అథ తే ప్రేషితాః శూరా బలతేజః పరాక్రమాః । గర్జమానాః ప్రధావంతి బలతేజః పరాక్రమాః
అప్పుడు ఆ వీరులు, బలంతో, తేజస్సుతో, పరాక్రమంతో నిండినవారు, గర్జిస్తూ తమ శక్తిని చూపిస్తూ ముందుకు దూసుకెళ్లారు.
కోలం ప్రతిగతాః సర్వే వాయువేగేన సాంప్రతమ్ । విధ్యంతి బాణజాలైస్తే నిశితైర్వనచారకాః
అందరూ ఇప్పుడు గాలి వేగంతో ఆ కందిని చేరుకున్నారు. అటవీప్రాంతంలో ఉన్న వారు పదునైన బాణాల వర్షంతో దానిపై దాడి చేశారు.
నానా శస్త్రైరథాస్త్రైశ్చ వారాహం వీరరూపిణమ్
వివిధ ఆయుధాలు, అస్త్రాలతో వేటగాళ్లు, వీర రూపంలో ఉన్న వారాహాన్ని దాడి చేశారు.
సుకలోవాచ- పతంతి బాణతోమరా విముక్తా లుబ్ధకైః శరా ఘనాగిరింప్రవర్షిణో యథాతథా ధరాంతరే । హతో దృఢప్రహారిభిః స నిర్జితస్తతస్తథా శతైస్తు యూథపాలకః స కోలః సంగరంగతః
సుకలుడు ఇలా చెప్పాడు — వేటగాళ్లు వదిలిన బాణాలు, తోమరాలు, మేఘాలు కొండపై వర్షం కురిపించినట్టు, భూమి మధ్యలో ఉన్న వారాహంపై కురిసాయి. బలంగా కొట్టే వాళ్ల చేతిలో వారాహం గాయపడి, వందల మంది చేతిలో పోరులో ఓడిపోయాడు.
స్వపుత్రపౌత్రబాంధవైః పరాంశ్చ సంహరేత్స వై పతంతి తే స్వదంష్ట్రయా హతాహవేఽవలుబ్ధకాః । పతంతి పాదహస్తకాః స్థితస్య వేగభ్రామణైః సలుబ్ధగర్జమేవతం వరాహోఽపశ్యదాగతమ్
తన కుమారులు, మనవళ్లు, బంధువులతో కలసి శత్రువులను సంహరించాడు. ఆ వేటగాళ్లు యుద్ధంలో వధించబడి, వాడి పదునైన దంతాలతో నేలపై పడిపోయారు.
స్వతేజసా వినాశితం ముఖాగ్రదంష్ట్రయా హతం । గతః స యత్ర భూపతిః స వాంఛతేనసంగరమ్
తన తేజంతో శత్రువులను నాశనం చేసి, నోటిదంతాలతో వారిని సంహరించాడు. ఆ భూమిపతి ఎక్కడికి వెళ్లినా, పోరుకు తహతహలాడాడు.
ఇక్ష్వాకునాథం సుమహత్ప్రసహ్య సంత్రాస్య క్రుద్ధః స హి శూకరేశః । యుద్ధం వనే వాంఛతి తేన సార్ద్ధమిక్ష్వాకుణా సంగరహర్షయుక్తః
వారాహాధిపతి తీవ్రమైన కోపంతో, ఇక్ష్వాకుల మహారాజును భయపెట్టాడు. అటు వాడు కూడా అడవిలో వాడితో కలసి యుద్ధం చేయాలని ఉత్సాహంగా ఎదురుచూశాడు.
వారాహః పునరేవ యుద్ధకుశలః సంవాంఛతే సంగరం తుండాగ్రేణ సుతీక్ష్ణదంతనఖరైః క్రుద్ధో ధరాం క్షోభయన్ । హుంకారోచ్చారగర్వాత్ప్రహరతి విమలం భూపతిం తం చ రాజఞ్జ్ఞాత్వా విష్ణుపరాక్రమం మనుసుతస్త్వానన్దరోమాంచితః
మళ్లీ యుద్ధంలో నిపుణుడైన వారాహం పోరుకు సిద్ధమయ్యాడు. అతని పదునైన పళ్ళు, నఖాలతో భూమిని కంపింపజేశాడు. గర్వంతో గర్జిస్తూ, పవిత్రమైన రాజును దాడిచేశాడు. రాజా! విష్ణువు పరాక్రమాన్ని తెలుసుకున్న మనుపుత్రుడు ఆనందంతో గోoseబంపులు పడ్డాడు.
దృష్ట్వా శూకరపౌరుషం యమతులం మేనే పతిర్వావరాడ్దేవారిం మనసా విచిన్త్య సహసా వారాహరూపేణ వై । సంప్రేక్ష్యైవ మహాబలం బహుతరం యుక్తం త్వరేర్వారణం సైన్యం కోలవినాశనాయ సహసా సంగృహ్య సంగృహ్యతామ్
వారాహుని అపూర్వ పరాక్రమాన్ని చూసి, ఆ ప్రభువు మనసులో ఇది దేవతల శత్రువు వారాహ రూపంలోనే అని భావించాడు. వారాహుని సంహారానికి కూడిన గొప్ప సైన్యాన్ని చూసి, తన సైన్యాన్ని త్వరగా సమీకరించాడు.
