తస్యైవ తేజసా దగ్ధా భస్మతాం యాంతి కిల్బిషాః । ఉదయంతం మమాంశం యో దృష్ట్వా దత్తే తు వార్యపి
ఆ వెలుగుతోనే పాపాలు బూడిదవై పోతాయి. నా భాగమైన సూర్యుని ఉదయించే సమయంలో ఎవడు కనీసం నీళ్లు ఇస్తాడో,
తస్య కిం కథ్యతే భూప నిత్యం పుణ్యవివర్ద్ధనమ్ । సంప్రాప్తాయాం సువేలాయాం తస్యాం పుణ్యకరో నరః
ఇంకా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు, రాజా! అతని పుణ్యం ఎప్పటికీ పెరుగుతూనే ఉంటుంది. ఆ శుభసమయం వచ్చినప్పుడు, మనిషి పుణ్యాన్ని సంపాదించేవాడవుతాడు.
స్నాత్వాభ్యర్చ్య పితౄన్దేవాన్దానదాతా భవేత్పునః । యథాశక్తిప్రభావేన శ్రద్ధాపూతేన చేతసా
స్నానం చేసి, పితృదేవతలను పూజించి, మళ్లీ శ్రద్ధతో, తన శక్తికి తగినట్లు దానం చేయాలి.
అన్నం పయః ఫలం పుష్పం వస్త్రం తాంబూలభూషణమ్ । హేమరత్నాదికం చైవ తస్య పుణ్యమనంతకమ్
అన్నం, పాలు, పండ్లు, పువ్వులు, వస్త్రాలు, తాంబూలం, అలంకారాలు, బంగారం, రత్నాలు మొదలైనవన్నీ దానం చేస్తే అతనికి పుణ్యం అంతం లేకుండా లభిస్తుంది.
మధ్యాహ్నే తు తతో రాజన్నపరాహ్ణే తథైవ చ । మాముద్దిశ్య చ యో దద్యాత్తస్య పుణ్యమనంతకమ్
మధ్యాహ్నం, అలాగే అపరాహ్నంలో కూడా, నన్ను ఉద్దేశించి ఎవడు దానం చేస్తాడో, అతనికి పుణ్యం అంతం లేకుండా లభిస్తుంది.
ఖాద్యపానాదికం మిష్ట లేపనం గంధకుంకుమమ్ । కర్పూరాదికమేవాపి వస్త్రాలంకారసంయుతమ్
తినే పదార్థాలు, తాగే పదార్థాలు, మిఠాయిలు, లేపనాలు, గంధం, కుంకుమ, కర్పూరం, అలాగే వస్త్రాలు, ఆభరణాలు కలిపి దానం చేయవచ్చు.
అవిచ్ఛిన్నం దదాత్యేవం భోగసౌఖ్యప్రదాయకమ్ । నిత్యకాలో మయా ఖ్యాతో దానపూజార్థినాం శుభః
ఇలా నిరంతరంగా దానం చేయడం వల్ల అనుభవాలు, సుఖాలు కలుగుతాయి. దానం, పూజ చేయాలనుకునేవారికి శుభమైన నిత్యకాలాన్ని నేను చెప్పాను.
అథాతః సంప్రవక్ష్యామి నైమిత్తికమనుత్తమమ్ । త్రికాలేష్వపి దాతవ్యం దానమేవ న సంశయః
ఇప్పుడు నేను అత్యుత్తమమైన ప్రత్యేక కాలాలను వివరంగా చెబుతాను. మూడు కాలాల్లోనూ దానం తప్పక చేయాలి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
శూన్యం దినం న కర్తవ్యమాత్మనో హితమిచ్ఛతా । యస్మిన్కాలే ప్రదత్తం హి కించిద్దానం నరాధిప
తనకు మేలు కావాలని కోరుకునేవాడు ఒక్కరోజు కూడా ఖాళీగా వదలకూడదు. రాజా! ఏ సమయంలో అయినా కొంత దానం చేసినా —
తత్ప్రభావాన్మహాప్రాజ్ఞో బహుసామర్థ్యసంయుతః । ధనాఢ్యో గుణవాన్ప్రాజ్ఞః పండితోఽపి విచక్షణః
ఆ దానం వల్ల గొప్ప జ్ఞానమున్నవాడు, ఎక్కువ సామర్థ్యంతో, ధనవంతుడిగా, గుణవంతుడిగా, పండితుడిగా, వివేకంతో ఉండగలడు.
