వృత్రేణ చ కృతః కూపో మహాగంభీరసంజ్ఞకః । కూపాత్సా నిఃసృతా దేవీ మహాపాపౌఘనాశినీ
వృత్రుడు ఒక లోతైన బావిని తవ్వాడు. ఆ బావిలోంచి దేవి ప్రकटించి, పెద్ద పెద్ద పాపాలను నాశనం చేసింది.
యథా గంగా తథేయం చ సరిచ్ఛ్రేష్ఠా సురోత్తమే । అస్యా దర్శనమాత్రేణ పాపౌఘాః శమయంతి చ
ఎలా గంగా నది పవిత్రమో, అలాగే ఈ నది కూడా నదులలో శ్రేష్ఠమైనది, ఉత్తమదేవీ. ఈమెను కేవలం దర్శించినా పెద్ద పెద్ద పాపాలు శాంతిస్తాయి.
శృణు దేవి ప్రవక్ష్యామి ఇతిహాసం పురాతనమ్ । యచ్ఛ్రుత్వా పాపినో దోషైర్విముక్తాః కర్మబంధనాత్
ఓ దేవి, నేను ఒక పురాతన కథను చెబుతాను. దాన్ని వినిన పాపులు, తమ దోషాలు, కర్మబంధం నుండి విముక్తులవుతారు.
చంపకే నగరే చైవ రాజా రాజ్యం కరోతి సః । సదా దుష్టో దుష్టరూపో జనానాం స ప్రపీడకః
చంపక నగరంలో ఒక రాజు పాలన చేసేవాడు. అతడు ఎప్పుడూ దుష్టుడు, చెడు స్వభావం కలవాడు, ప్రజలను బాధించే వాడు.
అధర్మో ధర్మరూపశ్చ విష్ణునిందాపరాయణః । దేవ ద్విజ నిహంతా చ ఆశ్రమాణాం విదూషకః
అతడు ధర్మరూపంలో ఉన్నా, అసలు ధర్మం పాటించేవాడు కాదు. విష్ణువును నిందించడంలో ఆసక్తి కలవాడు. దేవతలను, బ్రాహ్మణులను హతమార్చేవాడు, ఆశ్రమాలను అపవిత్రం చేసేవాడు.
వేదనిందాపరః శ్రీమాన్మూర్ఖో వా నిర్ఘృణః శఠః । అసచ్ఛాస్త్రేషు నిరతః పరదారాభిమర్శకః
అతడు వేదాలను నిందించడంలో నిమగ్నుడై, ధనవంతుడైనా, మూర్ఖుడు, క్రూరుడు, మోసగాడు. అసత్య గ్రంథాల్లో మునిగిపోయి, పరస్త్రీలను తాకిన వాడు.
విదారుణేతి నామా చ సంజాతో మూర్ఖ ఏవ చ । కదాచిద్దైవయోగేన ఆగతస్తాం నదీం ప్రతి
అతని పేరు విదారుణుడు, నిజంగా మూర్ఖుడే. ఒకసారి దైవ యోగంతో, ఆ నదికి వచ్చాడు.
ఆఖేటకసమాయుక్తః స్వయం కుష్ఠీ సురేశ్వరి । మహాపాపాదయం జాతో బ్రాహ్మణానాం చ నిందనాత్
వేటలో నిమగ్నుడై, తానే కుష్టరోగి అయ్యాడు, ఓ దేవతాధిపతీ! బ్రాహ్మణులను నిందించినందుకు అతడు మహాపాపిగా జన్మించాడు.
వృథావాదీ దురాత్మా చ శఠో వై నిర్ఘృణః పశుః । వేదనిందారతో నిత్యం గోశాస్త్రాణాం ప్రదూషకః
అతడు వ్యర్థంగా మాట్లాడేవాడు, చెడు మనసున్నవాడు, నిజంగా మోసగాడు, దయలేని జంతువు. వేదాలను నిత్యం నిందించడంలో, గోవుల గ్రంథాలను అపవిత్రం చేయడంలో మునిగిపోయేవాడు.
ఏవంవిధో వనే భ్రామ్యంస్తృషార్తః స సుహృద్వృతః । అశ్వాదుత్తీర్య రాజాఽసౌ జలం పీత్వా గృహం గతః
అలాంటి వాడు, అడవిలో తిరుగుతూ, దాహంతో బాధపడుతూ, స్నేహితులతో కలిసి, గుర్రం మీద నుంచి దిగాడు, నీళ్లు తాగి ఇంటికి వెళ్లాడు.
