తయా సార్ద్ధం యజేద్యజ్ఞం తీర్థాని వివిధాని చ । వేదరాజస్య వీరస్య కాశీశస్య మహాత్మనః
ఆమెతో కలిసి అతడు యజ్ఞాలు చేసి, ఎన్నో తీర్థస్థానాలను సందర్శించేవాడు. ఆ వేదరాజు, వీరుడు, మహాత్ముడైన కాశీ దేశాధిపతి.
సుదేవా నామ వై కన్యా సత్యాచారపరాయణా । ఉపయేమే మహారాజ ఇక్ష్వాకుస్తాం మహీపతిః
సుదేవ అనే ఒక యువతి ఉండేది. ఆమె ఎల్లప్పుడూ సత్యాచారానికి నిబద్ధురాలు. భూమిపై పరిపాలన చేసే మహారాజు ఇక్ష్వాకు ఆమెను పెండ్లి చేసుకున్నాడు.
సుదేవా చారుసర్వాంగీ సత్యవ్రతపరాయణా । తయా సార్ద్ధం స వై రాజా జనానాం పుణ్యనాయకః
సుదేవ అందమైన అవయవాలతో, సత్యవ్రతానికి అంకితమై ఉండేది. ఆమెతో కలిసి ఆ రాజు, పుణ్యులకు నాయకుడై ప్రజలను పాలించేవాడు.
స రేమే నృపశార్దూలో నిత్యం చ ప్రియయా తయా । ఏకదా తు మహారాజస్తయా సార్ద్ధం వనం యయౌ
ఆ రాజులలో సింహస్వరూపుడైన అతడు తన ప్రియ భార్యతో ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఉండేవాడు. ఒకసారి ఆ మహారాజు ఆమెతో కలిసి అడవికి వెళ్ళాడు.
గంగారణ్యం సమాసాద్య మృగయాం క్రీడతే సదా । సింహాన్హత్వా వరాహాంశ్చ గజాంశ్చ మహిషాంస్తథా
గంగా అరణ్యానికి చేరుకొని, అతడు ఎప్పుడూ వేటలో ఆనందించేవాడు. సింహాలు, పందులు, ఏనుగులు, మేకలు వేటాడేవాడు.
క్రీడమానస్య తస్యాగ్రే వరాహశ్చ సమాగతః । బహుశూకరయూథేన పుత్రపౌత్రైరలంకృతః
అతడు వేటలో మునిగిపోయినప్పుడు, ఒక పెద్ద పంది తన ముందు వచ్చింది. దాని చుట్టూ ఎన్నో పందులు, దాని కుమారులు, మనవళ్లతో కలసి ఉన్నది.
ఏకా చ శూకరీ తస్య ప్రియాపార్శ్వే ప్రతిష్ఠితా । వరాహైః శూకరైస్తస్య తమేవ పరివారితా
ఒక పందిపిల్ల అతని ప్రియ భార్య పక్కన నిలబడి ఉండగా, ఆ పందులు, పందిపిల్లలు అందరూ ఆమెను చుట్టుముట్టారు.
దృష్ట్వా చ రాజరాజేంద్రం దుర్జయం మృగయారతమ్ । పర్వతాధారమాశ్రిత్య భార్యయా సహ శూకరః
రాజులలో రాజు, ఓడించలేని వేటలో మునిగిపోయినవాడిని చూసి, ఆ పంది తన భార్యతో కలిసి కొండ అడుగున ఆశ్రయం తీసుకుంది.
తిష్ఠత్యేకః సువీర్యేణ పుత్రాన్పౌత్రాన్గురూఞ్ఛిశూన్ । జ్ఞాత్వా తేషాం మహారాజ మృగాణాం కదనం మహత్
అతడు గొప్ప ధైర్యంతో ఒక్కడే నిలబడి, తన కుమారులు, మనవళ్లు, పెద్దలు, చిన్నవాళ్లతో కలిసి ఉన్నాడు. రాజు జంతువులను ఎంతగా వధిస్తున్నాడో బాగా తెలుసు.
తానువాచ సుతాన్పౌత్రాన్భార్యాం తాం చ స శూకరః । కోశలాధిపతిర్వీరో మనుపుత్రో మహాబలః
ఆ పంది తన కుమారులు, మనవళ్లు, భార్యను ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు: 'కోశల దేశానికి అధిపతి, మను కుమారుడు, గొప్ప బలవంతుడు.'
క్రీడతే మృగయాం కాంతే మృగాన్సంహరతే బహూన్ । స మాం దృష్ట్వా మహారాజ ఏష్యతే నాత్ర సంశయః
'అతడు వేటలో ఆనందిస్తూ, ఎన్నో జంతువులను వధిస్తున్నాడు. నన్ను చూసిన వెంటనే, మహారాజు తప్పక ఇక్కడికి వస్తాడు — దీనిలో సందేహం లేదు.'
