నిరర్థకాస్తస్య బాణా భవిష్యంతి న సంశయః । త్వామేవం హి హనిష్యంతి ధర్మాదయో మహాభటాః
ఆయన బాణాలు వ్యర్థమవుతాయి, సందేహమే లేదు; ధర్మాది మహావీరులు నిన్ను ఇలా సంహరిస్తారు.
దూరం గచ్ఛ పలాయత్వమత్ర మా తిష్ఠ సాంప్రతమ్ । వార్యమాణో యదా తిష్ఠేర్భస్మీభూతో భవిష్యసి
దూరంగా వెళ్లిపో, ఇక్కడ నిలవకూ, ఇప్పుడే పారిపో. నీవు అడ్డుకుంటున్నప్పుడు ఇక్కడే ఉంటే, బూడిదవుతావు.
భర్త్రా వినా నిరీక్షేత మమ రూపం యదా భవాన్ । యథా దారు దహేదగ్నిస్తథా ధక్ష్యామి నాన్యథా
నా భర్త లేకుండా నీవు నా రూపాన్ని చూస్తే, అగ్ని దారును కాల్చినట్టు, నేను నిన్ను కాల్చేస్తాను, వేరే మార్గం లేదు.
ఏవం శ్రుత్వా సహస్రాక్షో మన్మథస్యాపి సమ్ముఖమ్ । పశ్య పౌరుషమేతస్యా యుధ్యస్వ నిజపౌరుషైః
ఇలా విని, సహస్రాక్షుడు కామదేవుని ఎదురుగా నిలిచాడు; ఇతని పరాక్రమాన్ని చూడు— నీ స్వశక్తితో యుద్ధం చేయు.
యథాగతాస్తథా సర్వే మహాశాపభయాతురాః । స్వంస్వం స్థానం మహారాజ ఇంద్రాద్యాః ప్రయయుస్తదా
వారు వచ్చినట్టు, మహాశాప భయంతో ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతలు ఒక్కొక్కరు తమ తమ స్థలాలకు వెళ్లిపోయారు.
గతేషు తేషు సర్వేషు సుకలా సా పతివ్రతా । స్వగృహం పుణ్యసంయుక్తా పతిధ్యానేన చాగతా
అందరూ వెళ్లిపోయిన తర్వాత, పతివ్రత అయిన సుకలా పుణ్యంతో కూడిన తన ఇంటికి, భర్త ధ్యానంలో లీనమై తిరిగి వెళ్లింది.
స్వగృహం పుణ్యసంయుక్తం సర్వతీర్థమయం తదా । సర్వయజ్ఞమయం రాజన్సంప్రాప్తా పతిదేవతా
ఆమె పుణ్యంతో నిండిన, అన్ని తీర్థాల్లా, అన్ని యజ్ఞాల్లా ఉన్న తన ఇంటికి, భర్తదేవతగా చేరింది, ఓ రాజా.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే సుకలాచరిత్రేష్టపంచాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, భూమిఖండంలో, వేనోపాఖ్యానంలో, సుకలాచరిత్రలో యాభై ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
విష్ణురువాచ- కృకలః సర్వతీర్థాని సాధయిత్వా గృహం ప్రతి । ప్రస్థితః సార్థవాహేన మహానందసమన్వితః
విష్ణువు ఇలా చెప్పాడు — కృకలుడు అన్ని పవిత్రక్షేత్రాలను దర్శించి, సార్థవాహుడితో కలిసి, ఎంతో ఆనందంతో తన ఇంటికి బయలుదేరాడు.
ఏవం చింతయతే నిత్యం సంసారః సఫలో మమ । తృప్తాః స్వర్గం ప్రయాస్యంతి పితరో మమ నాన్యథా
అతడు ఎప్పుడూ ఇలా ఆలోచించాడు — 'నా ఈ లోకజీవితం ఫలించిందని అనిపిస్తోంది; నా పితృదేవతలు సంతృప్తితో స్వర్గానికి వెళ్తారు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'
తావత్ప్రత్యక్షరూపేణ బద్ధ్వా తస్య పితామహాన్ । పురతస్తస్య సంబ్రూతే నహి తే పుణ్యముత్తమమ్
అంతలోనే, అతని తాతలు ప్రత్యక్షంగా కనిపించి, బంధించబడి, అతని ముందుకొచ్చి ఇలా అన్నారు — 'నీకు ఇంకా ఉత్తమమైన పుణ్యం లభించలేదు.'
