మహామత్తైశ్చ మాతంగైర్మహిషైరురుభిః సదా । అనేకైర్దివ్యభావైశ్చ గిరిరాజో విభాతి సః
అక్కడ ఎప్పుడూ మత్తులో ఉన్న గొప్ప ఏనుగులు, బలమైన మేకలు, ఇంకా అనేక రకాల దివ్య జీవులతో ఆ పర్వతరాజు ప్రకాశిస్తోంది.
అయోధ్యాధిపతిర్వీర ఇక్ష్వాకుర్మనునందనః । తయా సుభార్యయా యుక్తశ్చతురంగబలేన చ
అక్కడ ఐక్ష్వాక వంశానికి చెందిన, అయోధ్యకు అధిపతిగా ఉన్న పరాక్రమశాలి రాజు తన ముద్దైన భార్యతో, నాలుగు విభాగాల సైన్యంతో కలిసి ఉన్నాడు.
పురతో లుబ్ధకా యాంతి శూరాః శ్వానశ్చ శీఘ్రగాః । యత్రాస్తే శూకరః శూరో భార్యయా సహితో బలీ
ముందుగా ధైర్యవంతమైన వేటగాళ్లు, వేగంగా పరుగెత్తే కుక్కలు అక్కడికి వెళ్ళారు. అక్కడే బలమైన కంది తన జోడితో కలిసి నిలబడి ఉంది.
బహుభిః శూకరైర్గుప్తో గురుభిః శిశుభిస్తతః । మేరుభూమిం సమాశ్రిత్య గంగాతీరం సమంతతః
ఆ కంది పెద్దలతో, పిల్లలతో, ఇంకా అనేక కందులతో కలిసి మెరుపర్వతపు ఒడిలో, గంగా తీరంలో ఎల్లప్పుడూ సంచరిస్తూ ఉంటుంది.
సుకలోవాచ-। తామువాచ వరాహస్తు సుప్రియాం హర్షసంయుతః । ప్రియే పశ్య సమాయాతః కోశలాధిపతిర్బలీ
సుకలుడు ఇలా చెప్పాడు — ఆ కంది ఆనందంతో తన ప్రియమైన జోడికి ఇలా అన్నాడు: 'ప్రియమైనవాడా, చూడు, కోశల దేశాధిపతి బలవంతుడు ఇక్కడికి వచ్చాడు.'
మాముద్దిశ్య మహాప్రాజ్ఞో మృగయాం క్రీడతే నృపః । యుద్ధమేవ కరిష్యామి సురాసురప్రహర్షకమ్
'ఆ మహాప్రజ్ఞుడు రాజు నన్ను వేటాడేందుకు ఇక్కడికి వచ్చాడు. ఇప్పుడు నేను దేవతలూ, దానవులూ సంతోషించేలా గొప్ప యుద్ధం చేస్తాను.'
అథ భూపో మహాతేజా బాణపాణిర్ధనుర్ధరః । సుదేవాం సత్యధర్మాంగీం తామువాచ ప్రహర్షితః
అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న రాజు, విల్లు బాణాలతో సిద్ధంగా, సత్యధర్మంలో నిలబడిన సుదేవను ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు.
పశ్య ప్రియే మహాకోలం గర్జమానం మహాబలమ్ । పరివారసమాయుక్తం దుఃసహం మృగఘాతిభిః
'ప్రియమైనవాడా, చూడు, ఎంత బలంగా గర్జిస్తున్న గొప్ప కందిని! తన కుటుంబంతో కలిసి వేటగాళ్లకూ ఎదురయ్యేంత భయంకరంగా ఉంది.'
అద్యైవాహం హనిష్యామి సుబాణైర్నిశితైః ప్రియే । మామేవ హి మహాశూరో యుద్ధాయ సముపాశ్రయేత్
'ఈ రోజు నేను మంచి పదునైన బాణాలతో ఆ కందిని సంహరిస్తాను, ప్రియమైనవాడా. ఆ మహాశూరుడు యుద్ధానికి నన్ను ఎదుర్కోవచ్చుగాక.'
