ఏవం విషాదః సంజాతస్తేషాం ధర్మార్థసంయుతః । వ్యూహం కృత్వా స్థితాః సర్వే బలతేజః సమాకులాః
అలా ధర్మబుద్ధితో కూడిన విషాదం వారందరిలో కలిగింది. వారు యుద్ధపంక్తిని ఏర్పరిచి, బలంతో, తేజస్సుతో నిలిచారు.
సాహసోత్సాహసంపన్నాః పశ్యంతి నృపనందనమ్ । నదంతః పౌరుషైర్యుక్తాః క్రీడమానా వనే తదా
ధైర్యం, ఉత్సాహం కలిగి, వారు రాజకుమారుని చూశారు. వారు పురుషత్వంతో గర్జిస్తూ, అప్పుడు అటవిలో ఆడుకుంటున్నారు.
త్రయశ్చత్వారింశత్తమోఽధ్యాయః 2.43 సుకలోవాచ- ఏవం తే శూకరాః సర్వే యుద్ధాయ సముపస్థితాః । పురః స్థితస్య తే రాజ్ఞో హ్యవతస్థుశ్చ లుబ్ధకాః
సుకలుడు ఇలా చెప్పాడు: అప్పుడు ఆ శూకరాలు అన్నీ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాయి. రాజు ముందుగా ఉన్నప్పుడు, వేటగాళ్లు కూడా సిద్ధంగా నిలిచారు.
మహావరాహో రాజేంద్ర గిరిసానుం సమాశ్రితః । మహతా యూథభావేన వ్యూహం కృత్వా ప్రతిష్ఠతి
మహావరాహుడు, రాజధిరాజు, పర్వత శిఖరాన్ని ఆశ్రయించాడు. గొప్ప మందతో యుద్ధపంక్తిని ఏర్పరిచి నిలిచాడు.
కపిలః స్థూలపీనాంగో మహాదంష్ట్రో మహాముఖః । దుఃసహః శూకరో రాజన్గర్జతే చాతిభైరవమ్
కపిలుడు, బలమైన, పొడవైన శరీరం, పెద్ద పళ్లులు, విస్తారమైన నోరు కలవాడు. భయంకరమైన శబ్దంతో గర్జిస్తున్నాడు, ఓ రాజా!
తానపశ్యన్మహారాజః శాలతాలవనాశ్రయాన్ । తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా మనుపుత్రః ప్రతాపవాన్
వారు శాల, తాళ వనాల్లో ఆశ్రయించగా, మహారాజు వారిని చూసి, వారి మాటలు విని, మను కుమారుడు ధైర్యంగా స్పందించాడు.
గృహ్యతాం శూర వారాహో విధ్యతాం బలదర్పితః । ఏవమాభాష్య తాన్వీరో మనుపుత్రః ప్రతాపవాన్
ఆ వీరుడు, మను కుమారుడు, "ఆ శూరవంతుడు అయిన వరాహాన్ని పట్టుకోండి, అతని బలాన్ని తగ్గించండి" అని వారితో చెప్పాడు.
అథ తే లుబ్ధకాః సర్వే మృగయా మదమోహితాః । సంనద్ధా దంశితాః సర్వే శ్వభిః సార్ద్ధం ప్రజగ్మిరే
అప్పుడు ఆ వేటగాళ్లు అందరూ వేట మత్తులో మునిగి, ఆయుధాలతో, కుక్కలతో కలిసి ముందుకు వెళ్లారు.
హర్షేణ మహతావిష్టో రాజరాజో మహాబలః । అశ్వారూఢః సుసైన్యేన చతురంగేణ సంయతః
మహా ఆనందంతో నిండిన మహాబలుడు, రాజధిరాజు, గుర్రంపై ఎక్కి, తన శిక్షిత చతురంగ సేనతో ముందుకు సాగాడు.
గంగాతీరం సమాయాతో మేరౌ గిరివరోత్తమే । రత్నధాతుసమాకీర్ణే నానావృక్షైరలంకృతే
అతడు గంగా తీరానికి, మేరు అనే ఉత్తమ పర్వతానికి వచ్చాడు. అక్కడ రత్నాలు, ఖనిజాలతో నిండినది, అనేక రకాల చెట్లతో అలంకరించబడి ఉంది.
సుకలోవాచ- యో బలధామ మరీచిచయకరనికరమయప్రోత్తుంగోఽత్యుచ్చమ్ । గగనమేవ సంప్రాప్తో నానా నగాచరితశోభో గిరిరాజో భాతి
సుకలుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ పర్వతాధిపతి, బలానికి నిలయం, సూర్యకిరణాల్లా ఎత్తుగా, ఆకాశాన్ని తాకుతూ, అనేక జంతువులతో అందంగా మెరిసిపోతున్నాడు.