దివ్యరూపో మహాకాయః కృకలం వాక్యమబ్రవీత్ । తవ తీర్థఫలం నాస్తి శ్రమమేవ వృథా కృథాః
ఒక ప్రకాశవంతమైన, గొప్ప శరీరంతో ఉన్న అతని పితామహుడు కృకలుడిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు — 'నీ తీర్థయాత్రకు ఫలితం రాలేదు; నీ శ్రమ అంతా వృథా అయింది.'
స్వయం సంతోషమాప్నోషి నహి తే పుణ్యముత్తమమ్ । ఏవం శ్రుత్వా తతో వైశ్యః కృకలో దుఃఖపీడితః
'నువ్వు నీకు తృప్తి పొందినప్పటికీ, నీకు పరమపుణ్యం లభించలేదు.' అని విని, కృకలుడు అనే వాణికుడు ఎంతో బాధతో నిండిపోయాడు.
భవాన్కః సంవదస్యేవం కస్మాద్బద్ధాః పితామహాః । కేన దోషప్రభావేణ తన్మేత్వం కారణం వద
అతడు ఇలా అడిగాడు — 'మీరు ఎవరు? ఇలా నాతో మాట్లాడుతున్నారు. నా తాతలు ఎందుకు బంధించబడ్డారు? ఏ దోషం వల్ల ఇలా జరిగింది? దయచేసి కారణం చెప్పండి.'
కస్మాత్తీర్థఫలం నాస్తి మమ యాత్రా కథం నహి । సర్వమేవ సమాచక్ష్వ యది జానాసి సంస్ఫుటమ్
'నాకు తీర్థయాత్ర ఫలితం ఎందుకు రాలేదు? నా ప్రయాణం ఎందుకు విఫలమైంది? మీకు తెలిసినట్లయితే, దయచేసి అన్నీ స్పష్టంగా చెప్పండి.'
ధర్మ ఉవాచ- పూతాం పుణ్యతమాం స్వీయాం భార్యాం త్యక్త్వా ప్రయాతి యః । తస్య పుణ్యఫలం సర్వం వృథా భవతి నాన్యథా
ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు — 'తన స్వంతంగా ఉన్న పవిత్రమైన, మంచి గుణాలున్న భార్యను వదిలిపెట్టి ఎవడు బయటకు వెళ్తాడో, అతని పుణ్యఫలం అంతా వృథా అవుతుంది; ఇది తప్పక జరుగుతుంది.'
ధర్మాచారపరాం పుణ్యాం సాధువ్రతపరాయణామ్ । పతివ్రతరతాం భార్యాం సుగుణాం పుణ్యవత్సలామ్
'ధర్మాచరణలో నిష్ణాతురాలైన, సద్గుణాలున్న, మంచి వ్రతాలు పాటించే, భర్తకు నిష్టతో ఉండే, మంచి లక్షణాలున్న, పుణ్యాన్ని ప్రేమించే భార్యను —'
తామేవాపి పరిత్యజ్య ధర్మకార్యం ప్రయాతి యః । వృథా తస్య కృతః సర్వో ధర్మో భవతి నాన్యథా
'అలాంటి భార్యను కూడా వదిలిపెట్టి ధార్మిక కార్యం కోసం బయలుదేరినా, అతని చేసిన ధర్మం అంతా వృథా అవుతుంది; ఇది తప్పక జరుగుతుంది.'
సర్వాచారపరా భవ్యా ధర్మసాధనతత్పరా । పతివ్రతరతా నిత్యం సర్వదా జ్ఞానవత్సలా
'అన్ని మంచి ఆచారాలను పాటించే, ఉత్తమమైన, ధర్మసాధనలో నిమగ్నమైన, భర్తకు ఎప్పుడూ నిష్టతో ఉండే, ఎల్లప్పుడూ జ్ఞానాన్ని ప్రేమించే భార్య —'
ఏవం గుణా భవేద్భార్యా యస్య పుణ్యా మహాసతీ । తస్య గేహే సదా దేవాస్తిష్ఠంతి చ మహౌజసః
'అలాంటి గొప్ప గుణాలున్న, మహాసతీ అయిన భార్య ఎవరికైనా ఉంటే, అతని ఇంట్లో ఎప్పుడూ మహాశక్తివంతమైన దేవతలు నివసిస్తారు.'
