్వానికి కారణమైన అద్భుతాన్ని చూడు. అప్పుడు ఆ ధర్మాత్ముడు సుకర్ముడు పిప్పలుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
అథ సస్మార వై దేవాన్సుకర్మా ప్రత్యయాయ వై । ఇంద్రాద్యా లోకపాలాశ్చ దేవాశ్చాగ్నిపురోగమాః
అప్పుడు సుకర్ముడు నిజం తెలుసుకోవడానికి దేవతలను, ఇంద్రుడు మొదలైన లోకపాలులను, అగ్ని ప్రాముఖ్యంతో ఉన్న దేవతలను మనసులో గుర్తు చేసుకున్నాడు.
సమాగతాః సమాహూతా నానా విద్యాధరాస్తథా । సుకర్మాణం తతః ప్రోచుర్దేవాశ్చాగ్నిపురోగమాః
ఆహ్వానించబడిన దేవతలు, వివిధ విద్యాధరులతో కలిసి అక్కడకు చేరుకున్నారు. అప్పుడు అగ్ని ప్రాముఖ్యంతో ఉన్న దేవతలు సుకర్మునితో ఇలా అన్నారు.
కస్మాత్స్మృతాస్త్వయా విప్ర తతోర్థకారణం వద । సుకర్మోవాచ- అయమేష సుసంప్రాప్తో విద్యాధరో హి పిప్పలః
నీవు మమ్మల్ని ఎందుకు గుర్తు చేసుకున్నావో చెప్పు బ్రాహ్మణా, దానికి కారణం ఏమిటో వివరించు అని దేవతలు అడిగారు. సుకర్ముడు ఇలా చెప్పాడు — ఈ విద్యాధరుడు పిప్పలుడు ఇప్పుడు ఇక్కడకు వచ్చాడు.
మామేవం భాషతే విప్ర వశ్యావశ్యత్వకారణమ్ । ప్రత్యయార్థం సమాహూతా అస్యైవ చ మహాత్మనః
ఈ మహాత్ముడు నన్ను ఇలా మాట్లాడుతున్నాడు బ్రాహ్మణా, వశీకరణ విషయానికే. ఈయనకు నమ్మకం కలిగించేందుకు మిమ్మల్ని పిలిపించాను.
స్వంస్వం స్థానం ప్రగచ్ఛధ్వమిత్యువాచ సురాన్ప్రతి । తమూచుస్తే తతో దేవాః సుకర్మాణం మహామతిమ్
మీరు మీ మీ స్థలాలకు తిరిగి వెళ్ళండి అని దేవతలకు సుకర్ముడు చెప్పాడు. అప్పుడు మహామతి కలిగిన దేవతలు సుకర్మునితో ఇలా మాట్లాడారు.
అస్మాకం దర్శనం వ్రిప్ర న మోఘం జాయతే వరమ్ । వరం వరయ భద్రం తే మనసా యద్ధిరోచతే
మా దర్శనం వృథా కాదు బ్రాహ్మణా. నీకు మనసుకు నచ్చిన వరాన్ని కోరుకో. శుభం కలుగుగాక.
తత్తే దద్మో న సందేహస్త్వేవమూచుః సురోత్తమాః । భక్త్యా ప్రణమ్య తాన్దేవాన్యయాచే స ద్విజోత్తమః
మేము నీకు ఆ వరాన్ని ఇస్తాము, ఎలాంటి సందేహం అవసరం లేదు అని ఉత్తమమైన దేవతలు అన్నారు. అప్పుడు సుకర్ముడు భక్తితో దేవతలకు నమస్కరించి ఇలా కోరాడు.
అచలాం దత్త దేవేంద్రా సుఃభక్తిం భావసంయుతామ్ । మాతాపిత్రోశ్చ మే నిత్యం తద్వై వరమనుత్తమమ్
ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలారా, నాకు ఎప్పటికీ నిలకడగా, హృదయపూర్వకమైన భక్తి ప్రసాదించండి. అలాగే నా తల్లిదండ్రులపై కూడా ఎప్పుడూ అటువంటి భక్తి కలిగించండి. ఇదే నాకు అత్యుత్తమ వరం.
పితా మే వైష్ణవం లోకం ప్రయాత్వేతద్వరోత్తమమ్ । తద్వన్మాతా చ దేవేశా వరమన్యం న యాచయే
నా తండ్రి వైష్ణవ లోకాన్ని చేరాలని, ఇదే నాకు పరమ వరం. అలాగే నా తల్లి కూడా ఆ లోకాన్ని పొందాలని కోరుకుంటున్నాను దేవతాధిపతులారా. ఇంకే ఇతర వరం నేను అడగను.
