చోరాయ చ న దాతవ్యం స యద్యత్రిసమో భవేత్ । అతృప్తాయ న దాతవ్యం శావం తు పరివర్జయేత్
దొంగకు దానం చేయకూడదు, అతడు అత్రితో సమానుడైనా. తృప్తి లేని వాడికి దానం చేయకూడదు. మృతదేహాన్ని కూడా దూరంగా ఉంచాలి.
అతిస్తబ్ధాయ నో దేయం శఠాయ చ విశేషతః । వేదశాస్త్రసమాయుక్తః సదాచారేణ వర్జితః
అతి గర్విష్టుడికి, మోసగాడికి ముఖ్యంగా దానం చేయకూడదు. వేదశాస్త్రాలు తెలిసినవాడైనా, మంచి ఆచరణ లేనివాడిని దూరంగా ఉంచాలి.
శ్రాద్ధే దానే చ రాజేంద్ర నైవ యుక్తః కదా భవేత్ । అథ దానం ప్రవక్ష్యామి సఫలం పుణ్యదాయకమ్
శ్రాద్ధంలోనూ, దానంలోనూ ఇలాంటి వాడు ఎప్పుడూ యోగ్యుడు కాదు, రాజేంద్ర. ఇప్పుడు ఫలితం ఇచ్చే, పుణ్యాన్ని కలిగించే దానాన్ని వివరంగా చెబుతాను.
కాలతీర్థసుపాత్రాణాం శ్రద్ధా యోగాత్ప్రజాయతే । నాస్తి శ్రద్ధాసమం పుణ్యం నాస్తి శ్రద్ధాసమం సుఖమ్
శ్రద్ధ, సరైన కాలం, పవిత్ర స్థలం, మంచి పాత్రలు కలిసినప్పుడు పుణ్యం కలుగుతుంది. శ్రద్ధతో సమానమైన పుణ్యం లేదు, శ్రద్ధతో సమానమైన ఆనందం లేదు.
నాస్తి శ్రద్ధాసమం తీర్థం సంసారే ప్రాణినాం నృప । శ్రద్ధాభావేన సంయుక్తో మామేవం పరిసంస్మరేత్
ఈ లోకంలో ప్రాణులకు శ్రద్ధతో సమానమైన తీర్థం లేదు, రాజా. శ్రద్ధ లేని వాడు నన్ను ఇలా స్మరించాలి.
పాత్రహస్తే ప్రదాతవ్యం స్వల్పమేవ నృపోత్తమ । ఏవంవిధస్య దానస్య విధియుక్తస్య యత్ఫలమ్
పాత్ర చేతిలో—even చిన్నదైనా—దానం చేయాలి, ఉత్తమ రాజా. ఇలా నియమానుసారం చేసిన దానానికి ఫలితం—
అనంతం తదవాప్నోతి మత్ప్రసాదాత్సుఖీ భవేత్
అది అనంతం. నా కృపతో ఆ ఫలితాన్ని పొందుతాడు, సుఖంగా ఉంటాడు.
వేన ఉవాచ- నిత్యదానఫలం దేవ త్వత్తః పూర్వం మయా శ్రుతమ్ । నైమిత్తికస్య దానస్య దత్తస్యాపి హి యత్ఫలమ్
వేనుడు ఇలా అడిగాడు— దేవా! నిత్యదాన ఫలితాన్ని మునుపు మీ నుంచి విన్నాను. ఇప్పుడు సందర్భానుసారంగా చేసిన దాన ఫలితాన్ని కూడా చెప్పండి.
తత్ఫలం మే సమాచక్ష్వ త్వత్ప్రసాదాత్ప్రయత్నతః । మహాతృప్తిం న గచ్ఛామి శ్రోతుం శ్రద్ధా ప్రవర్తతే
ఈ దానానికి ఫలితం ఏమిటో మీరు దయచేసి చెప్పండి. మీ కృపతో, మీరు ఎంతగా వివరించినా నాకు పెద్ద సంతృప్తి కలగడం లేదు; ఇంకా వినాలని నా భక్తి మరింత పెరుగుతోంది.
విష్ణురువాచ- నైమిత్తికం ప్రవక్ష్యామి దానమేవ నృపోత్తమ । మహాపర్వణి సంప్రాప్తే యేన దానాని శ్రద్ధయా
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు — రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! మహా పర్వదినం వచ్చినప్పుడు, విశ్వాసంతో దానం చేసే విధానాన్ని నేను నీకు వివరించబోతున్నాను.
