శాలగ్రామోద్భవం తీర్థం గల్లికాయాం సురేశ్వరి । నర్మదాయాం శివాఖ్యం తు మాయాయాం విశ్వరూపకమ్
శాలగ్రామంలో జనించిన తీర్థము, గల్లికాయలో సురేశ్వరి, నర్మదా నదిలో శివము, మాయా క్షేత్రంలో విశ్వరూపకము ఉన్నాయి.
ఉత్పలాక్షం సహస్రాక్షం జాతం వై రైవతే గిరౌ । గంగాయాం పితృతీర్థం చ విష్ణుపాదోద్భవం తథా
రైవత పర్వతంలో ఉత్పలాక్షుడు, సహస్రాక్షుడు జన్మించారు. గంగా నదిలో పితృతీర్థము, విష్ణుపాదం నుండి ఉద్భవించిన తీర్థము ఉన్నాయి.
విపాశాయాం విపాపా చ పాటలే పుండ్రవర్ద్ధనమ్ । నారాయణం సుపార్శ్వే తు త్రికూటే విష్ణుమందిరమ్
విపాశా నదిలో విపాపా, పాటలలో పుండ్రవర్ధనము, సుపార్శ్వంలో నారాయణుడు, త్రికూట పర్వతంలో విష్ణు ఆలయం ఉన్నాయి.
విపులే విపులం నామ కల్యాణం మలయాచలే । కౌరవం కోటితీర్థే చ సుగంధం గంధమాదనే
విపుల పర్వతంలో విపులము, మలయాచలంలో కల్యాణము, కోటితీర్థంలో కౌరవము, గంధమాదనంలో సుగంధము ఉన్నాయి.
కుబ్జామ్రకే త్రిసంధ్యం తు గంగాంద్వారే హరిప్రియమ్ । శైలం వింధ్యప్రదేశే తు బదర్యాం సారస్వతం స్మృతమ్
కుబ్జామ్రకంలో త్రిసంధ్యా, గంగాద్వారంలో హరికి ప్రియమైనది, వింధ్య ప్రాంతంలో శైలము, బదరిలో సారస్వతము ప్రసిద్ధి చెందాయి.
కాలిద్యాం కాలరూపం చ సహ్యే వై సాయకం స్మృతమ్ । చాంద్రం చంద్రప్రదేశే తు రమణం తీర్థనాయకమ్
కాలిద్యాలో కాలరూపము, సహ్య పర్వతంలో సాయకము, చంద్రప్రదేశంలో చంద్రము, రమణం అనే తీర్థాధిపతి ఉన్నాయి.
యమునాయాం మృగాఖ్యం తు కరవీరే కురూద్భవమ్ । వినాయకే పర్వతే వై ఉమాఖ్యం తీర్థమేవ చ
యమునా నదిలో మృగాఖ్యము, కరవీరంలో కురు వంశానికి చెందినది, వినాయక పర్వతంలో ఉమా అనే తీర్థము ఉన్నాయి.
ఆరోగ్యం భాస్కరే దేశే మహాకాలే మహేశ్వరమ్ । తీర్థం అభయదం నామామృతాఖ్యం వింధ్యకంధరే
భాస్కరదేశంలో ఆరోగ్యము, మహాకాళంలో మహేశ్వరుడు, వింధ్యకందరలో అభయద అనే అమృతం పేరుగల తీర్థము ఉన్నాయి.
మండపే విశ్వరూపం చ స్వాహాఖ్యం ఈశ్వరే పురే । వైగలేయం ప్రచండాయాం చాండికంమరకంటకే
మండపంలో విశ్వరూపము, ఈశ్వరపురిలో స్వాహా అనే తీర్థము, ప్రచండాయలో వైగలేయము, మరకంటకంలో చండికా ఉన్నాయి.
సోమేశ్వరం తథా తీర్థే ప్రభాసే పుష్కరం తథా । దేవమాత్రం సరస్వత్యాం పారావతతటే స్థితమ్
తీర్థంలో సోమేశ్వరుడు, ప్రభాసలో పుష్కరం, సరస్వతీ నదిలో పారావత తటంలో దేవమాత్రము ఉన్నాయి.