ప్రేషితాశ్చ వారణా రథాశ్చ వేగవత్తరాః సుబాణఖడ్గధారిణో భుశుండిభిశ్చ ముద్గరైః । సపాశపాణిలుబ్ధకా నదంతి తత్ర తత్పరా నివారితో న తిష్ఠతో హయాగజాశ్చ యద్గతాః
అక్కడ వేగంగా పరుగెత్తే ఏనుగులు, రథాలు, మంచి బాణాలు, ఖడ్గాలు, ముద్గరాలు పట్టుకున్నవారు పంపబడ్డారు. చేతిలో పాశాలు పట్టుకున్న వేటగాళ్లు అక్కడ గర్జించారు. అడ్డుకున్నవారు అక్కడ నిలవలేదు, గుర్రాలు, ఏనుగులు ఎక్కడికి కావాలంటే అక్కడికి వెళ్లిపోయాయి.
క్వచిత్క్వచిన్న దృశ్యతే క్వచిత్క్వచిత్ప్రదృశ్యతే క్వచిద్భయం ప్రదర్శయేత్క్వచిద్ధయాన్ప్రమర్దయేత్
కొన్ని సార్లు వాడు కనబడలేదు, కొన్ని సార్లు కనిపించాడు. ఎక్కడో భయం కలిగించాడు, మరెక్కడో గుర్రాలను నాశనం చేశాడు.
మర్దయిత్వా భటాన్వీరాన్వారాహో రణదుర్జయః । శబ్దం చకారదుర్ధషం క్రోధారుణవిలోచనః
యుద్ధంలో ఎవ్వరూ జయించలేని వారాహం, వీరులను నుజ్జు నుజ్జు చేసి, కోపంతో ఎర్రగా మారిన కళ్లతో భయంకరమైన శబ్దం చేశాడు.
కోశలాధిపతిర్వీరస్తం దృష్ట్వా రణదుర్జయమ్ । యుధ్యమానం మహాకాయం ముచంతం మేఘవత్స్వనమ్
కోశలాధిపతి అయిన వీరుడు, యుద్ధంలో ఓడించలేని, గొప్ప శరీరంతో, మేఘంలా గర్జిస్తూ పోరాడుతున్న వాడిని చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.
గర్జతిసమరం విచరతి విలసతి వీరాన్స్వతేజసా ధీరః । తడిదివ ముఖేషు దంష్ట్రా తస్య విభాత్యుల్లసత్యేవ
వాడు గర్జిస్తూ, యుద్ధభూమిలో సంచరిస్తూ, తన తేజంతో వీరుల మధ్య ప్రకాశించాడు. అతని నోటిలోని దంతాలు మెరుపులా మెరిసాయి.
మనుపుత్రస్తథా దృష్ట్వా కోలం చ నిశితైః శరైః । ప్రతిభిన్నమేకైకం శస్త్రాహతం చ బంధుభిః
మనుపుత్రుడు, పదునైన బాణాలతో గాయపడ్డ వారాహాన్ని చూసి, ఆయుధాలతో తన బంధువులు ఒక్కొక్కరుగా పడిపోతున్నదాన్ని చూశాడు.
నరపతిరువాచ సైన్యాః కిమిహ న గృహ్ణంతు ఓజసా శూరాః । యుధ్యధ్వం తత్ర నిశితైర్బాణైస్తీక్ష్ణైరనేనాపి
రాజు ఇలా అన్నాడు — వీరులారా! మీ బలంతో ఇక్కడ వాడిని ఎందుకు పట్టుకోవడం లేదు? ఈ వాడిని కూడా పదునైన బాణాలతో ధైర్యంగా యుద్ధం చేయండి.
సమాకర్ణ్య తతో వాక్యం క్రుద్ధస్యాపి మహాత్మనః । తతస్తే సైనికాః సర్వే యుద్ధాయ సముపస్థితాః
ఆ మహాత్ముడి కోపభరితమైన మాటలు విని, అక్కడ ఉన్న సైనికులందరూ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.
అనేకైర్భటసాహస్రైర్వనే తం సమరే స్థితమ్ । దిక్షు సర్వాసు సంహత్య బిభిదుః శూకరం రణే
వెయ్యి సంఖ్యలో ఉన్న వీరులు, అడవిలో నిలబడి ఉన్న వాడిని చుట్టుముట్టి, అన్ని దిశల నుంచి వారాహాన్ని యుద్ధంలో దాడి చేశారు.
విద్ధశ్చ కైశ్చిత్తదా బాణజాలైః సుయోధైశ్చ సంగ్రామభూమౌ విశాలైః । క్వచిచ్చక్రఘాతైః క్వచిద్వజ్రపాతైర్హతం దుర్జయం సంగరే తం మహాంతైః
ఆ సమయంలో కొంతమంది మహావీరులు బాణవర్షాలతో వాడిని గాయపరిచారు. ఎక్కడో చక్రప్రహారాలు, మరెక్కడో వజ్రప్రహారాలతో, ఆ యుద్ధంలో ఓడించలేని వాడిని మహావీరులు గాయపరిచారు.