పక్షం మాసం దినం యావన్న దత్తం వై యదాశనమ్ । తమేవ వారయామ్యేవ భక్ష్యాచ్చైవ నరోత్తమమ్
పక్షం, నెల, లేదా ఒక రోజు అయినా, ఇచ్చే ఆహారం ఇవ్వకపోతే, ఆ ఉత్తమ పురుషునికి ఆ ఆహారాన్ని, రుచికరమైన పదార్థాలను నేను అడ్డుకుంటాను.
స్వమలం భక్షితం చైవ అదత్వా దానముత్తమమ్ । ఉత్పాదయామ్యహం రోగం సర్వభోగనివారణమ్
తనకు తానే అపవిత్రమైన ఆహారం తిని, ఉత్తమ దానం ఇవ్వకపోతే, అన్ని అనుభవాలను అడ్డుకునే వ్యాధిని నేను కలిగిస్తాను.
తేషాం కాయేష్వసంతుష్టో బహుపీడాప్రదాయకమ్ । మందానలేన సంయుక్తం జ్వరసంతాపకారకమ్
వారికి శరీరంలో తృప్తి లేకుండా, తీవ్రమైన బాధలు కలిగించే, మాంద్య జ్వరంతో కూడిన వ్యధను నేను కలిగిస్తాను.
త్రికాలేషు న దత్తం యైర్బ్రాహ్మణేషు సురేషు చ । స్వయమశ్నాతి మిష్టం తు తేన పాపం మహత్కృతమ్
మూడు కాలాల్లో బ్రాహ్మణులకు లేదా దేవతలకు దానం చేయకుండా, తామే రుచికరమైన ఆహారం తినేవారు, వారు పెద్ద పాపం చేస్తారు.
ప్రాయశ్చిత్తేన రౌద్రేణ తమేవం పరిశోధయేత్ । ఉపవాసైర్మహారాజ కాయశోషకరాదికైః
ఆ పాపాన్ని తీవ్రమైన ప్రాయశ్చిత్తంతో, మహారాజా! ఉపవాసాలు, శరీరాన్ని క్షీణింపజేసే విధానాలతో శుద్ధి చేయాలి.
చర్మకారో యథా చర్మ కుండస్థోపరి నిర్ఘృణః । శోధయేచ్చ కషాయైశ్చ తచ్చర్మస్ఫోటయేద్యథా
ఎలా ఒక చర్మకారుడు, కుండలో ఉన్న చర్మాన్ని క్రూరంగా శుద్ధి చేసి, కషాయాలతో రుద్ది, దాన్ని చీల్చుతాడో —
తథాహం పాపకర్తారం శోధయామి న సంశయః । ఔషధీనాం సుయోగాచ్చ కషాయైః కటుకైర్ధ్రువమ్
అలాగే నేను పాపం చేసినవారిని, సంశయం లేకుండా, సరైన ఔషధాలతో, కషాయాలతో, చేదు పదార్థాలతో శుద్ధి చేస్తాను.
ఉష్ణోదకైశ్చ సంతాపైర్వైద్యరూపేణ నాన్యథా । అన్యే భుంజన్తి తస్యోగ్ర భోగాన్పుణ్యాన్మనోనుగాన్
వేడి నీటితో, బాధలతో, వైద్యుడి రూపంలో నేను శిక్షిస్తాను; అతను కోరుకున్న ఘోరమైన సుఖాలను ఇతరులే అనుభవిస్తారు.
కిం కరోతి సమర్థశ్చ న దత్తం దానముత్తమమ్ । మహతా పాపరూపేణ తమేవం పరితాపయే
సామర్థ్యం ఉన్నవాడు ఉత్తమ దానం ఇవ్వకపోతే ఏం లాభం? పెద్ద పాపరూపంలో నేను అతన్ని బాధిస్తాను.
నిత్యకాలస్య యద్దానమాత్మార్థం పాపిభిర్యథా । న దత్తం రాజరాజేంద్ర శ్రద్ధాపూతేన చేతసా
నిత్యకాలంలో, శ్రద్ధతో పవిత్రమైన మనసుతో, తన కోసం పాపులు దానం చేయకపోతే, రాజరాజేశ్వరా!
