ఏకాం సుపుణ్యాం స్వగృహస్థితాం తాం ధ్యానేన పత్యుశ్చరణే నియుక్తామ్ । యథా సుయోగీ ప్రవిధాయ చిత్తం వికల్పహీనం న చ కల్పయేత
అక్కడ ఆమెను చూశాను — అత్యంత పుణ్యవంతురాలిగా, తన ఇంట్లో ఉండి, భర్త పాదాల ధ్యానంలో లీనమై, మనస్సు ఏ మాత్రం చలించకుండా, నిజమైన యోగి మనస్సును స్థిరంగా పెట్టుకున్నట్లు.
అత్యద్భుతం రూపమనంతతేజోయుతం చకారాథ సతీప్రమోహమ్ । నీలాంచితం భోగయుతం మహాత్మా ఝషధ్వజశ్చైవ పురందరశ్చ
అప్పుడు అతను అద్భుతమైన రూపంతో, అనంతమైన తేజంతో, ఆ సతీపై మాయచేశాడు. నీలం రంగు కలిగి, సుఖాలకు లోనై, మత్స్యధ్వజుడు, పురందరుడు కూడా అక్కడే ఉన్నారు.
దృష్ట్వా సులీలం పురుషం మహాంతం చరంతమేవం పరికామభావమ్ । జాయా హి వైశ్యస్య మహాత్మనస్తు మేనే న సా రూపయుతం గుణజ్ఞమ్
అంత అందమైన, గొప్ప గుణాలున్న పురుషుడు కోరికతో తిరుగుతున్నాడని చూసినా, ఆ మహాత్ముడైన వైశ్యుని భార్య అతనిని పట్టించుకోలేదు.
అంభో యథా పద్మదలే గతం వై ప్రయాతి ముక్తాఫలకస్య కీర్తిమ్ । తద్వత్స్వభావః పరిసత్యయుక్తో జజ్ఞే చ తస్యాస్తు పతివ్రతాయాః
నీళ్ళు పద్మదళంపై పడితే ముత్యపు కీర్తిని పొందినట్టు త్వరగా జారిపోతాయి. అలాగే, ఆమె సహజ స్వభావం, నిజాయితీతో కలసి, ఆ పతివ్రతలో ప్రబలంగా వెలిసింది.
అనేన దూతీ పరిప్రేషితా పురా యామాం యువత్యా హ గుణజ్ఞమేనమ్ । లీలాస్వరూపం బహుధాత్మభావం మమైష సర్వం పరిదర్శయేచ్చ
మునుపు ఆమెకు ఒక దూతను పంపారు. ఆ యువతికి, గుణాలను తెలిసిన, లీలారూపుడైన, అనేక స్వభావాలున్న వాడిని చూపించడానికే ఇది జరిగింది.
మమైవ కాలం ప్రబలం విచింత్యాగతో హి మే కాంతగుణైశ్చ సత్ఖలః । రత్యాసమేతస్తు కథం చ జీవేత్సత్యాశ్మభారేణ ప్రమర్దితశ్చ
నా కాలశక్తిని మాత్రమే ఆలోచించి, ప్రియుడి గుణాల వల్ల మంచితనంతో కూడి, చెడ్డదనంతో కూడి వచ్చాను. కానీ రతితో కలిసిన వాడు, నిజాయితీ భారాన్ని భరించలేక ఎలా బతకగలడు?
మమాపి భావం పరిగృహ్య కాంతో జీవేత్కియాన్వాపి సుబుద్ధియుక్తః । శూన్యో హి కాయో మమ చాస్తి సద్యశ్చేష్టావిహీనో మృతకల్ప ఏవ
నా ప్రియుడు ఎంత తెలివిగలవాడైనా, నా భావాన్ని అంగీకరించినా, ఎంతకాలం బతకగలడు? ఎందుకంటే నా శరీరం ఇప్పుడు ఖాళీగా, క్షణంలోనే కదలిక లేకుండా, మృతదేహంలా మారింది.
