జేష్యామి భూపం యది స్వేన తేజసా భోక్ష్యామి కీర్తిం త్వతులాం పృథివ్యామ్ । తేనాహతో వీరవరేణ సంగరే యాస్యామి లోకం మధుసూదనస్య
నేను నా శక్తితో రాజును జయిస్తే, భూమిపై అపూర్వమైన కీర్తిని పొందుతాను. యుద్ధంలో ఆ వీరుడు నన్ను చంపితే, మధుసూదనుని లోకానికి వెళ్తాను.
మమాంగభూతేన పలేనమేదసా తృప్తిం పరాం యాస్యతి భూమినాథః । తృప్తా భవిష్యంతి సులోకదేవతా అస్మాదయంచాగతో వజ్రపాణిః
నా మాంసం, రక్తంతో భూమిపతి పరమ సంతృప్తిని పొందుతాడు. దేవతలు సంతోషిస్తారు, వజ్రపాణి కూడా ఇక్కడికి వచ్చాడు.
అస్యైవ హస్తాన్మరణం యదాభవేల్లాభశ్చ మే సుందరి కీర్తిరుత్తమా । తస్మాద్యశో భూమితలే జగత్త్రయే వ్రజామి లోకం మధుసూదనస్య
అతని చేతిలో మరణం కలిగితే, అందులో నాకు లాభమే, గొప్ప కీర్తి లభిస్తుంది. అందుకే, భూమిపై, మూడుజగతుల్లో కీర్తిని పొంది, మధుసూదనుని లోకానికి వెళ్తాను.
నైవం భీతోస్మి క్షుబ్ధోస్మి గతోఽహం గిరిసానుషు । పాపాద్భీతో గతః కాంతేధర్మం దృష్ట్వా స్థితోహ్యహమ్
నేను ఇలా భయపడటం లేదు, కేవలం కలవరపడి కొండలపైకి వెళ్లాను. దుష్టులను భయపడి వెళ్లాను గానీ, ధర్మాన్ని చూసి స్థిరంగా ఉన్నాను ప్రియమైనవాడా.
న జానే పాతకం పూర్వమన్యజన్మని చార్జితమ్ । యేనాహం శౌకరీం యోనిం గతోఽహం పాపసంచయాత్
మునుపు పుట్టిన జన్మలో, లేదా ఈ జన్మలో, నేను ఏ పాపం చేసానో తెలియదు. ఆ పాపఫలితంగా పంది జన్మను పొందాను.
క్షాలయిష్యామ్యహం ఘోరం పూర్వపాతకసంచయమ్ । బాణోదకైర్మహాఘోరైః సుతీక్ష్ణైర్నిశితైః శతైః
నేను నా గత పాపాలను, బలమైన, పదునైన, వేగంగా వచ్చే బాణాల వర్షంతో కడిగి వేసుకుంటాను.
పుత్రాన్పౌత్రాంస్తు వారాహి కన్యాం కుటుంబబాలకమ్ । గిరిం గచ్ఛ గృహీత్వా తు మమ మోహమిమం త్యజ
వారాహి, నా కొడుకులు, మనవళ్లు, అమ్మాయి, కుటుంబంలో ఉన్న చిన్నపిల్లలను తీసుకుని, కొండకు వెళ్లిపో. నా ఈ మోహాన్ని వదిలిపెట్టు.
మమస్నేహం పరిత్యజ్య హరిరేష సమాగతః । అస్య హస్తాత్ప్రయాస్యామి తద్విష్ణోః పరమం పదమ్
నా ప్రేమను వదిలిపెట్టి, హరిదేవుడు స్వయంగా వచ్చాడు. ఆయన చేతిలోంచి వెళ్లి, విష్ణువు పరమపదాన్ని చేరుతాను.
దైవేనాపి మమాద్యైవ స్వర్గద్వారమనుత్తమమ్ । ఉద్ఘాటితకపాటం తు యాస్యామి సుమహాదివమ్
దైవకృపతో, ఈ రోజే స్వర్గద్వారం తెరచి ఉంది. నేను ఆ మహత్తరమైన లోకాన్ని చేరుతాను.
