రోదమానా దివారాత్రౌ నిద్రా లేభే న వై నిశి । క్షుధాం న విందతే రాజన్దుఃఖేన విదలీకృతా
పగలు, రాత్రి ఏడుస్తూ, రాత్రిపూట నిద్రపోలేక, రాజా! ఆ బాధతో ఆమె ఆకలిని కూడా అనుభవించలేదు.
అథ సఖ్యః సమాయాతాః పప్రచ్ఛుః సుకలాం తదా । సుకలే చారుసర్వాంగి కస్మాద్రోదిషి సంప్రతి
అప్పుడు ఆమె స్నేహితులు దగ్గరకు వచ్చి, సుకళను అడిగారు: 'సుకళా, అందమైనవాడా, నీవు ఇప్పుడు ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?'
తతస్త్వం కారణం బ్రూహి దుఃఖస్యాస్య వరాననే । సుకలోవాచ- స మాం త్యక్త్వా గతో భర్తా ధర్మార్థం ధర్మతత్పరః
'అందమైన ముఖముతోనివా, ఈ దుఃఖానికి కారణం చెప్పు' అని అడిగారు. సుకళా చెప్పింది: 'నా భర్త ధర్మానికి మక్కువతో నన్ను వదిలి వెళ్లిపోయాడు.'
తీర్థయాత్రాప్రసంగేన అటతే మేదినీం తతః । మాం త్యక్త్వా స గతః స్వామీ నిర్దోషాం పాపవర్జితామ్
తీర్థయాత్ర నెపంతో, నా భర్త ఈ భూమిని సంచరిస్తున్నాడు. నన్ను, పాపం లేని, నిష్కళంకమైన భార్యను వదిలి వెళ్లిపోయాడు.
అహం సాధ్వీ సమాచారా సదా పుణ్యా పతివ్రతా । మాం త్యక్త్వా స గతో భర్తా తీర్థ సాధనతత్పరః
నేను మంచి స్వభావం కలదానిని, ఎప్పుడూ పవిత్రురాలిని, భర్తకు విధేయురాలిని. అయినా నా భర్త తీర్థయాత్రలో నిమగ్నమై నన్ను వదిలి వెళ్లిపోయాడు.
తేనాహం దుఃఖితా సఖ్యో వియోగేనాతి పీడితా । జీవనాశో వరం శ్రేష్ఠో వరం వై విషభక్షణమ్
ఈ కారణంగా నేను దుఃఖంతో ఉన్నాను స్నేహితులారా, విడిపోవడం వల్ల చాలా బాధపడుతున్నాను. మరణించడం మంచిది, లేక విషం తాగడమయినా మంచిదని అనిపిస్తోంది.
వరమగ్నిప్రవేశశ్చ వరం కాయవినాశనమ్ । నారీం ప్రియాం పరిత్యజ్య భర్తా యాతి సునిష్ఠురః
అగ్నిలోకి దూకడం మంచిది, లేక ఈ శరీరాన్ని నాశనం చేసుకోవడమయినా మంచిది. తన ప్రియమైన భార్యను వదిలి వెళ్లే భర్త నిజంగా క్రూరుడు.
భర్తృత్యాగో వరం నైవ ప్రాణత్యాగో వరం సఖి । వియోగం న సమర్థాహం సహితుం నిత్యదారుణమ్
భర్తను వదిలిపెట్టడం కన్నా ప్రాణాలు విడిచిపెట్టడం మంచిది సఖీ! ఈ ఎప్పటికీ ఉండే వేదనను నేను భరించలేను.
తేనాహం దుఃఖితా సఖ్యో వియోగేనాపి నిత్యశః । సఖ్య ఊచుః- తీర్థయాత్రాం గతో భర్తా పునరేష్యతి తే పతిః
ఈ కారణంగా నేను ఎప్పుడూ దుఃఖంతో ఉన్నాను స్నేహితులారా, విడిపోవడం వల్ల. స్నేహితులు చెప్పారు: 'నీ భర్త తీర్థయాత్రకు వెళ్లాడు, మళ్లీ నీ దగ్గరకు వస్తాడు.'
వృథా శోషయసే కాయం వృథాశోకం కరోషి వై । వృథా త్వం తప్యసే బాలే వృథా భోగాన్పరిత్యజేః
నీవు వృథాగా నీ శరీరాన్ని క్షీణింపజేస్తున్నావు, వృథాగా బాధపడుతున్నావు. వృథాగా నీకు బాధ పెడుతున్నావు చిన్నవాడా, వృథాగా ఆనందాలను వదులుతున్నావు.