కాయస్య గ్రామస్య ప్రజాః ప్రనష్టాః సువిక్రియాఖ్యం పరిగృహ్య కర్మ । మమాధికేనాపి సమం సుకాంతం స ఊర్ద్ధ్వశోభామనయచ్చ కామః
నా శరీర గ్రామంలో నివాసులు, పూర్తిగా మార్పు అనే చర్యతో, నశించారు. నాకు ఉన్న గొప్పదనం ఉన్నా, నా ప్రియుడు కూడా, నా సమానంగా, కామంతో పరమ శోభను పొందాడు.
యదామృతో బలవాన్హర్షయుక్తః స్వయందృశా వై పరినృత్యమానః । తథా అనేనాపి ప్రభాషయేద్భుతం యో మాం హి వాఞ్ఛత్యపి భోక్తుకామః
అమృతం బలంగా, ఆనందంతో తన రూపంలో నాట్యం చేసినప్పుడు, అలాగే ఎవరు నన్ను కోరినా, నన్ను అనుభవించాలనుకున్నా, అది ఒక అద్భుతంగా చెప్పవచ్చు.
ఏవం విచార్యైవ తదా మహాసతీ సత్యాఖ్యరజ్జ్వా దృఢబద్ధచేతనా । గృహం స్వకీయం ప్రవివేశ సా తదా తత్తస్యభావం నియమేన వేత్తుమ్
ఇలా ఆలోచించి, ఆ మహాసతీ, నిజం అనే దారంతో మనస్సు బలంగా కట్టుకొని, తన ఇంట్లోకి ప్రవేశించింది. అప్పుడే అతని అసలు స్వభావాన్ని తెలుసుకోవాలని సంకల్పించింది.
ఇతి శ్రీపద్మపురాణే భూమిఖండే వేనోపాఖ్యానే సుకలాచరిత్రే- చతుఃపంచాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మపురాణంలో, భూమిఖండంలో, వేను కథలో, సుకళా చరిత్ర అనే నలభైయైదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
విష్ణురువాచ- భావం విదిత్వా సురరాట్చ తస్యాః ప్రోవాచ కామం పురతః స్థితం సః । న చాస్తి శక్యా స్మర తే జయాయ సత్యాత్మకధ్యాన సుదంశితా సతీ
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు — ఆమె మనస్థితిని తెలుసుకుని, దేవేంద్రుడు ముందున్న కామునితో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ స్మరా! నువ్వు ఆమెను జయించలేవు. ఆమె సత్యాన్ని ధ్యానిస్తూ, పతివ్రతగా నిలబడింది.'
ధర్మాఖ్య చాపం స్వకరే గృహీత్వా జ్ఞానాభిధానం వరమేవ బాణమ్ । యోద్ధుం రణే సంప్రతి సంస్థితా సతీ వీరో యథా దర్పితవీర్యభావః
ధర్మం అనే విల్లు చేత పట్టుకొని, జ్ఞానం అనే ఉత్తమ బాణాన్ని తీసుకొని, ఆ సతీ ఇప్పుడు యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలబడి ఉంది. ధైర్యంతో ఉన్న వీరుడు ఎలా ఉంటాడో అలా.
జిగీషయేయం పురుషార్థమేవ త్వమాత్మనః కురుషే పౌరుషం తు । త్వామద్య జేతుం సమరే సమర్థా యద్భావ్యమేవం తదిహైవ చింత్యమ్
ఆమెకు కావలసింది నిజమైన పురుషార్థమే. నీవు నీ శక్తిని చూపించు. నువ్వు ఈ రోజు యుద్ధంలో ఆమెను జయించగలిగితే, ఏమి జరగాలో అదే ఇక్కడ నిర్ణయించబడుతుంది.
దగ్ధోసి పూర్వం త్వమిహైవ శంభునా మహాత్మనా తేన సమం విరోధమ్ । కృత్వా ఫలం తస్య వికర్మణశ్చ జాతోస్యనంగః స్మర సత్యమేవ
ఓ స్మర, నీవు ఇక్కడే మహాత్ముడైన శంభువు చేత కాల్చబడ్డావు. అతనితో విరోధం చేసి, నీ చెడు పనికి ఫలితంగా నీవు అనంగుడిగా జన్మించావు. ఇది నిజమే.