యోజనబహలవిమల గంగాప్రవాహ సముచ్చరత్తీరవీచీతరంగభంగైర్ముక్తాఫలసదృశైర్నిర్మలాంబుకణైః । సర్వత్ర ప్రక్షాలిత ధవలతలశిలాతలోగిరీంద్ర సుఃశ్రియాయుక్తః
విస్తారమైన, నిర్మలమైన గంగా ప్రవాహం, ఎత్తైన తీరాలు, అలలు, రేఖలు, ముత్యాల్లా తళుకుల నీటి బిందువులతో, ఎక్కడ చూసినా తెల్లటి రాళ్లను కడిగి, ఆ పర్వతాధిపతిని అద్భుతంగా అలంకరిస్తోంది.
దేవైశ్చారణకిన్నరైః పరివృతో గంధర్వవిద్యాధరైః సిద్ధైరప్సరసాంగణైర్మునిజనైర్నాగేంద్ర విద్యాధరైః । శ్రీఖండైర్బహుచందనైస్ససరలైః శాలైస్తమాలైర్గిరీ రుద్రా క్షైర్వరసిద్ధిదాయకఘనైః కల్పద్రుమైః శోభతే
దేవతలు, చరణులు, కిన్నరులు, గంధర్వులు, విద్యాధరులు, సిద్ధులు, అప్సరసల సమూహాలు, మునులు, నాగాధిపతులు, విద్యాధరులతో చుట్టుముట్టబడి, గంధపు చెట్లు, అనేక సుగంధ వృక్షాలు, శాల, తమాల, రుద్రాక్ష వృక్షాలు, కల్పవృక్షాలు, వరాలిచ్చే మేఘాలతో ఆ పర్వతం మెరిసిపోతుంది.
నానాధాతువిచిత్రో వై నానారత్నవిచిత్రితైః । విమానైః కాంచనైర్దండైః కలత్రైరుపశోభతే
వివిధ ఖనిజాలతో రంగురంగులుగా, అనేక రత్నాలతో అలంకరించబడి, బంగారు గోపురాలు, స్తంభాలు, స్నేహితులతో ఆ పర్వతం మరింత అందంగా కనిపిస్తోంది.
నాలికేరవనైర్దివ్యైః పూగవృక్షైర్విరాజతే । దివ్యపున్నాగబకులైః కదలీఖండమండితైః
ఆ పర్వతం ఆకాశంలో ముద్దుగా మెరిసిపోతుంది, అందులో ఆహ్లాదకరమైన కొబ్బరి తోటలు, పూవుగ వృక్షాలు, పరిమళభరితమైన పున్నాగ, బకుల చెట్లు, అలాగే ముద్దయిన అరటి మొక్కల సమూహాలు అలంకరించాయి.
పుష్పకైశ్చంపకైరద్రి పాఃటలైః కేతకైస్తథా । నానావల్లీవితానైశ్చ పుష్పితైః పద్మకైస్తథా
అందులో పుష్ప, చంపక, పాటల, కేతక పువ్వులతో పాటు, రకరకాల పూలతో పొదల వితానాలు, పద్మక వృక్షాలు పుష్పించుతూ ఆ పర్వతాన్ని మరింత అందంగా తీర్చిదిద్దాయి.
నానావర్ణైః సుపుష్పైశ్చ నానావృక్షైరలంకృతః । దివ్యవృక్షైః సమాకీర్ణః స్ఫాటికస్య శిలాతలైః
వివిధ రంగుల అద్భుతమైన పువ్వులతో, అనేక రకాల చెట్లతో అలంకరించబడి, ఆ పర్వతం దివ్య వృక్షాలతో, స్వచ్ఛమైన స్ఫటిక శిలలతో నిండిపోయి ఉంది.
యోగియోగీన్ద్ర సంసిద్ధైః కందరాంతర్నివాసిభిః । నిర్ఝరైశ్చైవ రమ్యైశ్చ బహుప్రస్రవణైర్గిరిః
ఆ పర్వతపు గుహల్లో సాధనలో నిపుణులైన యోగులు, యోగేశ్వరులు నివసిస్తున్నారు. అలాగే అక్కడ ఎన్నో అందమైన జలపాతాలు, అనేక ప్రవాహాలు పరవళ్లు తొక్కుతున్నాయి.
నదీప్రవాహసంహ్రష్టైః సంగమైరుపశోభతే । హ్రదైశ్చ పల్వలైః కుండైర్నిర్మలోదకధారిభిః
నదుల ప్రవాహాలు కలిసే సంగమాలతో ఆ ప్రాంతం మరింత అందంగా కనిపిస్తోంది. అలాగే అక్కడ సరస్సులు, చెరువులు, కుండలు — ఇవన్నీ నిర్మలమైన నీటితో నిండిపోయి ఉన్నాయి.
