దయితా ఉగ్రసేనస్య పతివ్రతపరాయణా । ఆత్మబలేన తిష్ఠంతీ దుష్ప్రాప్యా పురుషైరపి
ఆమె ఉగ్రసేనునికి ప్రియమైనవారు, భర్తకు అంకితమైనవారు. తన బలంతో నిలబడే ఆమెను పురుషులకైనా దక్కించుకోవడం చాలా కష్టం.
ఉగ్రసేనో మహామూర్ఖః ప్రేషితా యేన వై వరా । పితుర్గేహమియం బాలా స తు భాగ్యేన వర్జితః
ఉగ్రసేనుడు ఎంతో మూర్ఖుడు, అతడే ఈ మహానుభావురాలిని తన తండ్రి ఇంటికి పంపించాడు. కానీ అతడికి అదృష్టం కలగలేదు.
అనయా వినా స జీవేచ్చ కథం కూటమతిః సదా । కిం వా నపుంసకో రాజా ఏనాం యో హి పరిత్యజేత్
ఆమె లేకుండా ఆ మాయాచేతనుడు ఎలా బ్రతకగలడు? లేకపోతే, ఆమెను వదిలేసే రాజు నపుంసకుడా?
తాం దృష్ట్వా స తు కామాత్మా సంజాతస్తత్క్షణాదపి । ఇయం పతివ్రతా బాలా దుష్ప్రాప్యా పురుషైరపి
ఆమెను చూసిన వెంటనే అతడి మనసులో కామం పుట్టింది. భర్తకు అంకితమైన ఈ బాలికను పురుషులకైనా పొందడం చాలా కష్టం.
కథం భోక్ష్యామ్యహం గత్వా కామో మామతి పీడయేత్ । అభుక్త్వైనాం యదా యాస్యే తత్స్యాన్మృత్యుర్మమైవ హి
నేను అక్కడికి వెళ్లి ఆమెను ఎలా పొందగలను? కామం నా మనసును బాధిస్తోంది. ఆమెను పొందకుండా వెళ్ళిపోతే, నాకు మరణమే తప్పదు.
అద్యైవ హి న సందేహో యతః కామో మహాబలః । ఇతి చింతాపరో భూత్వా గోభిలో మనసైక్షత
ఈ రోజు, నిస్సందేహంగా, ఎందుకంటే కామం చాలా బలంగా ఉంది. ఇలా ఆలోచనలో మునిగిపోయి గొభిలుడు తన మనసులో తలపోయాడు.
కృత్వా మాయామయం రూపముగ్రసేనస్య భూపతేః । యాదృశస్తూగ్రసేనశ్చ సాంగోపాంగో మహానృపః
ఉగ్రసేనుడు ఎలా ఉంటాడో, అన్ని అవయవాలతో కూడిన మహారాజు రూపాన్ని మాయతో సృష్టించాడు.
గోభిలస్తాదృశో భూత్వా గత్యా చ స్వరభాషయా । యథావస్త్రో యథావేశో వయసా చ తథా పునః
గొభిలుడు అతడిలానే నడక, మాట, వస్త్రధారణ, రూపం, వయస్సు అన్నిటిలోనూ ఉగ్రసేనుడిగా మారిపోయాడు.
దివ్యమాల్యాంబరధరో దివ్యగంధానులేపనః । సర్వాభరణశోభాంగో యాదృశో మాథురేశ్వరః
దివ్యమైన పుష్పమాలలు, వస్త్రాలు ధరించి, దివ్యసుగంధాలు పూసుకుని, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, మధురాపురి అధిపతి ఎలా ఉంటాడో అలా కనిపించాడు.
భూత్వాథ తాదృశో దైత్య ఉగ్రసేనమయస్తదా । మాయయా పరయా యుక్తో రూపలావణ్యసంపదా
ఆ సమయంలో దైత్యుడు, గొభిలుడు, మాయతో ఉగ్రసేనుడిలా మారిపోయాడు. అతడికి మాయ, అందం, లావణ్యం అన్నీ కలిసివున్నాయి.