యథా త్వయా కర్మ కృతం పురా స్మర ఫలం తు ప్రాప్తం తు తథైవ తీవ్రమ్ । సుకుత్సితాం యోనిమవాప్స్యసి ధ్రువం సాధ్వ్యానయా సార్ధమిహైవ కథ్యసే
స్మరా, నీవు గతంలో చేసిన పనికి గట్టి ఫలితం పొందావు. ఇకపై నీవు తక్కువగా భావించబడే జన్మను పొందుతావు. ఇక్కడ ఈ సతీతో కలిపి నిన్ను ఇలా చెప్పుకుంటున్నారు.
యే జ్ఞానవంతః పురుషా జగత్త్రయే వైరం ప్రకుర్వన్తి మహాత్మభిః సమమ్ । భుంజన్తి తే దుష్కృతమేవతత్ఫలం దుఃఖాన్వితం రూపవినాశనం చ
ఈ మూడు లోకాలలో జ్ఞానం ఉన్నవారు మహాత్ములతో శత్రుత్వం చేస్తే, వారు తాము చేసిన పాపానికి ఫలితంగా బాధలు, రూపం నాశనం అనుభవిస్తారు.
వ్యాఘుష్య ఆవాం తు వ్రజావ కామ ఏనాం పరిత్యజ్య సతీం ప్రయుజ్య । సత్యాః ప్రసంగేన పురా మయా తు లబ్ధం ఫలం పాపమయం త్వసహ్యమ్
కామా, మనిద్దరం ఈ విషయాన్ని అందరికీ చెప్పి, ఈ సతీని వదిలేసి వెళ్ళిపోదాం. గతంలో నేను సత్యాన్ని అనుసరించగా, దానికి పాపమైన భరించలేని ఫలితం వచ్చింది.
త్వమేవ జానాసి చరిత్రమేతచ్ఛప్తోస్మి తేనాపి చ గౌతమేన । జాతశ్చ మేషవృషణః సదా హ్యహం భవాన్గతో మాం తు విహాయ తత్ర
ఈ వ్యవహారం నీకే బాగా తెలుసు. నన్ను గౌతముడు కూడా శపించాడు. అందుకే నేను ఎప్పుడూ మేక వృషణాలతో జన్మించాను. నువ్వు నన్ను అక్కడ వదిలేసి వెళ్ళిపోయావు.
తేజః ప్రభావో హ్యతులః సతీనాం ధాతా సమర్థః సహితుం న సూర్యః । సుకుత్సితం రూపమిదం తు రక్షేత్పురానుసూయా మునినా హి శప్తమ్
సతీ స్త్రీల తేజస్సు, ప్రభా అపూర్వమైనవి. బ్రహ్మదేవుడు ఎంత శక్తివంతుడైనా, సూర్యుడు కూడా దాన్ని భరించలేడు. ఈ తక్కువ రూపాన్ని అనసూయ ముని శాపం వల్లే కాపాడబడుతోంది.
నిరుధ్య సూర్యం పరివేగవంతముద్యంతమేవం ప్రభయా సుదీప్తమ్ । భర్తుశ్చ మృత్యుం పరిబాధమానం మాండవ్యశాపస్య చ కౌండినస్య
సూర్యుడి ప్రకాశాన్ని అడ్డుకుని, భర్త మృతిని ఎదుర్కొని, మాండవ్యుడు, కౌండిన్యుడు ఇచ్చిన శాపాన్ని కూడా ఎదుర్కొంది.
అత్రేః ప్రియా సత్యపతివ్రతా తయా స్వపుత్రతాం దేవత్రయం హి నీతమ్ । న కిం పురా మన్మథ తే శ్రుతం సదా సంస్కారయుక్తాః ప్రభవంతి సత్యః
అత్రి భార్య అయిన సత్యా, నిజమైన పతివ్రత. ఆమె వల్ల దేవత్రయం ఆమె కుమారులుగా మారారు. ఓ మన్మథా, నీవు ఎప్పుడూ వినలేదు గదా? నియమాన్ని పాటించే వారు నిజంగా విజయం సాధిస్తారు.
సావిత్రీనామ్నీ ద్యుమత్సేనపుత్రీ నీతం ప్రియం సా పునరానినాయ । యమాదిహైవాశ్వపతేః సుపుత్రం సతీ త్వమేవం పరిసంశ్రుతం చ
ద్యూమత్సేనుని కుమార్తె అయిన సావిత్రి, తన ప్రియుడిని తిరిగి తీసుకొచ్చింది. ఇక్కడ సతీ కూడా అశ్వపతికి మంచి కుమారుడిని ఇచ్చింది. నీవు ఇదంతా వినావు కదా.