గిరిరాజో విభాత్యేకః సానుభిః సహ సంస్థితైః । శరభైశ్చైవ శార్దూలైర్మృగయూథైరలంకృతః
ఆ పర్వతాధిపతి తన శిఖరాలతో ఒంటరిగా వెలిగిపోతూ, శరభాలు, పులులు, అడవి జంతువుల గుంపులతో అలంకరించబడి ఉంది.
మహామత్తైశ్చ మాతంగైర్మహిషైరురుభిః సదా । అనేకైర్దివ్యభావైశ్చ గిరిరాజో విభాతి సః
అక్కడ ఎప్పుడూ మత్తులో ఉన్న గొప్ప ఏనుగులు, బలమైన మేకలు, ఇంకా అనేక రకాల దివ్య జీవులతో ఆ పర్వతరాజు ప్రకాశిస్తోంది.
అయోధ్యాధిపతిర్వీర ఇక్ష్వాకుర్మనునందనః । తయా సుభార్యయా యుక్తశ్చతురంగబలేన చ
అక్కడ ఐక్ష్వాక వంశానికి చెందిన, అయోధ్యకు అధిపతిగా ఉన్న పరాక్రమశాలి రాజు తన ముద్దైన భార్యతో, నాలుగు విభాగాల సైన్యంతో కలిసి ఉన్నాడు.
పురతో లుబ్ధకా యాంతి శూరాః శ్వానశ్చ శీఘ్రగాః । యత్రాస్తే శూకరః శూరో భార్యయా సహితో బలీ
ముందుగా ధైర్యవంతమైన వేటగాళ్లు, వేగంగా పరుగెత్తే కుక్కలు అక్కడికి వెళ్ళారు. అక్కడే బలమైన కంది తన జోడితో కలిసి నిలబడి ఉంది.
బహుభిః శూకరైర్గుప్తో గురుభిః శిశుభిస్తతః । మేరుభూమిం సమాశ్రిత్య గంగాతీరం సమంతతః
ఆ కంది పెద్దలతో, పిల్లలతో, ఇంకా అనేక కందులతో కలిసి మెరుపర్వతపు ఒడిలో, గంగా తీరంలో ఎల్లప్పుడూ సంచరిస్తూ ఉంటుంది.
సుకలోవాచ-। తామువాచ వరాహస్తు సుప్రియాం హర్షసంయుతః । ప్రియే పశ్య సమాయాతః కోశలాధిపతిర్బలీ
సుకలుడు ఇలా చెప్పాడు — ఆ కంది ఆనందంతో తన ప్రియమైన జోడికి ఇలా అన్నాడు: 'ప్రియమైనవాడా, చూడు, కోశల దేశాధిపతి బలవంతుడు ఇక్కడికి వచ్చాడు.'
మాముద్దిశ్య మహాప్రాజ్ఞో మృగయాం క్రీడతే నృపః । యుద్ధమేవ కరిష్యామి సురాసురప్రహర్షకమ్
'ఆ మహాప్రజ్ఞుడు రాజు నన్ను వేటాడేందుకు ఇక్కడికి వచ్చాడు. ఇప్పుడు నేను దేవతలూ, దానవులూ సంతోషించేలా గొప్ప యుద్ధం చేస్తాను.'
అథ భూపో మహాతేజా బాణపాణిర్ధనుర్ధరః । సుదేవాం సత్యధర్మాంగీం తామువాచ ప్రహర్షితః
అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న రాజు, విల్లు బాణాలతో సిద్ధంగా, సత్యధర్మంలో నిలబడిన సుదేవను ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు.
పశ్య ప్రియే మహాకోలం గర్జమానం మహాబలమ్ । పరివారసమాయుక్తం దుఃసహం మృగఘాతిభిః
'ప్రియమైనవాడా, చూడు, ఎంత బలంగా గర్జిస్తున్న గొప్ప కందిని! తన కుటుంబంతో కలిసి వేటగాళ్లకూ ఎదురయ్యేంత భయంకరంగా ఉంది.'
అద్యైవాహం హనిష్యామి సుబాణైర్నిశితైః ప్రియే । మామేవ హి మహాశూరో యుద్ధాయ సముపాశ్రయేత్
'ఈ రోజు నేను మంచి పదునైన బాణాలతో ఆ కందిని సంహరిస్తాను, ప్రియమైనవాడా. ఆ మహాశూరుడు యుద్ధానికి నన్ను ఎదుర్కోవచ్చుగాక.'
ఏవముక్త్వా ప్రియో భార్యాం లుబ్ధకాన్వాక్యమబ్రవీత్ । యథా శూరో మహాశూరాః ప్రేషయధ్వం హి శూకరమ్
ఇలా తన భార్యతో చెప్పి, వేటగాళ్లతో ఇలా అన్నాడు: 'ధైర్యవంతులు గొప్ప వీరుడిని ఎలా పంపిస్తారో, మీరు ఆ కందిని పంపండి.'