తథా తాఞ్జారయామ్యేతానుపాయైర్దారుణైః కిల । వాసుదేవ ఉవాచ- నైమిత్తికం తథా కాలం పుణ్యం చైవ తవాగ్రతః
అలా వారిని కఠినమైన మార్గాలతో నేను బాధిస్తాను. వాసుదేవుడు ఇలా అన్నాడు — ఇప్పుడు నీ ముందు, ప్రత్యేకమైన, సమయానుకూలమైన పుణ్యకార్యాలను చెబుతాను.
ప్రవక్ష్యామి నరశ్రేష్ఠ సుబుద్ధ్యా శృణు తత్పరః । అమావాస్యా మహారాజ పౌర్ణమాసీ తథైవ చ
నరశ్రేష్ఠ! నేను వివరంగా చెబుతాను, మంచి బుద్ధితో శ్రద్ధగా విను. అమావాస్య, మహారాజా! అలాగే పౌర్ణమి కూడా —
యదా భవతి సంక్రాంతిర్వ్యతీపాతో నరేశ్వర । వైధృతిశ్చ యదా ప్రోక్తా యదా ఏకాదశీ భవేత్
సంక్రాంతి, గ్రహణం జరిగినప్పుడు, నరేశ్వరా! వైధృతి అని చెప్పినప్పుడు, ఏకాదశి వచ్చినప్పుడు —
మహామాఘీ తథాషాఢీ వైశాఖీ కార్తికీ తథా । అమాసోమసమాయోగే మన్వాదిషు యుగాదిషు
మహామాఘ, ఆశాఢ, వైశాఖ, కార్తీక మాసాల్లో, అమావాస్య–పౌర్ణమి కలిసే సమయాల్లో, మన్వంతరాది, యుగాది సందర్భాల్లో —
గజచ్ఛాయా తథా ప్రోక్తా పితృక్షయా తథైవ చ । ఏతే నైమిత్తికాః ఖ్యాతాస్తవాగ్రే నృపసత్తమ
ఏనుగు నీడ, అలాగే పితృదేవతల తగ్గుదల కాలం — ఇవి ప్రత్యేక సందర్భాలుగా పూర్వంలో నీకు వివరించబడ్డాయి, ఓ రాజశ్రేష్ఠ.
ఏతేషు దీయతే దానం తస్య దానస్య యత్ఫలమ్ । తత్ఫలం తు ప్రవక్ష్యామి శ్రూయతాం నృపసత్తమ
ఈ సందర్భాల్లో దానం చేస్తే దాని ఫలితం ఏమిటో నేను చెప్పబోతున్నాను. విను, ఓ రాజశ్రేష్ఠ.
మాముద్దిశ్య నరో భక్త్యా బ్రాహ్మణాయ ప్రయచ్ఛతి । తస్యాహం నిర్వికల్పేన ప్రయచ్ఛామి న సంశయః
ఎవరైనా నా పేరుతో భక్తితో బ్రాహ్మణునికి దానం చేస్తే, అతడికి నేను సందేహం లేకుండా ఫలితాన్ని ప్రసాదిస్తాను.
గృహం సౌఖ్యం మహారాజ స్వర్గమోక్షాదికం బహు । కామ్యం కాలం ప్రవక్ష్యామి దానస్య ఫలదాయకమ్
ఓ మహారాజా, ఇంట్లో ఆనందం, ఐశ్వర్యం, స్వర్గం, మోక్షం వంటి అనేక మంచిదే లభించే దానానికి అనుకూలమైన కాలాలను నేను చెప్పబోతున్నాను.
వ్రతానామేవ సర్వేషాం దేవాదీనాం తథైవ చ । దానస్య పుణ్యకాలం తు సంప్రోక్తం ద్విజసత్తమైః
ప్రతి వ్రతానికి, దేవతల పూజకు, అలాగే దానానికి శుభకాలాలు ఉన్నాయని ద్విజశ్రేష్ఠులు ప్రకటించారు.
ఆభ్యుదయికమేవాపి కాలం వక్ష్యామి తే నృప । మఖానామేవ సర్వేషాం వైవాహికమనుత్తమమ్
ఓ రాజా, అన్ని యజ్ఞాలకు, వివాహాలకు అత్యుత్తమమైన శుభకాలాలను కూడా నేను నీకు వివరించబోతున్నాను.