మహాలయం మహాపద్మే పయోష్ణ్యాం పింగలేశ్వరమ్ । సింహికాయాం తథా తీర్థం సౌరవేరవిసంజ్ఞకమ్
మహాపద్మంలో మహాలయము, పయోష్ణి నదిలో పింగలేశ్వరుడు, సింహికాలో సౌరవేర అనే తీర్థము ఉన్నాయి.
కార్తికం కృత్తికాక్షేత్రే శాంకరం శంకరే గిరౌ । ఉత్పలాఖ్యం తతో దివ్యం సుభద్రా సింధుసంగమే
కృత్తికా ప్రాంతంలో కార్తికము, శంకర పర్వతంలో శాంకరము, తరువాత దివ్యమైన ఉత్పలాఖ్యము, సింధు సంగమంలో సుభద్రా ఉన్నాయి.
గాణపత్యం తతశ్చైవ పర్వతో విష్ణుసంజ్ఞకే । జాలంధరే తతః ప్రోక్తం తీర్థం విష్ణుముఖం చ యత్
ఆ తరువాత గణపత్యము, విష్ణు పేరుగల పర్వతము, జాలంధరలో విష్ణుముఖం అనే తీర్థము ప్రసిద్ధి చెందాయి.
తారే వై తారకం ప్రోక్తం పర్వతే విష్ణుసంజ్ఞకే । దేవదారువనే పౌండ్రం పౌష్కం కాశ్మీరమండలే
తారలో తారకము, విష్ణు పేరుగల పర్వతంలో, దేవదారు వనంలో పౌండ్రము, కాశ్మీర ప్రాంతంలో పౌష్కము ఉన్నాయి.
భౌమం హిమం హిమాద్రౌ చ తుష్టికం పౌష్టికం పునః । కపాలమోచనం తీర్థం జాతం మాయాపురే తథా
భూమిపై మంచు, హిమాలయాల్లో మంచు, తుష్టికం, పౌష్టికం మళ్లీ, మాయాపురంలో కపాలమోచనం అనే పవిత్రతీర్థం పుట్టింది.
శంఖోద్ధారం తతశ్చైవ దేవం వై శంఖధారకమ్ । పిండే వై పిండనామానం సిద్ధే వైఖానసం భవేత్
తర్వాత శంఖోద్ధారం, శంఖధారకుడు అనే దేవుడు, పిండలో పిండ అనే పేరుగలవాడు, సిద్ధలో వైఖానసుడు ఉన్నాడు.
అచ్ఛోదే విష్ణుకామం తు ధర్మకామార్థమోక్షదమ్ । ఔషధ్యం చోత్తరేకూలే కుశద్వీపే కుశోదకమ్
అచ్చోదలో విష్ణుకామం ఉంది, అది ధర్మం, కామం, అర్థం, మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. ఉత్తర తీరంలో ఔషధజలం, కుశద్వీపంలో కుశోదకం ఉంది.
మన్మథం హేమకూటే తు కుముదే సత్యవాదనమ్ । వదంత్యావాశ్వకం తీర్థం వింధ్యే వై మాతృకం స్మృతమ్
హేమకూటలో మన్మథుడు, కుముదలో సత్యవాదనం, అవాశ్వకాన్ని పవిత్రతీర్థంగా చెబుతారు, వింధ్యంలో మాతృకను స్మరిస్తారు.
చిత్తే బ్రహ్మమయం తీర్థం తీర్థానాం పావనం స్మృతమ్ । ఏతేషాం సర్వతీర్థానాముత్తమం శృణు సుందరి
చిత్తలో బ్రహ్మమయం అనే పవిత్రతీర్థం ఉంది, అది అన్ని తీర్థాలను పవిత్రం చేసేదిగా గుర్తించబడింది. వీటిలో ఉత్తమమైనదాన్ని విను, సుందరి.
విష్ణోర్నామమయం తీర్థం న భూతం న భవిష్యతి । బ్రహ్మహా హేమహారీ వా బాలహా గోఘ్న ఏవ చ
విష్ణువు నామమయమైన పవిత్రతీర్థం గతంలో ఎప్పుడూ లేదు, భవిష్యత్తులో ఉండదు. బ్రాహ్మణహంతకుడు, బంగారు దొంగ, బాలహంతకుడు, గోవధకుడు అయినా,
ముచ్యతే నామమాత్రేణ ప్రసాదాత్కేశవస్య తు । కలౌ ద్వారవతీ రమ్యా ధన్యో దేవో జనార్దనః
కేవలం నామాన్ని ఉచ్చరించడం వల్లే, కేశవుని కృపతో విముక్తి పొందుతాడు. కలియుగంలో ద్వారవతీ ఎంతో అందమైనది, జనార్దనుడు ధన్యుడు.
