సుస్వరం రుదితం కృత్వా మమ జన్మ త్వయా హృతమ్ । పశ్య మే బలమత్రైవ శాపం దాస్యే సుదారుణమ్
నేను గట్టిగా ఏడుస్తూ, నీవు నా జన్మాన్నే నాశనం చేశావు. నా శక్తిని ఇక్కడే చూడు, నేను నీకు భయంకరమైన శాపం ఇస్తాను.
ఏవం సంభాషమాణా తం శప్తుకామా తు గోభిలమ్
ఇలా మాట్లాడుతూ, అతనికి శాపం ఇవ్వాలని ఉద్దేశించినప్పుడు, గోభిలుడు—
సుకలోవాచ- తస్యాస్తు వచనం శ్రుత్వా గోభిలో వాక్యమబ్రవీత్ । భవతీ శప్తుకామాసి కస్మాన్మే కారణం వద
సుకలుడు చెప్పెను— ఆమె మాటలు విని, గోభిలుడు ఇలా అన్నాడు: 'భగవతీ, నువ్వు నాకు శాపం ఇవ్వాలనుకుంటున్నావు, ఎందుకు? కారణం చెప్పు.'
కేన దోషేణ లిప్తోస్మి యస్మాత్త్వం శప్తుముద్యతా । గోభిలో నామ దైత్యోస్మి పౌలస్త్యస్య భటః శుభే
ఏ తప్పుతో నేను కలుషితుడనయ్యాను? నువ్వు నాకు శాపం ఇవ్వడానికి సిద్ధమవుతున్నావు? నేను గోభిలుడు, దైత్యుడిని, పౌలస్త్యుని సేవకుడిని, శుభే.
దైత్యాచారేణ వర్తామి జానే విద్యామనుత్తమామ్ । వేదశాస్త్రార్థవేత్తాస్మి కలాసు నిపుణః పునః
దైత్యుల ఆచారాన్ని అనుసరిస్తూ జీవిస్తున్నాను. నాకు అత్యుత్తమమైన విద్య తెలుసు. వేదాలు, శాస్త్రాల అర్థాన్ని గ్రహించగలను. కళల్లోను నిపుణుడిని.
ఏవం సర్వం విజానామి దైత్యాచారం శృణుష్వ మే । పరస్వం పరదారాంశ్చ బలాద్భుంజామి నాన్యథా
ఇలా అన్నీ నాకు తెలుసు. నా దైత్యుల ఆచారం విను: పరుల ధనం, పరస్త్రీలను బలవంతంగా స్వాధీనం చేసుకుంటాను, వేరే విధంగా కాదు.
వయం దైత్యాః సమాకర్ణ్య దైత్యాచారేణ సాంప్రతమ్ । వర్త్తామో జ్ఞానిభావేన సత్యం సత్యం వదామ్యహమ్
మేము దైత్యులు, ఇప్పుడు దైత్యుల ఆచారాన్ని పాటిస్తున్నాము. నిజం, నిజం చెబుతున్నాను, జ్ఞానంతో మాట్లాడుతున్నాను.
బ్రాహ్మణానాం హి చ్ఛిద్రాణి విపశ్యామో దినే దినే । తేషాం హి తపసో నాశం విఘ్నైః కుర్మో న సంశయః
ప్రతి రోజు బ్రాహ్మణుల లోపాలను గమనిస్తాము. వారి తపస్సును మేము అడ్డంకులతో నాశనం చేస్తాము, ఇందులో సందేహం లేదు.
ఛిద్రం ప్రాప్య వయం దేవి నాశయామో న సంశయః । బ్రాహ్మణాఞ్ఛ్రూయతాం భద్రే దేవయజ్ఞం వరాననే
ఏదైనా లోపం కనిపిస్తే, మేము వారిని నాశనం చేస్తాము, ఇందులో సందేహం లేదు. భద్రే, సుందర ముఖినీ, బ్రాహ్మణుల దేవయజ్ఞం గురించి విను.
నాశయామో వయం యజ్ఞాన్ధర్మయజ్ఞం న సంశయః । సుబ్రాహ్మణాన్పరిత్యజ్య దేవం నారాయణం ప్రభుమ్
మేము వారి యజ్ఞాలను, ధర్మయజ్ఞాన్ని నాశనం చేస్తాము, ఇందులో సందేహం లేదు. మంచి బ్రాహ్మణులను వదిలేసి, దేవుడు నారాయణుని కూడా వదిలిపెడతాము.