పిబస్వ పానం భుంక్ష్వ త్వం స్వప్రదత్తం హి పూర్వకమ్ । కస్య భర్తా సుతాః కస్య కస్య స్వజనబాంధవాః
నీకు ఇచ్చిన పానీయం తాగు, ముందుగా ఇచ్చిన భోజనం తిను. ఎవరి భర్త ఎవరి పిల్లలు ఎవరి బంధువులు నిజంగా ఎవరికీ ఉంటారు?
కః కస్య నాస్తి సంసారే సంబంధః కేన చైవ హి । భక్ష్యతే భుజ్యతే బాలే సంసారస్య హి తత్ఫలమ్
ఈ లోకంలో ఎవరు ఎవరివారు? ఎవరి బంధం ఎవరి ద్వారా ఏర్పడింది? చిన్నవాడా, ఈ లోకంలో తినడం, తినిపించుకోవడం జరుగుతుంది. ఇదే సంసార ఫలం.
మృతే ప్రాణిని కోఽశ్నాతి కో హి పశ్యతి తత్ఫలమ్ । పీయతే భుజ్యతే బాలే ఏతత్సంసారతః ఫలమ్
ప్రాణి చనిపోయిన తర్వాత ఎవరు తింటారు, ఎవరు ఆ ఫలితాన్ని చూస్తారు? చిన్నవాడా, తినడం, తాగడం జరుగుతుంది. ఇదే సంసార ఫలం.
సుకలోవాచ- భవతీభిః ప్రయుక్తం యత్తన్న స్యాద్వేదసంమతమ్ । యాతు భర్తుః పృథగ్భూతా తిష్ఠత్యేకా సదైవ హి
సుకళా చెప్పింది: 'మీరు చెప్పింది వేదాలకు అనుకూలంగా లేదు. భర్తతో విడిపోయిన భార్య ఎప్పుడూ ఒంటరిగా ఉండాలి.'
పాపభూతా భవేన్నారీ తాం న మన్యంతి సజ్జనాః । భర్తుః సార్ధం సదా సఖ్యో దృష్టో వేదేషు సర్వదా
ఇలా చేయని స్త్రీ పాపవంతురాలవుతుంది. మంచివారు ఆమెను ఒప్పుకోరు. వేదాల్లో ఎప్పుడూ భార్య భర్తతోనే ఉండాలని చెప్పబడింది.
సంబంధః పుణ్యసంసర్గాజ్జాయతే నాత్ర సంశయః । నారీణాం చ సదా తీర్థం భర్తా శాస్త్రేషు పఠ్యతే
పుణ్యంతో కలిసిన బంధమే నిజమైనది — ఇందులో సందేహం లేదు. స్త్రీలకు భర్తే ఎప్పుడూ తీర్థం అని శాస్త్రాలలో చెప్పబడింది.
తమేవావాహయేన్నిత్యం వాచా కాయేన కర్మభిః । మనసా పూజయేన్నిత్యం భావసత్యేన తత్పరా
ఆయనను ఎల్లప్పుడూ మన మాటతో, శరీరంతో, పనులతో పిలవాలి; మనసుతో, నిజమైన భావంతో, పూర్తిగా అర్పణతో ఆయనను ఎల్లప్పుడూ పూజించాలి.
భర్తుః పార్శ్వం మహాతీర్థం దక్షిణాంగం సదైవ హి । తమాశ్రిత్య యదా నారీ గృహస్థా పరివర్త్తయేత్
భర్తవైపు, ముఖ్యంగా ఆయన కుడివైపు, గొప్ప తీర్థం వంటిది; భార్య తన భర్తను ఆశ్రయించి, ఇంట్లో చుట్టుకుంటూ తిరిగినప్పుడు—
యజతే దానపుణ్యైశ్చ తస్య దానస్య యత్ఫలమ్ । వారాణస్యాం చ గంగాయాం యత్ఫలం న చ పుష్కరే
యజ్ఞాలు చేయడం వల్ల, దానం చేయడం వల్ల, వారణాసిలో, గంగానదిలో, పుష్కరంలో లభించే ఫలితాలు—
ద్వారకాయాం న చావన్త్యాం కేదారే శశిభూషణే । లభతే నైవ సా నారీ యజమానా సదా కిల
ద్వారకలో, అవంతిలో, చంద్రుడికి ప్రియమైన కేదారంలో కూడా— అలాంటి ఫలితాన్ని ఆ స్త్రీకి ఎప్పుడూ దక్కదు, ఎంత యజ్ఞాలు చేసినా.