యే పశ్యంతి నరా దేవం ముక్తిస్తేషాం సునిశ్చలా । ఏవం ధన్యతమం దేవం విష్ణుం సర్వేశ్వరం ప్రభుమ్
ఎవరు ఆ దేవుణ్ణి దర్శిస్తారో వారికి అచంచలమైన మోక్షం లభిస్తుంది. ఇలాగే ధన్యుడైన దేవుడు, సర్వేశ్వరుడు, ప్రభువు అయిన విష్ణువు.
చింతయామి మహాదేవి విద్వత్సంస్థో జనార్దనమ్ । అష్టోత్తరం తు తీర్థానాం శతమేతదుదాహృతమ్
మహాదేవి, నేనిప్పుడు పండితులలో స్థిరంగా ఉన్న జనార్దనుని ధ్యానిస్తాను. ఇది నూట ఎనిమిది పవిత్రతీర్థాల వివరము.
యో జపేచ్ఛృణుయాద్వాపి సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే । ఏషు తీర్థేషు యః స్నాత్వా పశ్యేన్నారాయణం హరిమ్
ఇవన్నీ ఎవరు జపిస్తారో, వినిపించుకుంటారో వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు. ఈ తీర్థాలలో స్నానం చేసి నారాయణుడైన హరిని దర్శించినవారు,
సర్వపాపవినిర్ముక్తో యాతి విష్ణోః సనాతనమ్ । జగన్నాథం మహాతీర్థం లోకానాం పావనం స్మృతమ్
అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతూ విష్ణువు శాశ్వత స్థానాన్ని చేరుతారు. జగన్నాథం మహాతీర్థంగా, లోకాలకు పవిత్రతనిచ్చేదిగా గుర్తించబడింది.
యే గచ్ఛంతి నరశ్రేష్ఠాస్తేపి యాంతి పరాం గతిమ్ । శతాష్టకం మహాపుణ్యం శ్రావయేత్పితృకర్మణి
ఎవరైనా ఉత్తమమైన మనుషులు అక్కడికి వెళ్ళినా, వారు కూడా పరమగతిని పొందుతారు. ఈ నూట ఎనిమిది పవిత్రతీర్థాలను పితృకర్మలకు వినిపించాలి.
ఇహలోకే సుఖం భుక్త్వా యాతి విష్ణోః సనాతనమ్ । గోదానే శ్రాద్ధదానే వా అహన్యహని వా పునః
ఈ లోకంలో సుఖంగా జీవించి, విష్ణువు శాశ్వత స్థానాన్ని చేరుతారు. గోప్రదానం, శ్రాద్ధదానం లేదా ప్రతిరోజూ చేసినా,
దేవార్చనవిధౌ విద్వాన్పరం బ్రహ్మాధిగచ్ఛతి
దేవార్చన విధానంలో పండితుడు పరబ్రహ్మాన్ని పొందుతాడు.
ఇతి శ్రీపాద్మే మహాపురాణే పంచపంచాశత్సాహస్ర్యాం సంహితాయాం ఉత్తరఖండే జంబూద్వీపతీర్థవర్ణనంనామ త్రయస్త్రింశాధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మ మహాపురాణంలో, యాభై ఐదు వేల శ్లోకాల సమాహితమైన ఉత్తరకాండలో, జంబూద్వీప తీర్థవర్ణన అనే నూరొకటి ముప్పై మూడు అధ్యాయం పూర్తయింది.
మహాదేవ ఉవాచ। వేత్రవత్యాస్తు మాహాత్మ్యం వక్ష్యామి శృణు సుందరి । యత్ర స్నాత్వా విముచ్యంతే యావదాభూతసంప్లవమ్
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: వేత్రవతీ మహిమను చెబుతాను, విను సుందరి. అక్కడ స్నానం చేస్తే పూర్వ జన్మల పాపాలన్నీ తొలగిపోతాయి.