తేనైవోదకపానేన గతం కుష్ఠం న సంశయః । బుద్ధిస్తు నిర్మలా జాతా తస్య రాజ్ఞో విశేషతః
అతడు తాగిన ఆ నీళ్ల వల్ల అతని కుష్టరోగం పూర్తిగా పోయింది, సందేహం లేదు. అతని మనసు కూడా శుద్ధమైంది, ఓ రాజా!
విష్ణౌ భక్తిః సముత్పన్నా తదా తస్య సురేశ్వరి । తతః ప్రభృతి కాలేన స్నానం వై కృతవాన్సదా
అప్పుడు అతనికి విష్ణువుపై భక్తి కలిగింది, ఓ దేవతాధిపతీ! అప్పటి నుంచి, ఎప్పుడూ స్నానం చేయడం అలవాటు చేసుకున్నాడు.
నిర్మలో బహురూపాఢ్యో జాతస్తత్ర సురేశ్వరి । ఇహలోకే సుఖం భుక్త్వా కృత్వా యజ్ఞాననేకశః
అతడు శుద్ధుడై, ఎన్నో రూపాల్లో సంపదను పొందాడు, ఓ దేవతాధిపతీ! ఈ లోకంలో సుఖంగా జీవించి, అనేక యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు.
విప్రేభ్యో దక్షిణాం దత్వా స గతో వైష్ణవం పదమ్ । ఇతి జ్ఞాత్వా తు భో దేవి వేత్రవత్యాం విశేషతః
బ్రాహ్మణులకు దక్షిణా ఇచ్చి, వైష్ణవ పదాన్ని పొందాడు. అందుకే, ఓ దేవి, వేత్రవతీ గురించి ఇది ప్రత్యేకంగా తెలుసుకో.
స్నానం కుర్వంతి యే విప్రాస్తే ముక్తా నగనందిని । రాజన్యో వాథ వైశ్యో వా శూద్రో వా సురసత్తమే
ఆ ప్రాంతంలో స్నానం చేసే బ్రాహ్మణులు, ఓ పర్వతానందినీ, విముక్తులు అవుతారు. రాజన్యులు, వైశ్యులు, శూద్రులు అయినా, ఓ దేవతాశ్రేష్ఠా!
యత్ర స్నానం ప్రకుర్వంతి తే ముక్తాః పాపబంధనాత్ । కార్తికే వాఽథ మాఘే వా బాహ్యో వా వేదనిందకః
ఎక్కడ స్నానం చేస్తే, వారు పాపబంధం నుండి విముక్తులు అవుతారు. కార్తికంలో అయినా, మాఘంలో అయినా, బహిష్కృతుడు లేదా వేదనిందకుడు అయినా.
సరితాం సంగమే స్నాత్వా ముచ్యతే దేవి కిల్బిషాత్ । సాభ్రమత్యాః సమం యత్ర తస్యాః సంగః ప్రదృశ్యతే
నదుల సంగమంలో స్నానం చేస్తే, పాపం నుండి విముక్తి కలుగుతుంది, ఓ దేవి! సాబ్రవతీతో సంగమం కనిపించే చోట.
తత్ర స్నాత్వా విశేషేణ ముచ్యతే బ్రహ్మహా సదా । ఖేటకం నగరం దివ్యం స్వర్గరూపం తు వాఽనఘే
అక్కడ ప్రత్యేకంగా స్నానం చేస్తే, బ్రాహ్మణహంతకుడైనా ఎప్పుడూ విముక్తుడవుతాడు. ఖేటక నగరం దివ్యమైనది, స్వర్గానికి సమానమైనది, ఓ నిర్దోషినీ!
బ్రహ్మణా తత్ర వై దేవి యోగాశ్చ బహవః కృతాః । తత్ర స్నాత్వా చ భుక్త్వా చ పునర్జన్మ న విద్యతే
అక్కడ బ్రహ్మా అనేక యోగాలు చేశాడు, ఓ దేవి! అక్కడ స్నానం చేసి, భోజనం చేసినవారికి పునర్జన్మ ఉండదు.