దేవా ఊచుః- పితృభక్తోసి విప్రేంద్ర భక్త్యా తవ వయం ద్విజ । సుకర్మఞ్ఛ్రూయతాం వాక్యం ప్రీత్యా యుక్తా సదైవ తే
దేవతలు అన్నారు — నీవు తండ్రికి భక్తుడవు బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా. నీ భక్తి వల్ల మేము ఎప్పుడూ సంతోషంగా ఉంటాము. సుకర్మా, మేము ప్రేమతో చెప్పే మాటలు విను.
ఏవముక్త్వా గతా దేవాః స్వర్లోకం నృపనందన । సర్వమైశ్వర్యమేతేన తస్యాగ్రే పరిదర్శితమ్
ఇలా చెప్పి దేవతలు స్వర్గలోకానికి వెళ్లిపోయారు రాజకుమారా. అక్కడ సుకర్మునికి అన్ని ఐశ్వర్యాలు ప్రత్యక్షంగా కనిపించాయి.
దృష్టం తు పిప్పలేనాపి కౌతుకం చ మహాద్భుతమ్ । తమువాచ స ధర్మాత్మా పిప్పలం కుండలాత్మజమ్
పిప్పలుడు కూడా ఆ అద్భుతమైన, ఆశ్చర్యకరమైన దృశ్యాన్ని చూశాడు. అప్పుడు ధర్మాత్ముడు సుకర్ముడు కుండలుని కుమారుడైన పిప్పలునితో ఇలా అన్నాడు.
అర్వాచీనం త్విదం రూపం పరాచీనం చ కీదృశమ్ । ప్రభావముభయోశ్చైవ వదస్వ వదతాం వర
ఈ ప్రస్తుత రూపం కనిపించే విధంగా ఉంది; కానీ కనిపించని రూపం ఎలా ఉంటుంది? రెండింటి శక్తి గురించి చెప్పు, మాట్లాడే వారిలో నీవు శ్రేష్ఠుడు.
సుకర్మోవాచ- పరాచీనస్య రూపస్య లింగమేవ వదామి తే । యేనలోకాః ప్రమోదంతే ఇంద్రాద్యాః సచరాచరాః
సుకర్ముడు చెప్పాడు — కనిపించని రూపానికి గుర్తు ఏమిటో నేను చెబుతాను. దాని వల్ల ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు, చరాచర జగత్తు అంతా ఆనందిస్తుంటుంది.
అయమేవ జగన్నాథః సర్వగో వ్యాపకః ప్రభుః । అస్య రూపం న దృష్టం హి కేనాప్యేవ హి యోగినా
అతడే జగన్నాధుడు, అన్నిచోట్ల ఉన్నవాడు, పరమేశ్వరుడు. ఆయన రూపాన్ని ఎవరూ చూడలేదు, యోగులు కూడా చూడలేరు.
శ్రుతిరేవ వదత్యేవం తం వక్తుం శంకితేవ సా । అపాణిపాదనాసశ్చ అకర్ణో ముఖవర్జితః
వేదాలు కూడా ఆయనను ఇలా వర్ణిస్తాయి, కానీ పూర్తిగా వివరించలేవు. ఆయనకు చేతులు, కాళ్లు, చెవులు, నోరు లేవు.
సర్వం పశ్యతి వై కర్మ కృతం త్రైలోక్యవాసినామ్ । తేషాముక్తమకర్ణశ్చ స శృణోతి సుసాక్ష్యదః
మూడు లోకాలలోని జీవులందరి క్రియలను ఆయన చూస్తాడు. చెవులు లేకపోయినా, ఆయన అన్నీ వింటాడు, ఎందుకంటే ఆయన సాక్షిగా ఉన్నవాడు.
గతిహీనో వ్రజేత్సోపి స హి సర్వత్ర దృశ్యతే । పాణిహీనోపి గృహ్ణాతి పాదహీనః ప్రధావతి
చలనము లేకపోయినా, ఆయన ఎక్కడికైనా వెళ్తాడు; ఎందుకంటే ఆయన అన్నిచోట్ల కనిపిస్తాడు. చేతులు లేకపోయినా, ఆయన పట్టుకుంటాడు; కాళ్లు లేకపోయినా, ఆయన పరుగెత్తుతాడు.