యత్ర భార్యా గృహం తత్ర పురుషస్యాపి నాన్యథా । గ్రామే వాప్యథవారణ్యే సర్వధర్మస్య సాధనమ్
ఎక్కడ భార్య ఉంటే, అక్కడే మనిషికి గృహం ఉంటుంది; అది గ్రామంలో అయినా, అడవిలో అయినా, ఆమెతోనే అన్ని ధర్మాలు సాధ్యమవుతాయి.
నాస్తి భార్యాసమం తీర్థం నాస్తి భార్యాసమం సుఖమ్ । నాస్తి భార్యాసమం పుణ్యం తారణాయ హితాయ చ
భార్యకు సమానమైన తీర్థం లేదు, ఆమెలాంటి ఆనందం లేదు, ఆమెలాంటి పుణ్యం లేదు — మనకు మోక్షాన్ని, మేలును కలిగించేది ఆమె మాత్రమే.
ధర్మయుక్తాం సతీం భార్యాం త్యక్త్వా యాసి నరాధమ । గృహం ధర్మం పరిత్యజ్య క్వాస్తే ధర్మస్య తే ఫలమ్
ధర్మబద్ధమైన, నమ్మకమైన భార్యను వదిలేసి, ఓ నీచుడా, నీవు ఇంటిని, ధర్మాన్ని వదిలిపోతే, నీకు ధర్మఫలం ఎక్కడ దొరుకుతుంది?
తయా వినా యదా తీర్థే శ్రాద్ధదానం కృతం త్వయా । తేన దోషేణ వై బద్ధాస్తవ పూర్వపితామహాః
ఆమె లేకుండా నీవు తీర్థాల్లో శ్రాద్ధం, దానం చేస్తే, ఆ తప్పుతో నీ పూర్వీకులు బంధించబడతారు.
భవాంశ్చౌరో హ్యమీ చౌరా యైస్తు భుక్తం సులోలుపైః । త్వయా దత్తస్య శ్రాద్ధస్య అన్నమేవం తయా వినా
నీవు భార్య లేకుండా చేసిన శ్రాద్ధ భోజనాన్ని తినే వారు, అలాగే నీవు కూడా, దొంగలే అవుతారు.
సుపుత్రః శ్రద్ధయా యుక్తః శ్రాద్ధదానం దదాతి యః । భార్యా దత్తేన పిండేన తస్య పుణ్యం వదామ్యహమ్
శ్రద్ధతో కూడిన మంచి కుమారుడు, భార్య చేత అందించిన అన్నంతో శ్రాద్ధం చేస్తే, ఆ పుణ్యాన్ని నేను చెప్పగలను.
యథాఽమృతస్య పానేన నృణాం తృప్తిర్హి జాయతే । తథా పితౄణాం శ్రాద్ధేన సత్యంసత్యం వదామ్యహమ్
మనుషులు అమృతాన్ని తాగితే ఎలా తృప్తి పొందరో, అలాగే పితృదేవతలు శ్రాద్ధం వల్ల సంతృప్తి చెందుతారు — ఇది నిజం, నిజం.
గార్హస్థ్యస్య చ ధర్మస్య భార్యా భవతి స్వామినీ । త్వయైషా వంచితా మూఢ చౌరకర్మకృతం వృథా
గృహస్థ ధర్మంలో భార్యే అధిపతి; నీవు మూర్ఖుడివై ఆమెను మోసం చేస్తే, నీ పని దొంగ పనిలా వ్యర్థమవుతుంది.
అమీ పితామహాశ్చౌరా యైర్భుక్తం తు తయా వినా । భార్యా పచతి చేదన్నం స్వహస్తేనామృతోపమమ్
భార్య లేకుండా ఇచ్చిన అన్నాన్ని తినే పితృదేవతలు కూడా దొంగలే; కానీ భార్య స్వయంగా తన చేతితో అన్నం వండి ఇస్తే, అది అమృతంతో సమానం.
తదన్నమేవభుంజంతి పితరో హృష్టమానసాః । తేనైవ తృప్తిమాయాంతి సంతుష్టాశ్చ భవంతి తే
ఆమె చేత వండిన ఆ అన్నాన్ని తిని, పితృదేవతలు ఆనందంగా, సంతృప్తిగా ఉంటారు.