సా ద్వితీయా స్మృతా గంగా కలౌ దేవి విశేషతః । యే నరాః సుఖమిచ్ఛంతి ధనమిచ్ఛంతి యే నరాః
ఆ నది కలియుగంలో రెండవ గంగా అని గుర్తించబడింది, ఓ దేవి! సుఖాన్ని కోరే వారు, ధనాన్ని కోరే వారు—
స్వర్గమిచ్ఛంతి యే లోకాస్తే వై స్నాత్వా పునఃపునః । ఇహలోకే సుఖం భుక్త్వా యాంతి విష్ణోః సనాతనమ్
స్వర్గాన్ని కోరుకునే వారు పునఃపునః స్నానం చేసి, ఈ లోకంలో సుఖంగా జీవించి, చివరికి విష్ణువు యొక్క శాశ్వత స్థలాన్ని చేరుకుంటారు.
సూర్యవంశే చ యే జాతాః సోమవంశే తథైవ చ । ఆగతా వేత్రవత్యాం తు స్నాత్వా నిర్వృతిమాగతాః
సూర్యవంశంలో, సోమవంశంలో జన్మించిన వారు వేత్రవతీకి వచ్చి అక్కడ స్నానం చేసి, పరమానందాన్ని పొందారు.
దర్శనాద్ధరతే దుఃఖం స్పర్శనాన్మానసం హ్యఘమ్ । స్నాత్వా భుక్త్వా తథా దేవి ముక్తిభాగీ న సంశయః
దర్శనం వల్ల బాధలు తొలగిపోతాయి, స్పర్శతో మనసులోని పాపం నశిస్తుంది. దేవి, అక్కడ స్నానం చేసి, భోజనం చేసినవారు నిస్సందేహంగా ముక్తి పొందుతారు.
స్నానాజ్జపాత్తథాహోమాదనంతం ఫలమశ్నుతే । గత్వా వారాణసీతీర్థం భక్త్యా చాంద్రాయణం చరేత్
స్నానం, జపం, హోమం ద్వారా అనంత ఫలాన్ని పొందుతారు. వారాణసి తీర్థానికి వెళ్లి, భక్తితో చాంద్రాయణ వ్రతం చేయాలి.
తత్ర గత్వా మహత్పుణ్యం తత్పుణ్యం సురసత్తమే । వేత్రవత్యాం విశేషేణ పంచత్వం యది గచ్ఛతి
అక్కడికి వెళ్లి, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, గొప్ప పుణ్యాన్ని పొందుతారు. వేత్రవతీలో మరణిస్తే, అది ప్రత్యేకంగా పుణ్యమయంగా ఉంటుంది.
స వై చతుర్భుజో భూత్వా యాతి విష్ణోః పరం పదమ్ । పృథివ్యాం యాని తీర్థాని యే దేవాః పితరస్తథా
అతడు నాలుగు చేతులతో మారి, విష్ణువు యొక్క పరమ పదాన్ని చేరుకుంటాడు. భూమిపై ఉన్న అన్ని తీర్థాలు, దేవతలు, పితృదేవతలు కూడా—
తే సర్వే చ వసంతీహ వేత్రవత్యాం సురేశ్వరి । కిమన్యద్బహునోక్తేన భూయో భూయో వరాననే
అవి అన్నీ, దేవతల రాణీ, వేత్రవతీలో నివసిస్తాయి. మరికొన్ని మాటలు చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు, అందాల ముఖమా!
వేత్రవత్యాః సమం తీర్థం పృథివ్యాం న సనాతని । అహం విష్ణుస్తథా బ్రహ్మా దేవాశ్చ పరమర్షయః
వేత్రవతీకి సమానమైన తీర్థం భూమిపై లేదు, శాశ్వతమా. నేను, విష్ణువు, బ్రహ్మ, దేవతలు, పరమ ఋషులు కూడా—
తిష్ఠంతి దేవతాః సర్వే వేత్రవత్యాం మహేశ్వరి । ఏకకాలం ద్వికాలం వా త్రికాలం చ విశేషతః
అన్ని దేవతలు వేత్రవతీలో నివసిస్తారు, మహేశ్వరీ. ఒకసారి, రెండుసార్లు, ముఖ్యంగా మూడుసార్లు—
స్నానం కుర్వంతి యే తత్ర తే వై ముక్తా న సంశయః
అక్కడ స్నానం చేసే వారు నిస్సందేహంగా ముక్తి పొందుతారు.