పితరో గేహమధ్యస్థాః శ్రేయో వాంఛంతి తస్య చ । గంగాద్యాః పుణ్యనద్యశ్చ సాగరాస్తత్ర నాన్యథా
'పితృదేవతలు ఇంటి మధ్యలో ఉండి, అతని శ్రేయస్సును కోరుతారు. గంగా మొదలైన పవిత్రనదులు, సముద్రాలు కూడా అక్కడే ఉంటాయి; ఇది తప్పక జరుగుతుంది.'
పుణ్యా సతీ యస్య గేహే వర్తతే సత్యతత్పరా । తత్ర యజ్ఞాశ్చ గావశ్చ ఋషయస్తత్ర నాన్యథా
'పవిత్రమైన, సత్యనిష్ఠతో ఉండే, ధర్మానికి అంకితమైన భార్య ఇంట్లో ఉంటే, అక్కడ యజ్ఞాలు, ఆవులు, ఋషులు కూడా ఉంటారు; ఇందులో సందేహం లేదు.'
తత్ర సర్వాణి తీర్థాని పుణ్యాని వివిధాని చ । భార్యాయోగేన తిష్ఠంతి సర్వాణ్యేతాని నాన్యథా
'భార్య సన్నిధి వల్ల అన్ని పవిత్రక్షేత్రాలు, వివిధ తీరాలు ఆ ఇంట్లోనే ఉంటాయి; ఇవన్నీ ఆమె వల్లే అక్కడ ఉంటాయి.'
పుణ్యభార్యాప్రయోగేణ గార్హస్థ్యం సంప్రజాయతే । గార్హస్థ్యాత్పరమో ధర్మో ద్వితీయో నాస్తి భూతలే
'పుణ్యమైన భార్యతో కలసి గృహస్థాశ్రమం ఏర్పడుతుంది. భూమిపై గృహస్థధర్మం కన్నా గొప్పది మరొకటి లేదు.'
గృహస్థస్య గృహః పుణ్యః సత్యపుణ్యసమన్వితః । సర్వతీర్థమయో వైశ్య సర్వదేవసమన్వితః
'గృహస్థుని ఇల్లు పవిత్రంగా, నిజమైన పుణ్యంతో నిండినది. వాణికుడు అన్ని తీర్థాల రూపంగా, అన్ని దేవతలతో కూడి ఉంటాడు.'
గార్హస్థ్యం చ సమాశ్రిత్య సర్వే జీవంతి జంతవః । తాదృశం నైవ పశ్యామి అన్యమాశ్రమముత్తమమ్
'ఈ గృహస్థాశ్రమాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని అన్ని జీవులు జీవిస్తాయి. దీని కన్నా శ్రేష్ఠమైన మరొక ఆశ్రమం నేను చూడలేదు.'
మంత్రాగ్నిహోత్రం దేవాశ్చ సర్వే ధర్మాః సనాతనాః । దానాచారాః ప్రవర్తంతే యస్య పుంసశ్చ వై గృహే
ఒక మనిషి ఇంట్లో దానం, సత్కార్యాలు జరుగుతుంటే, అక్కడ మంత్రాలు, హోమాలు, దేవతలు, అన్ని శాశ్వత ధర్మాలు కూడా సజీవంగా ఉంటాయి.
ఏవం యో భార్యయా హీనస్తస్యగేహం వనాయతే । యజ్ఞాశ్చ వై న సిధ్యంతి దానాని వివిధాని చ
భార్య లేని వాడి ఇంటి జీవితం అడవిలా వెలవెలబోతుంది; అక్కడ యజ్ఞాలు, ఎన్నో రకాల దానాలు ఫలించవు.
భార్యాహీనస్య పుంసోపి న సిధ్యతి మహావ్రతమ్ । ధర్మకర్మాణి సర్వాణి పుణ్యాని వివిధాని చ
భార్య లేని మనిషికి ఎంతటి మహావ్రతాలు చేసినా, అన్ని ధర్మకార్యాలు, పుణ్యమయమైన పనులు కూడా ఫలించవు.
నాస్తి భార్యాసమం తీర్థం ధర్మసాధనహేతవే । శృణుష్వ త్వం గృహస్థస్య నాన్యో ధర్మో జగత్త్రయే
ధర్మాన్ని సాధించడానికి భార్యకు సమానమైన తీర్థం లేదు; విను, గృహస్థునికి మూడు లోకాలలో ఇంకెక్కడా అంత గొప్ప ధర్మం లేదు.