పతివ్రతాం మహాభాగాం సుమతిం భర్తృతత్పరామ్ । దూరేణాపి పరిత్యజ్య తిష్ఠామో నాత్ర సంశయః
పతివ్రత, మహాభాగ్యవంతురాలు, మంచి ఆచారంతో భర్తకు అంకితమై ఉన్న భార్యను మేము దూరంగా కూడా దగ్గరపడము, ఇందులో సందేహం లేదు.
తేజో దేవి సువిప్రస్య హరేశ్చైవ మహాత్మనః । నార్యాః పతివ్రతాయాశ్చ సోఢుం దైత్యాశ్చ న క్షమాః
దేవీ, మంచి బ్రాహ్మణుని తేజస్సును, మహాత్ముడైన హరివు తేజస్సును, పతివ్రతా స్త్రీ తేజస్సును దైత్యులు భరించలేరు.
పతివ్రతాభయేనాపి విష్ణోః సుబ్రాహ్మణస్య చ । నశ్యంతి దానవాః సర్వే దూరం రాక్షసపుంగవాః
పతివ్రత భయంతో, విష్ణువు భయంతో, మంచి బ్రాహ్మణుని భయంతో, అన్ని దానవులు నశించిపోతారు, రాక్షసులలో గొప్పవారు దూరంగా పారిపోతారు.
అహం దానవధర్మేణ విచరామి మహీతలమ్ । కస్మాత్త్వం శప్తుకామాసి మమ దోషో విచార్యతామ్
నేను దానవ ధర్మాన్ని అనుసరించి భూమిపై తిరుగుతున్నాను. నువ్వు నాకు శాపం ఇవ్వాలనుకోవడమెందుకు? నా తప్పు పరిశీలించు.
పద్మావత్యువాచ- మమ ధర్మః సుకాయశ్చ త్వయైవ పరినాశితః । అహం పతివ్రతా సాధ్వీ పతికామా తపస్వినీ
పద్మావతి చెప్పెను— నా ధర్మం, మంచి పేరు నువ్వే నాశనం చేశావు. నేను పతివ్రత, సద్భావన కలిగిన భార్యను, భర్తను కోరుకునే తపస్విని.
స్వమార్గే సంస్థితా పాప మాయయా పరినాశితా । తస్మాత్త్వామప్యహం దుష్ట ఆధక్ష్యామి న సంశయః
నేను నా మార్గంలో నిలిచి ఉండగా, పాపీ, నీ మాయ వల్ల నేను నాశనం అయ్యాను. అందుకే, దుష్టుడా, నిన్ను కూడా నేను బాధిస్తాను, ఇందులో సందేహం లేదు.
గోభిల ఉవాచ- ధర్మమేవ ప్రవక్ష్యామి భవతీ యది మన్యతే । అగ్నిచిద్బ్రాహ్మణస్యాపి శ్రూయతాం నృపనందినీ
గోభిలుడు ఇలా అన్నాడు — మీరు అనుమతిస్తే, నేను ధర్మాన్ని వివరించగలను. రాజు భార్యగారు, అగ్నిని పూజించే బ్రాహ్మణుని ధర్మాన్ని కూడా వినండి.
జుహ్వన్దేవం ద్వికాలం యో న త్యజేదగ్నిమందిరమ్ । స చాగ్నిహోత్రీ భవతి యజత్యేవ దినేదినే
ఎవరైనా దేవుణ్ణి రోజు రెండు సార్లు పూజించి, ఎప్పుడూ అగ్నిమంటపాన్ని వదలకుండా ఉంటాడో, అతడే అగ్నిహోత్రి అని పిలవబడతాడు. అతను ప్రతిరోజూ యజ్ఞం చేస్తూ ఉంటాడు.
అన్యచ్చైవం ప్రవక్ష్యామి భృత్యధర్మం వరాననే । మనసా కర్మణా వాచా విశుద్ధో యోఽపి నిత్యశః
ఇంకా, అందమైన ముఖం గలవాడా, నేను సేవకుడి ధర్మాన్ని కూడా చెబుతాను. ఎవరైనా మనసుతో, చేతలతో, మాటలతో ఎప్పుడూ నిర్మలంగా ఉంటాడో,
నిత్యమాదేశకారీ యః పశ్చాత్తిష్ఠతి చాగ్రతః । స భృత్యః కథ్యతే దేవి పుణ్యభాగీ న సంశయః
ఎవరైనా ఎప్పుడూ యజమాని ఆజ్ఞలను పాటిస్తూ, ముందూ వెనుకా నిలబడతాడో, అతడే దేవీ, నిజమైన సేవకుడు. అతడికి పుణ్యం తప్పక లభిస్తుంది.