తతః పౌరుషైః క్రోధయుక్తః స కోలః సువిచ్ఛిద్య పాశాన్రణే ప్రస్థితః సః । మహాశూకరైః సార్ధమేవ ప్రయాతస్తతః శోణితస్యాపి ధారాభిషిక్తః
అప్పుడు ధైర్యంతో, కోపంతో నిండిన వారాహం యుద్ధంలో పాశాలను తెంచుకుని బయలుదేరాడు. గొప్ప వారాహాలతో కలసి, రక్తపు ధారల్లో తడిసి అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.
కరోతి ప్రహారం చ తుండేన వీరహయానాం ద్విపానాం చ చిచ్ఛేద వీరః । స్వదంష్ట్రాగ్రభాగేన తీక్ష్ణేన వీరాన్పదాతీన్హి సంపాతయేద్రోషభావైః
ఆ వీరుడు తన ముక్కుతో వీరగాళ్ల గుర్రాలు, ఏనుగులను గట్టిగా కొట్టాడు. తన పదునైన దంతంతో కోపంతో ఉన్న కాలాళ్లను ఎగరేసాడు.
జఘానాస్య శుండం గజస్యాపి రుష్టో భటాన్హతాన్పాదనఖైస్తు హృష్టః
ఆ కోపంతో ఉన్న వాడు ఏనుగు సుందాన్ని తెగతెంపులయ్యాడు. ఆనందంతో తన పాదాల గోళ్లతో యోధులను చంపాడు.
తతస్తే శూకరాః సర్వే లుబ్ధకాశ్చ పరస్పరమ్ । యుయుధుః సంగరం కృత్వా క్రోధారుణవిలోచనాః
అప్పుడంతా పందులు, వేటగాళ్లు పరస్పరం కోపంతో కళ్లెర్రగా పోరాడారు.
లుబ్ధకైశ్చ హతాః కోలాః కోలైశ్చాపి సులుబ్ధకాః । నిహతాః పతితా భూమౌ క్షతజేనాపి సారుణాః
వేటగాళ్లు పందుల చేత చంపబడ్డారు, పందులు కూడా వేటగాళ్ల చేత చంపబడ్డారు. వారు రక్తమోడుతూ నేలపై పడిపోయారు.
జీవం త్యక్త్వా హతాః కోలైర్లుబ్ధకాః పతితా రణే । మృతాశ్చ శూకరాస్తత్ర శ్వానః ప్రాణాంశ్చ తత్యజుః
పందులు చంపిన వేటగాళ్లు యుద్ధంలో ప్రాణాలు కోల్పోయి పడిపోయారు. అక్కడే పందులు కూడా చనిపోయారు, కుక్కలు కూడా ప్రాణాలు విడిచాయి.
యత్రయత్ర మృతా భూమౌ పతితా మృగఘాతకాః । బహవః శూకరా రాజ్ఞా ఖడ్గపాతైర్నిపాతితాః
ఎక్కడెక్కడ మృగహంతకులు నేలపై చనిపోయి పడిపోయారో, అక్కడ రాజు ఖడ్గంతో అనేక పందులు పడగొట్టబడ్డారు.
కతి నష్టా హతాః కోలా భీతా దుర్గేషు సంస్థితాః । కుంజేషు కందరాంతేషు గుహాంతేషు నృపోత్తమ
ఎంతమంది పందులు పోయారు, చనిపోయారు, భయంతో కోటల్లో, పొదల్లో, లోయల చివరల్లో, గుహల వద్ద దాగున్నారు, ఓ ఉత్తమ రాజా?
లుబ్ధకాశ్చ మృతాః కేచిచ్ఛిన్నా దంష్ట్రాగ్రసూకరైః । ప్రాణాంస్త్యక్త్వా గతాః స్వర్గం ఖండశో విదలీకృతాః
కొంతమంది వేటగాళ్లు పందుల దంతాల చేత చీలిపోయి చనిపోయారు. వారు ప్రాణాలు విడిచారు, ముక్కలుగా అయి స్వర్గానికి వెళ్లారు.
వాగురాః పాశజాలాశ్చ కుటకాః పంజరాస్తథా । నాడ్యశ్చ పతితా భూమౌ యత్రతత్ర సమంతతః
వలలు, జాలాలు, పంజరాలు, బందీలు, ఉచ్చులు అన్నీ ఎక్కడికక్కడ నేలపై చెలరేగిపోయాయి.
ఏకో దయితయా సార్ధం వారాహః పరితిష్ఠతి । పౌత్రకైః పంచసప్తభిర్యుద్ధార్థం బలదర్పితః
ఒక పంది తన ప్రియమైన స్త్రీతో పాటు ఐదు లేదా ఏడు పిల్లలతో కలిసి యుద్ధానికి ధైర్యంగా నిలబడి ఉన్నాడు.