సత్పాత్రేభ్యః ప్రదత్తాని తస్య పుణ్యఫలం శృణు । గజం రథం ప్రదత్తే యో హ్యశ్వం చాపి నృపోత్తమ
యోగ్యులైన వారికి ఇచ్చిన దానానికి వచ్చే పుణ్యఫలాన్ని విను. ఏ రాజు ఏనుగు, రథం లేదా గుర్రాన్ని దానం చేస్తాడో —
స చ భృత్యైస్తు సంయుక్తః పుణ్యదేశే నృపోత్తమః । జాయతే హి మహారాజ మత్ప్రసాదాన్న సంశయః
ఆ రాజు తన సేవకులతో కలిసి పుణ్యమైన దేశంలో జన్మిస్తాడు, మహారాజా! నా కృప వల్ల దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
రాజా భవతి ధర్మాత్మా జ్ఞానవాన్బలవాన్సుధీః । అజేయః సర్వభూతానాం మహాతేజాః ప్రజాయతే
ఆయన ధర్మబుద్ధి కలిగిన రాజుగా, జ్ఞానవంతుడిగా, బలవంతుడిగా, తెలివైనవాడిగా అవుతాడు. అన్ని జీవులకు అజేయుడిగా, గొప్ప తేజస్సుతో జన్మిస్తాడు.
మహాపర్వణి సంప్రాప్తే భూమిదానం దదాతి యః । గోదానం వా మహారాజ సర్వభోగపతిర్భవేత్
మహాపర్వదినం వచ్చినప్పుడు భూమిని లేదా పశువును దానం చేసే వాడు, మహారాజా! అన్ని సుఖాల అధిపతిగా అవుతాడు.
బ్రాహ్మణాయ సుపుణ్యాయ దానం దద్యాత్ప్రయత్నతః । మహాదానాని యో దద్యాత్తీర్థే పర్వణి పాత్రవిత్
పుణ్యశీలుడైన బ్రాహ్మణుడికి శ్రద్ధతో దానం చేయాలి. పర్వదినంలో తీర్థస్థలంలో, యోగ్యుడైనవాడికి గొప్ప దానాలు ఇచ్చే వాడు —
తేషాం చిహ్నం ప్రవక్ష్యామి భూపతిత్వం ప్రజాయతే । తీర్థే పర్వణి సంప్రాప్తే గుప్తదానం దదాతి యః
వారికి వచ్చే ఫలితాన్ని నేను చెబుతాను: వారికి రాజ్యాధికారం లభిస్తుంది. పర్వదినంలో తీర్థంలో రహస్యంగా దానం చేసే వాడు —
నిధీనామాశుసంప్రాప్తిరక్షరా పరిజాయతే । మహాపర్వణి సంప్రాప్తే తీర్థేషు బ్రాహ్మణాయ చ
వాడు త్వరగా నిధులను పొందుతాడు, అక్షయమైన ధనం కలుగుతుంది. మహాపర్వదినం వచ్చినప్పుడు, తీర్థస్థలాల్లో బ్రాహ్మణులకు —
సుచైలం చ మహాదానం కాంచనేన సమన్వితమ్ । పుణ్యం ఫలం ప్రవక్ష్యామి తస్య దానస్య భూపతే
బంగారు అలంకారాలతో కూడిన మంచి వస్త్రాలను గొప్ప దానంగా ఇచ్చినవాడికి వచ్చే పుణ్యఫలాన్ని నేను చెబుతాను, రాజా!
జాయంతే బహవః పుత్రాః సుగుణా వేదపారగాః । ఆయుష్మంతః ప్రజావంతో యశః పుణ్యసమన్వితాః
ఆయనకు అనేక మంది సద్గుణసంపన్నులు, వేదపారంగతులు, దీర్ఘాయుష్కులు, సంతానవంతులు, యశస్సుతో కూడిన కుమారులు జన్మిస్తారు.
విపులాశ్చైవ జాయంతే స్ఫీతా లక్ష్మీర్మహామతే । సౌఖ్యం చ లభతే పుణ్యం ధర్మవాన్పరిజాయతే
విశాలమైన ఐశ్వర్యం, సమృద్ధిగా ధనం కలుగుతుంది, మహామతివంతుడా! సుఖం, పుణ్యం లభించి, ధర్మశీలుడిగా అవుతాడు.