తాదృశం ఫలమేవం సా న ప్రాప్నోతి కదా సఖి । సుముఖం పుత్రసౌభాగ్యం స్నానం దానం చ భూషణమ్
అలాంటి ఫలితం, సఖీ, ఆమెకు ఎప్పుడూ దక్కదు: అందమైన ముఖం, మంచి పిల్లల భాగ్యం, స్నానం, దానం, అలంకరణ—
వస్త్రాలంకారసౌభాగ్యం రూపం తేజః ఫలం సదా । యశః కీర్తిమవాప్నోతి గుణం చ వరవర్ణినీ
వస్త్రాలు, ఆభరణాల్లో భాగ్యం, అందం, కాంతి, ఎప్పుడూ ఫలితం; ఆమెకు పేరు, కీర్తి, మంచి లక్షణాలు లభిస్తాయి, ఓ సుందరీ.
భర్తుః ప్రసాదాత్సర్వం చ లభతే నాత్ర సంశయః । విద్యమానే యదా కాంతే అన్యం ధర్మం కరోతి యా
భర్త అనుగ్రహంతో ఇవన్నీ లభిస్తాయి—ఇందులో సందేహం లేదు; కానీ తన ప్రియుడు ఉన్నపుడు ఇంకేదైనా కర్తవ్యం చేస్తే—
నిష్ఫలం జాయతే తస్యాః పుంశ్చలీ పరికథ్యతే । నారీణాం యౌవనం రూపమవతారం స్మృతం ధ్రువమ్
ఆమెకు ఫలితం ఉండదు; ఆమెను చెడు మార్గానికి పోయినవాడిగా అంటారు. స్త్రీలకు యవ్వనం, అందం అనేవి తప్పక దిగజారే కారణాలుగా భావిస్తారు.
ఏకస్యాపి హి భర్తుశ్చ తస్యార్థే భూమిమండలే । సుపుత్రా సుయశా నారీ పరికథ్యేత వై సదా
ఒక భర్త కోసం మాత్రమే అయినా, ఈ భూమిపై, మంచి పిల్లలు, మంచి పేరు ఉన్న స్త్రీగా ఎప్పుడూ మాట్లాడతారు.
తుష్టే భర్తరి సంసారే దృశ్యా నారీ న సంశయః । పతిహీనా భవేన్నారీ భవేత్సా భూమిమండలే
ఈ లోకంలో భర్త సంతోషంగా ఉంటే, ఆ స్త్రీ అందరికీ కనబడుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు; కానీ భర్త లేని స్త్రీ, భూమిపై అలానే ఉంటుంది.
కుతస్తస్యాః సుఖం రూపం యశః కీర్తిః సుతా భువి । సుదౌర్భాగ్యం మహద్దుఃఖం సంసారే పరిభుజ్యతే
ఆమెకు సుఖం, అందం, పేరు, కీర్తి, పిల్లలు భూమిపై ఎలా లభిస్తాయి? ఆమెకు గొప్ప దురదృష్టం, తీవ్రమైన బాధలు ఈ లోకంలో ఎదురవుతాయి.
పాపభాగా భవేత్సా చ దుఃఖాచారా సదైవ హి । తుష్టే భర్తరి తస్యాస్తు తుష్టాః సర్వాశ్చ దేవతాః
ఆమె పాపంలో భాగస్వామి అవుతుంది, ఎప్పుడూ బాధతో జీవిస్తుంది; కానీ భర్త సంతోషంగా ఉంటే, అన్ని దేవతలు ఆమెపై సంతోషిస్తారు.
తుష్టే భర్తరి తుష్యంతి ఋషయో దేవమానవాః । భర్తా నాథో గురుర్భర్తా దేవతా దైవతైః సహ
భర్త సంతోషంగా ఉంటే, ఋషులు, దేవతలు, మనుషులందరూ సంతోషిస్తారు; భర్తే రక్షకుడు, భర్తే గురువు, భర్తే దేవుడు, దేవతలతో పాటు.
భర్తా తీర్థశ్చ పుణ్యశ్చ నారీణాం నృపనందన । శృంగారం భూషణం రూపం వర్ణం సౌగంధమేవ చ
భర్తే స్త్రీలకు తీర్థం, పుణ్యం, ఓ రాజుల ఆనందదాయకుడా; భర్తే ఆమె అలంకారం, అందం, వర్ణం, సుగంధం.