పర్వతాగ్రే అశోకస్యచ్ఛాయామాశ్రిత్య సంస్థితః । శిలాతలస్థో దుష్టాత్మా వీణాదండేన వీరకః
పర్వత శిఖరంపై అశోక వృక్షం నీడలో, ఒక పాపాత్ముడు వీరకుడు, శిలపై కూర్చొని, వీణా దండాన్ని పట్టుకొని ఉన్నాడు.
సుస్వరం గాయమానస్తు గీతం విశ్వప్రమోహనమ్ । తాలమానక్రియోపేతం సప్తస్వరవిభూషితమ్
అతడు మధురమైన స్వరంతో, ప్రపంచాన్ని మోహింపజేసే పాటను, తాళం, లయతో, ఏడు స్వరాలతో అలంకరించి పాడుతున్నాడు.
గీతం గాయతి దుష్టాత్మా తస్యా రూపేణ మోహితః । పర్వతాగ్రే స్థితో విప్ర హర్షేణ మహతాన్వితః
ఆ పాపాత్ముడు పాట పాడుతూ, ఆమె అందానికి మోహితుడై, పర్వత శిఖరంపై నిలబడి ఉన్న బ్రాహ్మణుడు గొప్ప ఆనందంతో నిండిపోయాడు.
సఖీమధ్యగతా సా తు పద్మావతీ వరాననా । శుశ్రువే సుస్వరం గీతం తాలమానలయాన్వితమ్
స్నేహితుల మధ్యలో ఉన్న అందమైన ముఖం కలిగిన పద్మావతి, తాళం, లయతో కూడిన మధురమైన పాటను వినింది.
కోఽయం గాయతి ధర్మాత్మా మహత్సౌఖ్యప్రదాయకమ్ । గీతం హి సత్క్రియోపేతం సర్వభావసమన్వితమ్
"ఈ పాటను పాడుతున్న ధర్మాత్ముడు ఎవరు? ఎంత ఆనందాన్ని ఇస్తున్న పాట! మంచి చర్యలతో, అన్ని భావాలతో నిండిన పాట ఇది."
సఖీభిః సహితా గత్వా ఔత్సుక్యేన నృపాత్మజా । అశోకచ్ఛాయామాశ్రిత్య విమలే సుశిలాతలే
ఆరాటంతో రాజ కుమార్తె స్నేహితులతో కలిసి, అశోక వృక్షం నీడలోని నిర్మలమైన శిలపైకి వెళ్లింది.
దదర్శ భూపవేషేణ గోభిలం దానవాధమమ్ । పుష్పమాలాంబరధరం దివ్యగంధానులేపనమ్
ఆమె రాజ వేషంలో ఉన్న దురాత్ముడైన గోభిలుడిని, పుష్పమాల ధరించి, దివ్య సుగంధాలు పూసుకున్నాడని చూసింది.
సర్వాభరణశోభాంగం పద్మావతీ పతివ్రతా । మథురేశః సమాయాతః కదా ధర్మపరాయణః
పద్మావతి, భర్తకు అంకితభావంతో, అన్ని ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, 'ధర్మమార్గంలో నడిచే మధురా అధిపతి ఎప్పుడు తిరిగి వస్తాడో?' అని ఆలోచించింది.
మమ నాథో మహాత్మా వై రాజ్యం త్యక్త్వా ప్రదూరతః । యావద్ధి చింతయేత్సా చ తావత్పాపేన తేన సా
'నా మహాత్ముడు భర్త రాజ్యాన్ని వదిలి దూరంగా ఉన్నాడు; నేను ఇలా ఆలోచిస్తున్నంత కాలం, ఆ పాపి నన్ను పిలిచాడు.'
సమాహూతా తురీభూయ ఏహి త్వం హి ప్రియే మమ । చకితాశంకితాసాచకథంభర్త్తాసమాగతః
ఆమెను పిలిచి, 'రా రా, నువ్వే నా ప్రియమైనవాడివి!' అని అన్నాడు. ఆమె భయంతో, అనుమానంతో, భర్త వచ్చాడేమో అని ఆశ్చర్యపోయింది.
లజ్జితా దుఃఖితా జాతా అధఃకృత్వా తతో ముఖమ్ । అహం పాపా దురాచారా నిఃశంకా పరివర్తితా
ఆమె సిగ్గుతో, బాధతో, తలదించుకుంది; 'నేను పాపినిని, చెడు ప్రవర్తన కలదాన్ని, ఇప్పుడు భయమేమీ లేకుండా మారిపోయాను.'