అగ్నేః శిఖాం కః పరిసంస్పృశేద్వై తరేద్ధికః సాగరమేవ మూఢః । గలే తు బద్ధాసు శిలాం భుజాభ్యాం కో వా సతీం వశ్యతి వీతరాగామ్
ఓ మూర్ఖా, అగ్నికి జ్వాలను ఎవరు తాకగలరు? సముద్రాన్ని ఎవరు దాటి పోగలరు? మెడకు రాళ్లు కట్టుకుని, కోపం లేని సతీని ఎవరు జయించగలరు?
ఉక్తే తు వాక్యే బహునీతియుక్తే ఇంద్రేణ కామస్య సుశిక్షణార్థమ్ । ఆకర్ణ్య వాక్యం మకరధ్వజస్తు ఉవాచ దేవేంద్రమథైనమేవ
ఇంద్రుడు కామునికి బోధించేందుకు ఎన్నో జ్ఞానమైన మాటలు చెప్పినప్పుడు, మకరధ్వజుడు ఆ మాటలు విని, ఇంద్రునికి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
కామ ఉవాచ- తవాతిదేశాదహమాగతో వై ధైర్యం సుహృత్త్వం పురుషార్థమేవ । త్యక్త్వా తదర్థం పరిభాషసే మాం నిఃసత్వరూపం బహుభీతియుక్తమ్
కాముడు ఇలా అన్నాడు – నీ ఆజ్ఞతోనే నేను వచ్చాను. ధైర్యం, స్నేహం, పురుషార్థాన్ని వదిలేశాను. అందుకే నువ్వు నన్ను బలహీనుడిగా, భయంతో మాట్లాడుతున్నావు.
వ్యాబుద్ధి యాస్యామి యదా సురేశస్యాల్లోకమధ్యే మమ కీర్తినాశః । ఊఢింకరోమానవిహీన ఏవ సర్వే వదిష్యంత్యనయా జితం మామ్
ఓ దేవేంద్రా, నేను అయోమయంగా వెళ్ళితే, నా కీర్తి లోకంలో నాశనమవుతుంది. నేను గౌరవం కోల్పోతాను. అందరూ ఆమె చేతిలో నేను ఓడిపోయానని చెప్పుకుంటారు.
యే వై జితా దేవగణాశ్చ దానవాః పూర్వం మునీంద్రాస్తపసః ప్రయుక్తాః । హాస్యం కరిష్యంతి మమాపి సద్యో నార్యా జితో మన్మథ ఏష భీమః
మునుపు దేవతలు, దానవులు, తపస్సులో ఉన్న మహర్షులు నా చేతిలో ఓడిపోయారు. ఇప్పుడు నేను ఓ స్త్రీ చేతిలో ఓడిపోయానని అందరూ నన్ను నవ్వుకుంటారు.
తస్మాత్ప్రయాస్యామి త్వయైవ సార్ధమస్యా బలం మానమతః సురేశ । తేజశ్చ ధైర్యం పరిణాశయిష్యే కస్మాద్భవానత్ర బిభేతి శక్ర
కాబట్టి, ఓ దేవేంద్రా, నేను నీతో కలిసి వెళ్తాను. ఆమె బలాన్ని, గర్వాన్ని నాశనం చేస్తాను. ఆమె తేజస్సు, ధైర్యాన్ని కూడా పోగొడతాను. ఇక్కడ నువ్వు ఎందుకు భయపడుతున్నావు శక్రా?
సంబోధ్య చైవం స సురాధినాథం చాపం గృహీతం సశరం సుపుష్పమ్ । ఉవాచ క్రీడాం పురతః స్థితాం తాం విధాయ మాయాం భవతీ ప్రయాతు
అలా దేవేంద్రునితో మాట్లాడి, మకరధ్వజుడు తన పుష్పబాణాలతో కూడిన ధనుస్సును తీసుకుని, ముందున్న ఆ స్త్రీతో ఇలా అన్నాడు: 'ఈ మాయను చూపించు, ఓ భవతి, ముందుకు పో.'