ఏవముక్త్వా ప్రియో భార్యాం లుబ్ధకాన్వాక్యమబ్రవీత్ । యథా శూరో మహాశూరాః ప్రేషయధ్వం హి శూకరమ్
ఇలా తన భార్యతో చెప్పి, వేటగాళ్లతో ఇలా అన్నాడు: 'ధైర్యవంతులు గొప్ప వీరుడిని ఎలా పంపిస్తారో, మీరు ఆ కందిని పంపండి.'
అథ తే ప్రేషితాః శూరా బలతేజః పరాక్రమాః । గర్జమానాః ప్రధావంతి బలతేజః పరాక్రమాః
అప్పుడు ఆ వీరులు, బలంతో, తేజస్సుతో, పరాక్రమంతో నిండినవారు, గర్జిస్తూ తమ శక్తిని చూపిస్తూ ముందుకు దూసుకెళ్లారు.
కోలం ప్రతిగతాః సర్వే వాయువేగేన సాంప్రతమ్ । విధ్యంతి బాణజాలైస్తే నిశితైర్వనచారకాః
అందరూ ఇప్పుడు గాలి వేగంతో ఆ కందిని చేరుకున్నారు. అటవీప్రాంతంలో ఉన్న వారు పదునైన బాణాల వర్షంతో దానిపై దాడి చేశారు.
నానా శస్త్రైరథాస్త్రైశ్చ వారాహం వీరరూపిణమ్
వివిధ ఆయుధాలు, అస్త్రాలతో వేటగాళ్లు, వీర రూపంలో ఉన్న వారాహాన్ని దాడి చేశారు.
సుకలోవాచ- పతంతి బాణతోమరా విముక్తా లుబ్ధకైః శరా ఘనాగిరింప్రవర్షిణో యథాతథా ధరాంతరే । హతో దృఢప్రహారిభిః స నిర్జితస్తతస్తథా శతైస్తు యూథపాలకః స కోలః సంగరంగతః
సుకలుడు ఇలా చెప్పాడు — వేటగాళ్లు వదిలిన బాణాలు, తోమరాలు, మేఘాలు కొండపై వర్షం కురిపించినట్టు, భూమి మధ్యలో ఉన్న వారాహంపై కురిసాయి. బలంగా కొట్టే వాళ్ల చేతిలో వారాహం గాయపడి, వందల మంది చేతిలో పోరులో ఓడిపోయాడు.
స్వపుత్రపౌత్రబాంధవైః పరాంశ్చ సంహరేత్స వై పతంతి తే స్వదంష్ట్రయా హతాహవేఽవలుబ్ధకాః । పతంతి పాదహస్తకాః స్థితస్య వేగభ్రామణైః సలుబ్ధగర్జమేవతం వరాహోఽపశ్యదాగతమ్
తన కుమారులు, మనవళ్లు, బంధువులతో కలసి శత్రువులను సంహరించాడు. ఆ వేటగాళ్లు యుద్ధంలో వధించబడి, వాడి పదునైన దంతాలతో నేలపై పడిపోయారు.
స్వతేజసా వినాశితం ముఖాగ్రదంష్ట్రయా హతం । గతః స యత్ర భూపతిః స వాంఛతేనసంగరమ్
తన తేజంతో శత్రువులను నాశనం చేసి, నోటిదంతాలతో వారిని సంహరించాడు. ఆ భూమిపతి ఎక్కడికి వెళ్లినా, పోరుకు తహతహలాడాడు.