తస్మాద్భార్యాం వినా ధర్మః పురుషస్య న సిధ్యతి । నాస్తి భార్యాసమం తీర్థం పుంసాం సుగతిదాయకమ్
కాబట్టి, భార్య లేకుండా పురుషుని ధర్మం ఫలించదు; పురుషులకు మంచి మార్గాన్ని ఇచ్చేది భార్యతో సమానమైన తీర్థం లేదు.
భార్యాం వినా చ యో ధర్మః స ఏవ విఫలో భవేత్
భార్య లేకుండా చేసే ఏ ధర్మమైనా ఫలించదు.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే సుకలాచరిత్రే ఏకోనషష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలోని భూమిఖండంలో వేను కథలో సుకళా చరిత్రలో యాభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
కృకల ఉవాచ- కథం మే జాయతే సిద్ధిః కథం పితృవిమోచనమ్ । ఏతన్మే విస్తరేణాపి ధర్మరాజ వదాధునా
కృకలుడు ఇలా అడిగాడు — నాకు ఎలా సిద్ధి వస్తుంది? నా పితృదేవతలను ఎలా విమోచించగలను? ఓ ధర్మరాజా, దయచేసి దీనిని నాకు పూర్తిగా వివరించు.
ధర్మ ఉవాచ- గచ్ఛ గేహం మహాభాగ త్వాం వినా దుఃఖమాచరత్ । సంబోధయ త్వం సుకలాం స్వపత్నీం ధర్మచారిణీమ్
ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు — ఓ మహాభాగుడా! నీవు లేని ఈ ఇంట్లో నీ భార్యకు ఎంత బాధగా ఉందో తెలుసా. వెళ్ళి, నీ ధర్మపత్ని సుకళను మేల్కొలిపి, ఆమెను ఆనందంగా ఉంచు.
శ్రాద్ధదానం గృహం గత్వా తస్యా హస్తేన వై కురు । స్మృత్వా పుణ్యాని తీర్థాని యజస్వ త్వం సురోత్తమాన్
ఇంటికి వెళ్లి, ఆమె చేతితో శ్రాద్ధం చేయించు. పవిత్ర తీర్థాలను స్మరించుకుంటూ, ఉత్తమ దేవతలను పూజించు.
తీర్థయాత్రాకృతా సిద్ధిస్తవ చైవ భవిష్యతి । భార్యాం వినా తు యో లోకే ధర్మం సాధితుమిచ్ఛతి
తీర్థయాత్ర చేయడం వల్ల నీకు తప్పకుండా ఫలితం లభిస్తుంది. కానీ, భార్య లేకుండా ఈ లోకంలో ఎవడు ధర్మాన్ని ఆచరించదలచుకున్నా—
స గార్హస్థ్యం విలోప్యైవ ఏకాకీ విచరేద్వనమ్ । విఫలో జాయతే లోకే తం న మన్యంతి దేవతాః
అతడు గృహస్థాశ్రమాన్ని వదిలి, ఒంటరిగా అడవిలో తిరగాలి. అలాంటి వాడికి లోకంలో ఫలితం ఉండదు; దేవతలు కూడా అతనిని గౌరవించరు.
యజ్ఞాః సిద్ధిం తదాయాంతి యదా స్యాద్గృహిణీ గృహే । ఏకాకీ స సమర్థో న ధర్మార్థసాధనాయ చ
భార్య ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు యజ్ఞాలు ఫలిస్తాయి. ఒంటరిగా ఉన్నవాడు ధర్మార్ధాలను సాధించలేడు.
విష్ణురువాచ- ఏవముక్త్వా చ తం వైశ్యం గతో ధర్మో యథాగతమ్ । కృకలోపి స ధర్మాత్మా స్వగృహం ప్రతిప్రస్థితః
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు — ధర్ముడు ఆ వైశ్యుడితో ఇలా చెప్పి, వచ్చిన దారిలో తిరిగి వెళ్ళిపోయాడు. ధర్మాన్ని పాటించే కృకలుడు తన ఇంటికి బయలుదేరాడు.
స్వగృహం ప్రాప్య మేధావీ దృష్ట్వా తాం చ పతివ్రతామ్ । సార్థవాహేన తేనాపి స్వస్థానం ప్రాప్య బుద్ధిమాన్
తన ఇంటికి చేరిన ఆ మేధావి, తన పతివ్రత భార్యను చూసి ఆనందించాడు. సారథి కూడా తన ఇంటికి చేరి, ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు.