యః పుత్రో గుణవాఞ్జ్ఞాతా పితరం పాలయేచ్ఛుభః । మాతరం చ విశేషేణ మనసా కాయ కర్మభిః
ధర్మాన్ని తెలిసిన మంచి కుమారుడు తన తండ్రిని భక్తితో ఆదరించాలి. తల్లిని మరింతగా, మనసుతో, శరీరంతో, చేతలతో సేవించాలి.
తస్య భాగీరథీ స్నానమహన్యహని జాయతే । అన్యథా కురుతే యో హి స పాపీయాన్న సంశయః
అటువంటి వాడికి ప్రతిరోజూ గంగా స్నానం చేసిన ఫలం లభిస్తుంది. ఎవరు ఇలా చేయకపోతే, వారు తప్పకుండా పాపులు అవుతారు.
అన్యచ్చైవం ప్రవక్ష్యామి పతివ్రతమనుత్తమమ్ । వాచా సుమనసా చైవ కర్మణా శృణు భామిని
ఇప్పుడు నేను ఉత్తమమైన పతివ్రత గురించి చెబుతాను. అందమైనవాడా, ఆమె మాటల్లో, మనసులో, చేతల్లో ఎలా ఉండాలో విను.
శుశ్రూషాం కురుతే యా హి భర్తుశ్చైవ దిన దినే । తుష్టే భర్త్తరి యా ప్రీతా న త్యజేత్క్రోధనం పునః
ఎవరైనా తన భర్తను ప్రతిరోజూ సేవిస్తూ, భర్త సంతోషంగా ఉన్నప్పుడు తాను కూడా సంతోషంగా ఉండి, మళ్లీ కోపాన్ని ప్రదర్శించకుండా ఉంటే,
తస్య దోషం న గృహ్ణాతి తాడితా తుష్యతే పునః । భర్త్తుః కర్మసు సర్వేషు పురతస్తిష్ఠతే సదా
ఆమె భర్తలోని తప్పులను పట్టించుకోదు, కొట్టినా కూడా సంతోషంగా ఉంటుంది. భర్త చేసే ప్రతి పనిలో ముందుండి సహాయపడుతుంది.
సా చాపి కథ్యతే నారీ పతివ్రతపరాయణా । పతితోపి పితాపుత్రైర్బహుదోషసమన్వితః
ఇలాంటి మహిళను పతివ్రతా పరాయణురాలిగా అంటారు. భర్త ఎంతటి దోషాలతో ఉన్నా, తండ్రి గానీ, కుమారులు గానీ బాధించినా కూడా,
కస్మాదపి చ న త్యాజ్యః కుష్ఠితః క్రుధితోఽపి వా । ఏవం పుత్రాః శుశ్రూషంతి పితరం మాతరం కిల
ఎలాంటి కారణం వల్ల అయినా, భర్తను వదిలిపెట్టకూడదు. అతను వ్యాధిగ్రస్తుడైనా, కోపంగా ఉన్నా కూడా. అలాగే కుమారులు తండ్రి, తల్లిని సేవించాలి.
తే యాంతి పరమం లోకం తద్విష్ణోః పరమం పదమ్ । ఏవం హి స్వామినం యే వై ఉపాచరంతి భృత్యకాః
ఇలా సేవ చేసే వారు పరమ లోకాన్ని, ఆ విష్ణువు యొక్క పరమ పదాన్ని పొందుతారు. అలాగే యజమానిని సేవించే సేవకులు కూడా అదే ఫలితాన్ని పొందుతారు.
పత్యుర్లోకం ప్రయాంత్యేతే ప్రసాదాత్స్వామినస్తదా । అగ్నిం నైవ త్యజేద్విప్రో బ్రహ్మలోకం ప్రయాతి సః
యజమాని అనుగ్రహంతో వారు భర్త లోకాన్ని పొందుతారు. అగ్నిని ఎప్పుడూ వదలని బ్రాహ్మణుడు బ్రహ్మలోకాన్ని చేరుతాడు.
అగ్నిత్యాగకరో విప్రో వృషలీపతిరుచ్యతే । స్వామిద్రోహీ భవేద్భృత్యః స్వామిత్యాగాన్న సంశయః
అగ్నిని వదిలిపెట్టే బ్రాహ్మణుడు చండాలురాలిని పెళ్లి చేసుకున్నవాడిగా పరిగణించబడతాడు. యజమానిని వదిలిపెట్టే సేవకుడు నిస్సందేహంగా ద్రోహిగా మారతాడు.