సుకలోవాచ- తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య శూకరస్య మహాత్మనః । ఉవాచ తత్ప్రియా సఖ్యః సీదమానాంతరా తదా
సుకలుడు ఇలా చెప్పాడు— ఆ మహాత్ముడైన పందిచేత చెప్పిన మాటలు విని, అతని ప్రియురాలు, స్నేహితులతో కలిసి, దుఃఖంతో మాట్లాడింది.
శూకర్యువాచ- యస్మిన్యూథే భవాన్స్వామీ పుత్రపౌత్రైరలంకృతః । మిత్రైశ్చ భ్రాతృభిశ్చైవ అన్యైః స్వజనబాంధవైః
ఆ యందెయ్యంలో మీరు యజమానిగా, కుమారులు మనవళ్లతో, స్నేహితులు, అన్నదమ్ములు, ఇతర బంధువులతో కలసి అలంకరించబడి ఉన్నప్పుడు—
త్వయైవాలంకృతో యూథో భవతా పరిశోభతే । త్వాం వినాయం మహాభాగ కీదృగ్యూథో భవిష్యతి
మీ వల్లే ఈ మంద అలంకరింపబడింది, మీతోనే ఇది ప్రకాశిస్తోంది; మీ లేని ఈ మంద ఎలా ఉంటుందో, మహాభాగుడా, చెప్పండి.
తవైవ స్వబలేనాపి గర్జమానాశ్చ శూకరాః । విచరంతి గిరౌ కాంత తనయా మమ బాలకాః
మీ బలంతో, పందులు గర్జిస్తూ ఆ అందమైన కొండపై సంచరిస్తున్నారు; నా పిల్లలు, చిన్నవాళ్లు కూడా అక్కడ తిరుగుతున్నారు.
కందాన్మూలాన్సుభక్షంతి నిర్భయాస్తవ తేజసా । దుర్గేషు వనకుంజేషు గ్రామేషు నగరేషు చ
మీ తేజస్సుతో, వారు ఎటువంటి భయమూ లేకుండా, కోండల్లో, అడవి పొదల్లో, గ్రామాల్లో, పట్టణాల్లో, కందులు ముల్లు తింటున్నారు.
న కుర్వంతి భయం తీవ్రం సింహానామిహ పర్వతే । మనుష్యాణాం మహాబాహో పాలితాస్తవ తేజసా
మీ తేజస్సుతో రక్షించబడిన వారు, ఈ కొండపై సింహాలను చూసినా, మనుషులను చూసినా, ఎటువంటి భయాన్ని అనుభవించరు, మహాబాహువా.
త్వయా త్యక్తా అమీ సర్వే బాలకా మమ దారకాః । దీనాశ్చైవాకులాశ్చైవ భవిష్యంతి విచేతనాః
మీరు వారిని వదిలిపెడితే, నా పిల్లలు అందరూ దయనీయులై, కలవరపడి, జ్ఞానశూన్యులైపోతారు.
నిత్యమేవ సుఖం వర్త్మ గత్వా పశ్యంతి బాలకాః । పతిహీనా యథా నారీ శోభతే నైవ శోభనా
పిల్లలు ఎప్పుడూ సుఖంగా జీవిస్తున్నారు; కానీ భర్త లేని భార్య ఎలా అందంగా కనిపించదో, అలాగే ఇది కూడా అందంగా ఉండదు.
అలంకృతా యథా దివ్యైరలంకారైః సకాంచనైః । పరిచ్ఛదై రత్నవస్త్రైః పితృమాతృసహోదరైః
బంగారు ఆభరణాలతో, రత్నవస్త్రాలతో, తల్లిదండ్రులు, అన్నదమ్ములతో అలంకరించబడిన ఒక స్త్రీ ఎలా ఉంటుందో—
శ్వశ్రూశ్వశురకైశ్చాన్యైః పతిహీనా న భాతి సా । చంద్రహీనా యథా రాత్రీ పుత్రహీనం యథా కులమ్
అమ్మాయితో, మామతో, ఇతరులతో ఉన్నా, భర్త లేకపోతే ఆవిడ అందంగా కనిపించదు; చంద్రుడు లేని రాత్రిలా, కుమారుడు లేని కుటుంబంలా.
దీపహీనం యథా గేహం నైవ భాతి కదాచన । త్వాం వినాయం తథా యూథో నైవ శోభేత మానద
దీపం లేని ఇల్లు ఎప్పుడూ ప్రకాశించదు; అలాగే, మీ లేని ఈ మంద కూడా అందంగా ఉండదు, మాన్యుడా.