ఇక్ష్వాకునాథం సుమహత్ప్రసహ్య సంత్రాస్య క్రుద్ధః స హి శూకరేశః । యుద్ధం వనే వాంఛతి తేన సార్ద్ధమిక్ష్వాకుణా సంగరహర్షయుక్తః
వారాహాధిపతి తీవ్రమైన కోపంతో, ఇక్ష్వాకుల మహారాజును భయపెట్టాడు. అటు వాడు కూడా అడవిలో వాడితో కలసి యుద్ధం చేయాలని ఉత్సాహంగా ఎదురుచూశాడు.
వారాహః పునరేవ యుద్ధకుశలః సంవాంఛతే సంగరం తుండాగ్రేణ సుతీక్ష్ణదంతనఖరైః క్రుద్ధో ధరాం క్షోభయన్ । హుంకారోచ్చారగర్వాత్ప్రహరతి విమలం భూపతిం తం చ రాజఞ్జ్ఞాత్వా విష్ణుపరాక్రమం మనుసుతస్త్వానన్దరోమాంచితః
మళ్లీ యుద్ధంలో నిపుణుడైన వారాహం పోరుకు సిద్ధమయ్యాడు. అతని పదునైన పళ్ళు, నఖాలతో భూమిని కంపింపజేశాడు. గర్వంతో గర్జిస్తూ, పవిత్రమైన రాజును దాడిచేశాడు. రాజా! విష్ణువు పరాక్రమాన్ని తెలుసుకున్న మనుపుత్రుడు ఆనందంతో గోoseబంపులు పడ్డాడు.
దృష్ట్వా శూకరపౌరుషం యమతులం మేనే పతిర్వావరాడ్దేవారిం మనసా విచిన్త్య సహసా వారాహరూపేణ వై । సంప్రేక్ష్యైవ మహాబలం బహుతరం యుక్తం త్వరేర్వారణం సైన్యం కోలవినాశనాయ సహసా సంగృహ్య సంగృహ్యతామ్
వారాహుని అపూర్వ పరాక్రమాన్ని చూసి, ఆ ప్రభువు మనసులో ఇది దేవతల శత్రువు వారాహ రూపంలోనే అని భావించాడు. వారాహుని సంహారానికి కూడిన గొప్ప సైన్యాన్ని చూసి, తన సైన్యాన్ని త్వరగా సమీకరించాడు.
ప్రేషితాశ్చ వారణా రథాశ్చ వేగవత్తరాః సుబాణఖడ్గధారిణో భుశుండిభిశ్చ ముద్గరైః । సపాశపాణిలుబ్ధకా నదంతి తత్ర తత్పరా నివారితో న తిష్ఠతో హయాగజాశ్చ యద్గతాః
అక్కడ వేగంగా పరుగెత్తే ఏనుగులు, రథాలు, మంచి బాణాలు, ఖడ్గాలు, ముద్గరాలు పట్టుకున్నవారు పంపబడ్డారు. చేతిలో పాశాలు పట్టుకున్న వేటగాళ్లు అక్కడ గర్జించారు. అడ్డుకున్నవారు అక్కడ నిలవలేదు, గుర్రాలు, ఏనుగులు ఎక్కడికి కావాలంటే అక్కడికి వెళ్లిపోయాయి.
క్వచిత్క్వచిన్న దృశ్యతే క్వచిత్క్వచిత్ప్రదృశ్యతే క్వచిద్భయం ప్రదర్శయేత్క్వచిద్ధయాన్ప్రమర్దయేత్
కొన్ని సార్లు వాడు కనబడలేదు, కొన్ని సార్లు కనిపించాడు. ఎక్కడో భయం కలిగించాడు, మరెక్కడో గుర్రాలను నాశనం చేశాడు.
మర్దయిత్వా భటాన్వీరాన్వారాహో రణదుర్జయః । శబ్దం చకారదుర్ధషం క్రోధారుణవిలోచనః
యుద్ధంలో ఎవ్వరూ జయించలేని వారాహం, వీరులను నుజ్జు నుజ్జు చేసి, కోపంతో ఎర్రగా మారిన కళ్లతో భయంకరమైన శబ్దం చేశాడు.
