యూయం గచ్ఛత వై దూరం దుర్గం గిరిగుహాముఖమ్ । సుఖం జీవత మే వత్సా వర్జయిత్వా సులుబ్ధకాన్
మీరు అందరూ దూరంగా, భద్రమైన కొండ గుహ వద్దకు వెళ్ళండి. నా పిల్లలూ, దురాశపడి వేటాడే వేటగాళ్లను దూరంగా ఉంచుకొని సుఖంగా జీవించండి.
మయా తత్రైవ గంతవ్యం యత్రైష హి గమిష్యతి । భవతాం శ్రేష్ఠోఽయం భ్రాతా యూథరక్షాం కరిష్యతి
అతడు ఎక్కడికి పోతే నేను కూడా అక్కడికి వెళ్ళాలి. మీలో పెద్దవాడైన అన్నయ్య మీ మందను కాపాడతాడు.
ఏతే పితృవ్యకాః సర్వే భవతాం త్రాణకారకాః । దూరం ప్రయాత వై సర్వే మాం విహాయ సుపుత్రకాః
మీ అన్నలు అందరూ మీకు రక్షకులుగా ఉంటారు. నా మంచి పిల్లలూ, మీరు అందరూ నన్ను వదిలి దూరంగా వెళ్ళిపోండి.
పుత్రా ఊచుః- అయం హి పర్వతశ్రేష్ఠో బహుమూలఫలోదకః । భయం తు కస్య వై నాస్తి సుఖం జీవనమస్తి వై
పిల్లలు ఇలా అన్నారు— ఈ కొండ చాలా గొప్పది, ఎన్నో మూలికలు, పండ్లు, నీళ్ళు ఉన్నాయి. అయినా ఇక్కడ ఎవరికీ భయం లేకుండా సుఖంగా జీవనం ఉందా?
యువాభ్యాం హి అకస్మాద్వై ఇదముక్తం భయంకరమ్ । తన్నో హి కారణం మాతర్వద సత్యమిహైవ హి
మీరు ఇద్దరూ అకస్మాత్తుగా ఈ భయంకరమైన విషయం చెప్పారు. దానికి కారణం ఏమిటో, తల్లి, ఇక్కడే నిజంగా చెప్పు.
శూకర్యువాచ-। అయం రాజా మహారౌద్రః కాలరూపః సమాగతః । క్రీడతే మృగయా లుబ్ధో మృగాన్హత్వా బహూన్వనే
శూకరీ ఇలా చెప్పింది— ఈ రాజు చాలా భయంకరుడు, కాలరూపంలో ఇక్కడికి వచ్చాడు. వేటకు బాగా అలవాటుపడి, అడవిలో ఎన్నో జంతువులను చంపుతూ ఆడుకుంటున్నాడు.
ఇక్ష్వాకుర్నామ దుర్ధర్షో మనుపుత్రో మహాబలః । సంహరిష్యతి కాలోఽయం దూరం యాత సుపుత్రకాః
మహాబలుడు, మను కుమారుడు అయిన ఇక్ష్వాకుడు అప్రతిహత శక్తి కలవాడు. ఈ కాలం అంతా నాశనం చేస్తుంది. నా మంచి పిల్లలూ, మీరు దూరంగా వెళ్లిపోండి.
పుత్రా ఊచుః-। మాతరం పితరం త్యక్త్వా యః ప్రయాతి స పాపధీః । మహారౌద్రం సుఘోరం తు నరకం ప్రతిపద్యతే
పిల్లలు ఇలా అన్నారు: తల్లి తండ్రులను వదిలి వెళ్ళే వాడు చెడ్డ మనసున్నవాడు. అలాంటి వాడు భయంకరమైన, దారుణమైన నరకాన్ని పొందుతాడు.
మాతుః పుణ్యం పయః పీత్వా పుష్టో భవతి నిర్ఘృణః । మాతరం పితరం త్యక్త్వా యః ప్రయాతి సుదుర్బలః
తల్లి పాల తాగి పెరిగినవాడు, బలవంతుడైనా, దయలేని వాడవుతాడు. తల్లి తండ్రులను వదిలి వెళ్ళేవాడు చాలా బలహీనుడవుతాడు.
పూయం నరకమేతీహ కృమిదుర్గంధసంకులమ్ । మాతుస్తస్మాన్న యాస్యామో గురుం త్యక్త్వా ఇహైవ చ
ఇక్కడే పురుగులు, దుర్వాసనతో నిండిన నరకాన్ని పొందుతాడు. అందుకే మేము తల్లిని వదిలిపెట్టము, గురువును కూడా విడిచిపెట్టము. ఇక్కడే ఉంటాము.
ఏవం విషాదః సంజాతస్తేషాం ధర్మార్థసంయుతః । వ్యూహం కృత్వా స్థితాః సర్వే బలతేజః సమాకులాః
అలా ధర్మబుద్ధితో కూడిన విషాదం వారందరిలో కలిగింది. వారు యుద్ధపంక్తిని ఏర్పరిచి, బలంతో, తేజస్సుతో నిలిచారు.