తయా సమాగతం దృష్ట్వా భర్తారం ధర్మకోవిదమ్ । కృతం సుమంగలం పుణ్యం భర్తురాగమనే తదా
ధర్మజ్ఞుడైన భర్తను తిరిగి వచ్చినట్టు చూసి, ఆమె శుభకార్యాలు చేసి, పుణ్యమయమైన కార్యాలు నిర్వహించింది.
సమాచష్ట స ధర్మాత్మా ధర్మస్యాపి విచేష్టితమ్ । సమాకర్ణ్య మహాభాగా భర్తుర్వాక్యం ముదావహమ్
ఆ ధర్మాత్ముడు ధర్ముడు చేసిన సంగతులన్నీ భార్యకు వివరంగా చెప్పాడు. భర్త చెప్పిన ఆనందదాయకమైన మాటలు విని, ఆ మహాభాగురాలు హర్షించింది.
ధర్మవాక్యం ప్రశస్యాథ అనుమేనే చ తం తథా । విష్ణురువాచ- అథో స కృకలో వైశ్యస్తయా సార్ధం సుపుణ్యకమ్
ఆమె ధర్ముని మాటలను ప్రశంసించి, అంగీకరించింది. విష్ణువు ఇలా అన్నాడు — ఆ తరువాత కృకలుడు తన భార్యతో కలిసి ఉత్తమమైన పుణ్యకార్యాన్ని చేశాడు.
చకార శ్రద్ధయా శ్రాద్ధం దేవతాగృహసంస్థితః । పితరో దేవ గంధర్వా విమానైశ్చ సమాగతాః
ఆత్మవిశ్వాసంతో శ్రాద్ధాన్ని నిర్వహించాడు; ఆ సమయంలో దేవతలు ఇంట్లో ఉన్నారు. పితృదేవతలు, దేవతలు, గంధర్వులు విమానాలలో వచ్చారు.
తుష్టువుస్తౌ మహాత్మానౌ దంపతీ మునయస్తథా । అహం చాపి తథా బ్రహ్మా దేవ్యాయుక్తో మహేశ్వరః
ఆ ఇద్దరు మహాత్ములైన దంపతులను మునులు కూడా ప్రశంసించారు. నేనూ, బ్రహ్మతో పాటు దేవితో, మహేశ్వరుడితో కలిసి అక్కడ ఉన్నాను.
సర్వే దేవాః సగంధర్వా విమానైశ్చ సమాగతాః । అహమేవ తతో బ్రహ్మా దేవ్యాయుక్తో మహేశ్వరః
అన్ని దేవతలు, గంధర్వులతో కలిసి విమానాలలో వచ్చారు. నేనూ, బ్రహ్మతో పాటు దేవితో, మహేశ్వరుడితో అక్కడ ఉన్నాను.
సర్వే దేవాః సగంధర్వాస్తస్యాః సత్యేన తోషితాః । ఊచుశ్చ తౌ మహాత్మానౌ ధర్మజ్ఞౌ సత్యపండితౌ
ఆమె సత్యవంతత వల్ల దేవతలు, గంధర్వులు సంతోషించారు. వారు ఆ ఇద్దరు ధర్మజ్ఞులైన మహాత్ములను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు.
భార్యయా సహ భద్రం తే వరం వరయ సువ్రత । కృకల ఉవాచ- కస్య పుణ్యప్రసంగేన తపసశ్చ సురోత్తమాః
నీ భార్యతో కలిసి సుఖంగా ఉండు. ఓ సువ్రతా! నీవు కోరిన వరాన్ని కోరుకో. కృకలుడు అన్నాడు — ఓ ఉత్తమ దేవతలారా! ఎవరి పుణ్యఫలంతో, తపస్సుతో మీరు మమ్మల్ని వరమిచ్చేందుకు వచ్చారు?
సభార్యాయ వరం దాతుం భవంతో హి సమాగతాః । ఇంద్ర ఉవాచ- ఏషా సతీ మహాభాగా సుకలా చారుమంగలా
మీరు అందరూ నా భార్యతో కలిసి నాకు వరం ఇవ్వడానికి ఎందుకు వచ్చారు? అని అడిగాడు. ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు — ఈ సుకళ మహాభాగురాలు, సత్యవంతురాలు, చక్కటి మంగళకారిణి.