కోపమేవం మహాభాగః కరిష్యతి న సంశయః । యావద్ధి చింతయేత్సా చ తావత్తేనాపి పాపినా
'అవును, ఆ మహాత్ముడు ఖచ్చితంగా కోపపడతాడు, ఇందులో సందేహం లేదు; నేను ఇలా ఆలోచిస్తున్నంతలో, ఆ పాపి మళ్లీ—'
సమాహూతా తురీభూయ ఏహ్యేహి త్వం మమ ప్రియే । త్వయా వినా కృతో దేవి ప్రాణాన్ధర్తుం వరాననే
—ఆమెను పిలిచి, 'రా రా, నువ్వే నా ప్రియమైనవాడివి! ఓ అందమైన ముఖం కలిగినవాడా, నీవు లేకుండా నేను ప్రాణాలు నిలబెట్టుకోలేను.' అన్నాడు.
న హి శక్నోమ్యహం కాంతే జీవితం ప్రియమేవ చ । తవ స్నేహేన లుబ్ధోస్మి త్వాం త్యక్త్వా నోత్సహే భృశమ్
'ఓ ప్రియమైనవాడా, నేను నిజంగా బ్రతకలేను, బ్రతకాలని కూడా అనిపించదు; నీ ప్రేమతో ఆకర్షితుడనయ్యాను, నిన్ను వదిలి ఉండలేను.'
బ్రాహ్మణ్యువాచ- ఏవముక్తా గతాపశ్యత్సుముఖం లజ్జయాన్వితా । సమాలింగ్య తతో దైత్యః సతీం పద్మావతీం తదా
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు— ఇలా పలికిన తరువాత, ఆమె సిగ్గుతో ముఖాన్ని తిప్పి అతడిని చూసింది; వెంటనే ఆ దైత్యుడు సతీ అయిన పద్మావతిని ఆలింగనం చేశాడు.
ఏకాంతం తు సమానీతా సుభుక్తా ఇచ్ఛయా తతః । దైత్యేన గోభిలేనాపి సత్యకేతోః సుతా తదా
ఒంటరిగా తీసుకెళ్లి, తన ఇష్టానికి అనుగుణంగా, గోభిలుడు ఆ సత్యకేతు కుమార్తెను అనుభవించాడు.
సుకలోవాచ- ముష్కస్థానేస్య సంకేతం నావిందత వరాననా । స్వవస్త్రం సా పరిగృహ్య శంకితా దుఃఖితా హ్యభూత్
సుకళా ఇలా చెప్పింది— అతని ముష్కస్థానంలో ఉన్న సంకేతాన్ని ఆ అందమైన ముఖం గలవారు గుర్తించలేదు; తన వస్త్రాన్ని తీసుకుని, అనుమానంతో, బాధతో నిండిపోయింది.
సా సక్రోధా వచః ప్రాహ గోభిలం దానవాధమమ్ । కస్త్వం పాపసమాచారో నిర్ఘృణో దానవాకృతిః
ఆమె కోపంతో, గోభిలుడైన దురాత్మునితో ఇలా చెప్పింది: 'నువ్వెవరు? పాపకర్మలు చేసే, హృదయం లేని, దైత్య రూపం కలిగినవాడా!'
శప్తుకామా సముద్యుక్తా దుఃఖేనాకులితేక్షణా । వేపమానా తదా రాజన్దుఃఖభారేణ పీడితా
శాపం చెప్పాలని సంకల్పించి, కన్నీళ్లతో బాధపడుతూ, దుఃఖ భారంతో వణికిపోతూ, ఆమె సిద్ధమైంది, ఓ రాజా.
మమ కాంతచ్ఛలేనైవ త్వయాగత్య దురాత్మవన్ । నాశితం ధర్మమేవాగ్ర్యం పాతివ్రత్యమనుత్తమమ్
నా ప్రియుడి రూపంలో వచ్చి, నీ దుష్టబుద్ధితో, నా గొప్ప ధర్మాన్ని, నా భర్తపట్ల ఉన్న అపూర్వమైన విశ్వాసాన్ని నాశనం చేశావు.