కోశలాధిపతిర్వీరస్తం దృష్ట్వా రణదుర్జయమ్ । యుధ్యమానం మహాకాయం ముచంతం మేఘవత్స్వనమ్
కోశలాధిపతి అయిన వీరుడు, యుద్ధంలో ఓడించలేని, గొప్ప శరీరంతో, మేఘంలా గర్జిస్తూ పోరాడుతున్న వాడిని చూసి ఆశ్చర్యపోయాడు.
గర్జతిసమరం విచరతి విలసతి వీరాన్స్వతేజసా ధీరః । తడిదివ ముఖేషు దంష్ట్రా తస్య విభాత్యుల్లసత్యేవ
వాడు గర్జిస్తూ, యుద్ధభూమిలో సంచరిస్తూ, తన తేజంతో వీరుల మధ్య ప్రకాశించాడు. అతని నోటిలోని దంతాలు మెరుపులా మెరిసాయి.
మనుపుత్రస్తథా దృష్ట్వా కోలం చ నిశితైః శరైః । ప్రతిభిన్నమేకైకం శస్త్రాహతం చ బంధుభిః
మనుపుత్రుడు, పదునైన బాణాలతో గాయపడ్డ వారాహాన్ని చూసి, ఆయుధాలతో తన బంధువులు ఒక్కొక్కరుగా పడిపోతున్నదాన్ని చూశాడు.
నరపతిరువాచ సైన్యాః కిమిహ న గృహ్ణంతు ఓజసా శూరాః । యుధ్యధ్వం తత్ర నిశితైర్బాణైస్తీక్ష్ణైరనేనాపి
రాజు ఇలా అన్నాడు — వీరులారా! మీ బలంతో ఇక్కడ వాడిని ఎందుకు పట్టుకోవడం లేదు? ఈ వాడిని కూడా పదునైన బాణాలతో ధైర్యంగా యుద్ధం చేయండి.
సమాకర్ణ్య తతో వాక్యం క్రుద్ధస్యాపి మహాత్మనః । తతస్తే సైనికాః సర్వే యుద్ధాయ సముపస్థితాః
ఆ మహాత్ముడి కోపభరితమైన మాటలు విని, అక్కడ ఉన్న సైనికులందరూ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యారు.
అనేకైర్భటసాహస్రైర్వనే తం సమరే స్థితమ్ । దిక్షు సర్వాసు సంహత్య బిభిదుః శూకరం రణే
వెయ్యి సంఖ్యలో ఉన్న వీరులు, అడవిలో నిలబడి ఉన్న వాడిని చుట్టుముట్టి, అన్ని దిశల నుంచి వారాహాన్ని యుద్ధంలో దాడి చేశారు.
విద్ధశ్చ కైశ్చిత్తదా బాణజాలైః సుయోధైశ్చ సంగ్రామభూమౌ విశాలైః । క్వచిచ్చక్రఘాతైః క్వచిద్వజ్రపాతైర్హతం దుర్జయం సంగరే తం మహాంతైః
ఆ సమయంలో కొంతమంది మహావీరులు బాణవర్షాలతో వాడిని గాయపరిచారు. ఎక్కడో చక్రప్రహారాలు, మరెక్కడో వజ్రప్రహారాలతో, ఆ యుద్ధంలో ఓడించలేని వాడిని మహావీరులు గాయపరిచారు.
తతః పౌరుషైః క్రోధయుక్తః స కోలః సువిచ్ఛిద్య పాశాన్రణే ప్రస్థితః సః । మహాశూకరైః సార్ధమేవ ప్రయాతస్తతః శోణితస్యాపి ధారాభిషిక్తః
అప్పుడు ధైర్యంతో, కోపంతో నిండిన వారాహం యుద్ధంలో పాశాలను తెంచుకుని బయలుదేరాడు. గొప్ప వారాహాలతో కలసి, రక్తపు ధారల్లో తడిసి అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.