మహాపర్వణి సంప్రాప్తే తీర్థే గత్వా ప్రయత్నతః । కపిలాం కాంచనీం దద్యాద్బ్రాహ్మణాయ మహాత్మనే
మహాపర్వదినం వచ్చినప్పుడు, శ్రద్ధతో తీర్థానికి వెళ్లి, గొప్ప మనస్సున్న బ్రాహ్మణుడికి బంగారు రంగు గోవును దానం చేయాలి.
తస్య పుణ్యం ప్రవక్ష్యామి దానస్య చ మహామతే । కపిలాదో మహారాజ సర్వసౌఖ్యాన్ప్రభుంజతి
ఆ దానానికి వచ్చే పుణ్యాన్ని నేను చెబుతాను, మహామతివంతుడా! బంగారు గోవును దానం చేసినవాడు, మహారాజా! అన్ని సుఖాలను పొందుతాడు.
యావద్బ్రహ్మా ప్రజీవేత్స తావత్తిష్ఠతి తత్ర సః । మహాపర్వణి సంప్రాప్తే అలంకృత్య చ గాం తదా
బ్రహ్మదేవుడు ఉన్నంతకాలం అక్కడే వాడు ఉంటాడు. మహాపర్వదినం వచ్చినప్పుడు ఆ గోవును అలంకరించాలి.
కాంచనేనాపి సంయుక్తాం వస్త్రాలంకారభూషణైః । తస్య దానస్య రాజేంద్ర ఫలభోగం వదామ్యహమ్
బంగారంతో, వస్త్రాలతో, అలంకారాలతో ఆ గోవును అందంగా అలంకరించాలి. ఆ దానానికి వచ్చే ఫలాన్ని, రాజేంద్రా! నేను చెబుతాను.
విపులా జాయతే లక్ష్మీర్దానభోగసమాకులా । సర్వవిద్యాపతిర్భూత్వా విష్ణుభక్తో భవేత్కిల
విశాలమైన ఐశ్వర్యం కలుగుతుంది, దానఫల సుఖాలతో నిండిపోతుంది. అన్ని విద్యలకు అధిపతిగా, విష్ణుభక్తుడిగా అవుతాడు.
విష్ణులోకే వసేన్మర్త్యో యావత్తిష్ఠతి మేదినీ । తీర్థం గత్వా తు యో దద్యాద్బ్రాహ్మణాయ విభూషణమ్
భూమిపై ఉన్నంతకాలం మానవుడు విష్ణు లోకంలో నివసిస్తాడు. తీర్థానికి వెళ్లి బ్రాహ్మణుడికి అలంకారం దానం చేసే వాడు —
భుక్త్వా తు విపులాన్భోగానిన్ద్రేణ క్రీడతే సహ । మహాపర్వణి సంప్రాప్తే వస్త్రం చ ద్విజపుంగవే
విపరీతమైన సుఖాలు అనుభవించి, ఇంద్రునితో కలిసి ఆనందంగా ఆడుకుంటాడు. పెద్ద పండుగ వచ్చినప్పుడు, అతడు ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడవైన నీకు వస్త్రాలు కూడా అందుకుంటాడు.
దత్త్వాన్నం భూమిసంయుక్తం పాత్రే శ్రద్ధాసమన్వితః । మోదతే స తు వైకుంఠే విష్ణుతుల్యపరాక్రమః
భూమితో కలిపిన అన్నాన్ని, విశ్వాసంతో యోగ్యుడైనవారికి దానం చేస్తే, అతడు వైకుంఠంలో విష్ణువుతో సమానమైన శక్తితో ఆనందంగా ఉంటాడు.
సవస్త్రం కాంచనం దత్త్వా ద్విజాయ పరిశాంతయే । స్వేచ్ఛయా అగ్నిసదృశో వైకుంఠే స వసేత్సుఖీ
బ్రాహ్మణుని శాంతికోసం బంగారం, వస్త్రాలు ఇచ్చినవాడు, తన ఇష్టానుసారం అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ వైకుంఠంలో సుఖంగా నివసిస్తాడు.
సువర్ణస్య సుకుంభం చ ఘృతేన పరిపూరయేత్ । పిధానం రౌప్యం కర్తవ్యం వస్త్రహారైరలంకృతమ్
ఒక అందమైన బంగారు కుంభాన్ని నెయ్యితో నింపాలి. వెండి మూతను తయారు చేసి, దాన్ని వస్త్రాల హారాలతో అలంకరించాలి.