అన్యేషాం లుబ్ధకానాం మే నాస్తి ప్రాణభయం ధ్రువమ్ । మమరూపం నృపో దృష్ట్వా క్షమాం నైవ కరిష్యతి
'ఇతర వేటగాళ్ల వల్ల నాకు ప్రాణభయం లేదు. కానీ రాజు నన్ను చూశాక క్షమించడు.'
హర్షేణ మహతావిష్టో బాణపాణిర్ధనుర్ద్ధరః । శ్వభిర్యుక్తో మహాతేజా లుబ్ధకైః పరివారితః
మహా ఆనందంతో నిండిన బాణపాణి తన విల్లు పట్టుకుని, అతని చుట్టూ వేటగాళ్లు, కుక్కలతో కలిసి, ప్రకాశంగా కనిపించాడు.
ప్రియే కరిష్యతే ఘాతం మమాప్యేవం న సంశయః
ప్రియమైనవాడా, అతడు నన్ను కూడా ఖచ్చితంగా చంపుతాడని నాకు ఎలాంటి సందేహం లేదు.
శూకర్యువాచ- యదాయదా పశ్యసి లుబ్ధకాన్బహూన్మహావనే కాంత సమాయుధాన్బహూన్ । ఏతైస్తు పుత్రైర్మమపౌత్రకైః సమం దూరం ను భో యాసి పలాయమానః
ఆమెపంది ఇలా చెప్పింది— ప్రియమైనవాడా, ఈ అడవిలో నువ్వు బాగా ఆయుధాలు పట్టుకున్న వేటగాళ్లను, నా కొడుకులు, మనవళ్లు అందరితో కలిసి చూసినప్పుడు, ఎందుకు అంత దూరం పారిపోతున్నావు?
త్యక్త్వా సుధైర్యం బలపౌరుషం మహన్మహాభయేనాపి విషణ్ణచేతనః । దృష్ట్వా నృపేంద్రం పురుషోత్తమోత్తమం కరోషి కిం కాంత వదస్వకారణమ్
నీ ధైర్యం, బలాన్ని, పురుషత్వాన్ని వదిలేసి, గొప్ప భయంతో మనసు దిగులుగా మారింది. రాజును, మానవుల్లో శ్రేష్ఠుడిని చూసినప్పుడు, నువ్వు ఏమి చేస్తున్నావో చెప్పు ప్రియమైనవాడా, దానికి కారణం చెప్పు.
తస్యాస్తు వాక్యం సనిశమ్య కోల ఉవాచ తాం శూకరరాజఉత్తరమ్ । యదర్థభీతోస్మి సులుబ్ధకాత్ప్రియే దృష్ట్వా గతో దూర నిశమ్యశూకరాన్
ఆమె మాటలు విని, పందిరాజు ఆమెకు ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు— ప్రియమైనవాడా, నేను క్రూరమైన వేటగాడిని చూసి భయపడ్డాను. పందుల అరుపులు విని, అతడిని చూసిన వెంటనే దూరంగా వెళ్లిపోయాను.
సులుబ్ధకాః పాపకరాః శఠాః ప్రియే కుర్వంతి పాపం గిరిదుర్గకందరే । సదైవ దుష్టా బహుపాపచింతకా జాతాశ్చ సర్వే పరిపాపినాం కులే
ప్రియమైనవాడా, ఆ క్రూరమైన వేటగాళ్లు చెడ్డవారు, మోసగాళ్లు. వారు కొండ గుహల్లో ఎప్పుడూ పాపాలు చేస్తారు. ఎప్పుడూ దుర్మార్గులు, ఎన్నో పాపాల గురించి ఆలోచించే వారు, వారు అందరూ పాపుల వంశంలో పుట్టారు.
తేషాం హి హస్తాన్మరణాద్బిభేమి మృతోపి యాస్యామి పునశ్చ పాపమ్ । దూరం గిరిం పర్వతకందరం చ వ్రజామి కాంతే అపమృత్యుభీతః
వారి చేతిలో మరణం భయపెడుతోంది. చనిపోయినా మళ్లీ పాపంలో పడిపోతానని భయమేస్తోంది. అక్రమ మరణం భయంతోనే, ప్రియమైనవాడా, నేను కొండలు, గుహలు వైపు దూరంగా వెళ్తున్నాను.
అయం హి పుణ్యో నరనాథ ఆగతో విశ్వాధికః కేశవరూప భూపః । యుద్ధం కరిష్యే సమరే మహాత్మనా సార్ద్ధం ప్రియే పౌరుషవిక్రమేణ
ఈ ధర్మవంతుడు, అందరిలో గొప్పవాడు, కేశవరూపుడైన రాజు ఇక్కడికి వచ్చాడు. ప్రియమైనవాడా, ఈ మహాత్ముడితో యుద్ధంలో నా బలంతో, పరాక్రమంతో పోరాడతాను.