ఆచారేణ వినా మర్త్యో జ్ఞానహీనో యతిర్యథా । మంత్రహీనో యథా రాజా తథాయం నైవ శోభతే
సద్ఆచారం లేని మనిషి, జ్ఞానం లేని యతిది, మంత్రులు లేని రాజు ఎలా మెరవడో, ఇదీ అలాగే ఉంటుంది.
కైవర్తేన వినా నౌర్వా సంపూర్ణా పరిసాగరే । న భాత్యేవం యథా సార్థః సార్థవాహేన వై వినా
తెచ్చేవాడు లేకుండా నౌక సముద్రాన్ని దాటి పోదూ, నాయకుడు లేని వాణిజ్యబృందం ఎలా అభివృద్ధి చెందదో, ఇదీ అలాగే.
సేనాధ్యక్షేణ చ వినా యథా సైన్యం న భాతి చ । త్వాం వినా వై తథా సైన్యం శూకరాణాం మహామతే
సేనాధిపతి లేకుండా సైన్యం మెరవదు; అలాగే, మహామతీ, మీ లేని పందుల సైన్యం కూడా మెరవదు.
దీనో భవిష్యతి తథా వేదహీనో యథా ద్విజః । మయి భారం కుటుంబస్య వినివేశ్య ప్రగచ్ఛసి
వేదం లేని ద్విజుడు ఎలా దయనీయుడవుతాడో, అలాగే ఈ కుటుంబభారం నాపై వేసి మీరు వెళ్లిపోవాలనుకుంటున్నారు.
మరణం సులభం జ్ఞాత్వా కా ప్రతిజ్ఞా తవేదృశీ । త్వాం వినాహం న శక్నోమి ధర్తుం ప్రాణాన్ప్రియేశ్వర
మరణం సులభంగా లభించేది అని తెలిసి, మీరు ఇలాంటి ప్రతిజ్ఞ ఎందుకు చేసారు? ప్రియేశ్వరా, మీ లేని నేను ప్రాణాలు నిలుపుకోలేను.
త్వయైవ సహితా స్వర్గం భూమిం వాథ మహామతే । నరకం వాపి భోక్ష్యామి సత్యంసత్యం వదామ్యహమ్
మహామతీ, మీతో కలసి స్వర్గాన్నైనా, భూమినైనా, నరకాన్నైనా అనుభవిస్తాను; ఇది నిజం, నిజమే చెబుతున్నాను.
త్వం వా పుత్రాంస్తుపౌత్రాంస్తు గృహీత్వా యూథముత్తమమ్ । ఆవాం వ్రజావ యూథేశ దుర్గమేవం సుకందరమ్
మీ కుమారులను, మనవళ్లను, ఉత్తమమైన మందను తీసుకుని, మనం ఆ దుర్గమయమైన అందమైన లోయకు వెళ్లుదాం, మందపతి.
జీవితవ్యం పరిత్యజ్య రణాయ పరిగమ్యతే । తత్ర కో దృశ్యతే లాభో మరణే వద సాంప్రతమ్
ప్రాణాలు వదిలేసి యుద్ధానికి వెళ్ళాలి; మరణంలో ఏ లాభం ఉందో చెప్పండి.
వారాహ ఉవాచ- వీరాణాం త్వం న జానాసి సుధర్మం శృణు సాంప్రతమ్ । యుద్ధార్థినా హి వీరేణ వీరం గత్వా ప్రయాచితమ్
వారాహుడు ఇలా అన్నాడు— వీరుల ధర్మం నీకు తెలియదు. ఇప్పుడు విను. యుద్ధానికి ఆసక్తి ఉన్న వీరుడు ఇంకొక వీరుని దగ్గరకు వెళ్లి, యుద్ధం చేయమని అడిగితే,
దేహి మే యోధనం సంఖ్యే యుద్ధార్థ్యహం సమాగతః । పరేణ యాచితం యుద్ధం న దదాతి యదా నరః
"నాకు యుద్ధం ఇవ్వు, నేను యుద్ధం కోరుకుంటూ వచ్చాను" అని అడిగినప్పుడు, ఎవరో మరొకరు యుద్ధానికి అడిగినప్పుడు, ఆ యుద్ధాన్ని ఇవ్వకుండా ఉంటే,