సాహసోత్సాహసంపన్నాః పశ్యంతి నృపనందనమ్ । నదంతః పౌరుషైర్యుక్తాః క్రీడమానా వనే తదా
ధైర్యం, ఉత్సాహం కలిగి, వారు రాజకుమారుని చూశారు. వారు పురుషత్వంతో గర్జిస్తూ, అప్పుడు అటవిలో ఆడుకుంటున్నారు.
త్రయశ్చత్వారింశత్తమోఽధ్యాయః 2.43 సుకలోవాచ- ఏవం తే శూకరాః సర్వే యుద్ధాయ సముపస్థితాః । పురః స్థితస్య తే రాజ్ఞో హ్యవతస్థుశ్చ లుబ్ధకాః
సుకలుడు ఇలా చెప్పాడు: అప్పుడు ఆ శూకరాలు అన్నీ యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాయి. రాజు ముందుగా ఉన్నప్పుడు, వేటగాళ్లు కూడా సిద్ధంగా నిలిచారు.
మహావరాహో రాజేంద్ర గిరిసానుం సమాశ్రితః । మహతా యూథభావేన వ్యూహం కృత్వా ప్రతిష్ఠతి
మహావరాహుడు, రాజధిరాజు, పర్వత శిఖరాన్ని ఆశ్రయించాడు. గొప్ప మందతో యుద్ధపంక్తిని ఏర్పరిచి నిలిచాడు.
కపిలః స్థూలపీనాంగో మహాదంష్ట్రో మహాముఖః । దుఃసహః శూకరో రాజన్గర్జతే చాతిభైరవమ్
కపిలుడు, బలమైన, పొడవైన శరీరం, పెద్ద పళ్లులు, విస్తారమైన నోరు కలవాడు. భయంకరమైన శబ్దంతో గర్జిస్తున్నాడు, ఓ రాజా!
తానపశ్యన్మహారాజః శాలతాలవనాశ్రయాన్ । తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా మనుపుత్రః ప్రతాపవాన్
వారు శాల, తాళ వనాల్లో ఆశ్రయించగా, మహారాజు వారిని చూసి, వారి మాటలు విని, మను కుమారుడు ధైర్యంగా స్పందించాడు.
గృహ్యతాం శూర వారాహో విధ్యతాం బలదర్పితః । ఏవమాభాష్య తాన్వీరో మనుపుత్రః ప్రతాపవాన్
ఆ వీరుడు, మను కుమారుడు, "ఆ శూరవంతుడు అయిన వరాహాన్ని పట్టుకోండి, అతని బలాన్ని తగ్గించండి" అని వారితో చెప్పాడు.
అథ తే లుబ్ధకాః సర్వే మృగయా మదమోహితాః । సంనద్ధా దంశితాః సర్వే శ్వభిః సార్ద్ధం ప్రజగ్మిరే
అప్పుడు ఆ వేటగాళ్లు అందరూ వేట మత్తులో మునిగి, ఆయుధాలతో, కుక్కలతో కలిసి ముందుకు వెళ్లారు.
హర్షేణ మహతావిష్టో రాజరాజో మహాబలః । అశ్వారూఢః సుసైన్యేన చతురంగేణ సంయతః
మహా ఆనందంతో నిండిన మహాబలుడు, రాజధిరాజు, గుర్రంపై ఎక్కి, తన శిక్షిత చతురంగ సేనతో ముందుకు సాగాడు.
గంగాతీరం సమాయాతో మేరౌ గిరివరోత్తమే । రత్నధాతుసమాకీర్ణే నానావృక్షైరలంకృతే
అతడు గంగా తీరానికి, మేరు అనే ఉత్తమ పర్వతానికి వచ్చాడు. అక్కడ రత్నాలు, ఖనిజాలతో నిండినది, అనేక రకాల చెట్లతో అలంకరించబడి ఉంది.
సుకలోవాచ- యో బలధామ మరీచిచయకరనికరమయప్రోత్తుంగోఽత్యుచ్చమ్ । గగనమేవ సంప్రాప్తో నానా నగాచరితశోభో గిరిరాజో భాతి
సుకలుడు ఇలా చెప్పాడు: ఆ పర్వతాధిపతి, బలానికి నిలయం, సూర్యకిరణాల్లా ఎత్తుగా, ఆకాశాన్ని తాకుతూ, అనేక జంతువులతో అందంగా మెరిసిపోతున్నాడు.