జేష్యామి భూపం యది స్వేన తేజసా భోక్ష్యామి కీర్తిం త్వతులాం పృథివ్యామ్ । తేనాహతో వీరవరేణ సంగరే యాస్యామి లోకం మధుసూదనస్య
నేను నా శక్తితో రాజును జయిస్తే, భూమిపై అపూర్వమైన కీర్తిని పొందుతాను. యుద్ధంలో ఆ వీరుడు నన్ను చంపితే, మధుసూదనుని లోకానికి వెళ్తాను.
మమాంగభూతేన పలేనమేదసా తృప్తిం పరాం యాస్యతి భూమినాథః । తృప్తా భవిష్యంతి సులోకదేవతా అస్మాదయంచాగతో వజ్రపాణిః
నా మాంసం, రక్తంతో భూమిపతి పరమ సంతృప్తిని పొందుతాడు. దేవతలు సంతోషిస్తారు, వజ్రపాణి కూడా ఇక్కడికి వచ్చాడు.
అస్యైవ హస్తాన్మరణం యదాభవేల్లాభశ్చ మే సుందరి కీర్తిరుత్తమా । తస్మాద్యశో భూమితలే జగత్త్రయే వ్రజామి లోకం మధుసూదనస్య
అతని చేతిలో మరణం కలిగితే, అందులో నాకు లాభమే, గొప్ప కీర్తి లభిస్తుంది. అందుకే, భూమిపై, మూడుజగతుల్లో కీర్తిని పొంది, మధుసూదనుని లోకానికి వెళ్తాను.
నైవం భీతోస్మి క్షుబ్ధోస్మి గతోఽహం గిరిసానుషు । పాపాద్భీతో గతః కాంతేధర్మం దృష్ట్వా స్థితోహ్యహమ్
నేను ఇలా భయపడటం లేదు, కేవలం కలవరపడి కొండలపైకి వెళ్లాను. దుష్టులను భయపడి వెళ్లాను గానీ, ధర్మాన్ని చూసి స్థిరంగా ఉన్నాను ప్రియమైనవాడా.
న జానే పాతకం పూర్వమన్యజన్మని చార్జితమ్ । యేనాహం శౌకరీం యోనిం గతోఽహం పాపసంచయాత్
మునుపు పుట్టిన జన్మలో, లేదా ఈ జన్మలో, నేను ఏ పాపం చేసానో తెలియదు. ఆ పాపఫలితంగా పంది జన్మను పొందాను.
క్షాలయిష్యామ్యహం ఘోరం పూర్వపాతకసంచయమ్ । బాణోదకైర్మహాఘోరైః సుతీక్ష్ణైర్నిశితైః శతైః
నేను నా గత పాపాలను, బలమైన, పదునైన, వేగంగా వచ్చే బాణాల వర్షంతో కడిగి వేసుకుంటాను.
పుత్రాన్పౌత్రాంస్తు వారాహి కన్యాం కుటుంబబాలకమ్ । గిరిం గచ్ఛ గృహీత్వా తు మమ మోహమిమం త్యజ
వారాహి, నా కొడుకులు, మనవళ్లు, అమ్మాయి, కుటుంబంలో ఉన్న చిన్నపిల్లలను తీసుకుని, కొండకు వెళ్లిపో. నా ఈ మోహాన్ని వదిలిపెట్టు.
మమస్నేహం పరిత్యజ్య హరిరేష సమాగతః । అస్య హస్తాత్ప్రయాస్యామి తద్విష్ణోః పరమం పదమ్
నా ప్రేమను వదిలిపెట్టి, హరిదేవుడు స్వయంగా వచ్చాడు. ఆయన చేతిలోంచి వెళ్లి, విష్ణువు పరమపదాన్ని చేరుతాను.
దైవేనాపి మమాద్యైవ స్వర్గద్వారమనుత్తమమ్ । ఉద్ఘాటితకపాటం తు యాస్యామి సుమహాదివమ్
దైవకృపతో, ఈ రోజే స్వర్గద్వారం తెరచి ఉంది. నేను ఆ మహత్తరమైన లోకాన్ని చేరుతాను.
సుకలోవాచ- తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య శూకరస్య మహాత్మనః । ఉవాచ తత్ప్రియా సఖ్యః సీదమానాంతరా తదా
సుకలుడు ఇలా చెప్పాడు— ఆ మహాత్ముడైన పందిచేత చెప్పిన మాటలు విని, అతని ప్రియురాలు, స్నేహితులతో కలిసి, దుఃఖంతో మాట్లాడింది.