యోజనబహలవిమల గంగాప్రవాహ సముచ్చరత్తీరవీచీతరంగభంగైర్ముక్తాఫలసదృశైర్నిర్మలాంబుకణైః । సర్వత్ర ప్రక్షాలిత ధవలతలశిలాతలోగిరీంద్ర సుఃశ్రియాయుక్తః
విస్తారమైన, నిర్మలమైన గంగా ప్రవాహం, ఎత్తైన తీరాలు, అలలు, రేఖలు, ముత్యాల్లా తళుకుల నీటి బిందువులతో, ఎక్కడ చూసినా తెల్లటి రాళ్లను కడిగి, ఆ పర్వతాధిపతిని అద్భుతంగా అలంకరిస్తోంది.
దేవైశ్చారణకిన్నరైః పరివృతో గంధర్వవిద్యాధరైః సిద్ధైరప్సరసాంగణైర్మునిజనైర్నాగేంద్ర విద్యాధరైః । శ్రీఖండైర్బహుచందనైస్ససరలైః శాలైస్తమాలైర్గిరీ రుద్రా క్షైర్వరసిద్ధిదాయకఘనైః కల్పద్రుమైః శోభతే
దేవతలు, చరణులు, కిన్నరులు, గంధర్వులు, విద్యాధరులు, సిద్ధులు, అప్సరసల సమూహాలు, మునులు, నాగాధిపతులు, విద్యాధరులతో చుట్టుముట్టబడి, గంధపు చెట్లు, అనేక సుగంధ వృక్షాలు, శాల, తమాల, రుద్రాక్ష వృక్షాలు, కల్పవృక్షాలు, వరాలిచ్చే మేఘాలతో ఆ పర్వతం మెరిసిపోతుంది.
నానాధాతువిచిత్రో వై నానారత్నవిచిత్రితైః । విమానైః కాంచనైర్దండైః కలత్రైరుపశోభతే
వివిధ ఖనిజాలతో రంగురంగులుగా, అనేక రత్నాలతో అలంకరించబడి, బంగారు గోపురాలు, స్తంభాలు, స్నేహితులతో ఆ పర్వతం మరింత అందంగా కనిపిస్తోంది.
నాలికేరవనైర్దివ్యైః పూగవృక్షైర్విరాజతే । దివ్యపున్నాగబకులైః కదలీఖండమండితైః
ఆ పర్వతం ఆకాశంలో ముద్దుగా మెరిసిపోతుంది, అందులో ఆహ్లాదకరమైన కొబ్బరి తోటలు, పూవుగ వృక్షాలు, పరిమళభరితమైన పున్నాగ, బకుల చెట్లు, అలాగే ముద్దయిన అరటి మొక్కల సమూహాలు అలంకరించాయి.
పుష్పకైశ్చంపకైరద్రి పాఃటలైః కేతకైస్తథా । నానావల్లీవితానైశ్చ పుష్పితైః పద్మకైస్తథా
అందులో పుష్ప, చంపక, పాటల, కేతక పువ్వులతో పాటు, రకరకాల పూలతో పొదల వితానాలు, పద్మక వృక్షాలు పుష్పించుతూ ఆ పర్వతాన్ని మరింత అందంగా తీర్చిదిద్దాయి.
నానావర్ణైః సుపుష్పైశ్చ నానావృక్షైరలంకృతః । దివ్యవృక్షైః సమాకీర్ణః స్ఫాటికస్య శిలాతలైః
వివిధ రంగుల అద్భుతమైన పువ్వులతో, అనేక రకాల చెట్లతో అలంకరించబడి, ఆ పర్వతం దివ్య వృక్షాలతో, స్వచ్ఛమైన స్ఫటిక శిలలతో నిండిపోయి ఉంది.
యోగియోగీన్ద్ర సంసిద్ధైః కందరాంతర్నివాసిభిః । నిర్ఝరైశ్చైవ రమ్యైశ్చ బహుప్రస్రవణైర్గిరిః
ఆ పర్వతపు గుహల్లో సాధనలో నిపుణులైన యోగులు, యోగేశ్వరులు నివసిస్తున్నారు. అలాగే అక్కడ ఎన్నో అందమైన జలపాతాలు, అనేక ప్రవాహాలు పరవళ్లు తొక్కుతున్నాయి.
నదీప్రవాహసంహ్రష్టైః సంగమైరుపశోభతే । హ్రదైశ్చ పల్వలైః కుండైర్నిర్మలోదకధారిభిః
నదుల ప్రవాహాలు కలిసే సంగమాలతో ఆ ప్రాంతం మరింత అందంగా కనిపిస్తోంది. అలాగే అక్కడ సరస్సులు, చెరువులు, కుండలు — ఇవన్నీ నిర్మలమైన నీటితో నిండిపోయి ఉన్నాయి.
గిరిరాజో విభాత్యేకః సానుభిః సహ సంస్థితైః । శరభైశ్చైవ శార్దూలైర్మృగయూథైరలంకృతః
ఆ పర్వతాధిపతి తన శిఖరాలతో ఒంటరిగా వెలిగిపోతూ, శరభాలు, పులులు, అడవి జంతువుల గుంపులతో అలంకరించబడి ఉంది.