కర్మణా స్వేన విప్రేంద్ర పుణ్యేన నృపనందన । ఆత్మార్థే త్వం మహాభాగ వరమేవ ప్రయాచయ
నీ స్వంత కర్మతో, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా! ఓ రాజుల ఆనందమూ! నీ పుణ్యంతో, ఓ మహాభాగా! నీకోసం ఒక వరాన్ని కోరుకో.
శృణు వేన మహాభాగ వృత్తాంతం పూర్వసంభవమ్ । తవ మాత్రే పురా దత్తః శాపః క్రుద్ధేన భూపతే
వేనా! ఓ మహాభాగా! పూర్వంలో జరిగిన ఒక కథను విను. నీ తల్లి మీద రాజు కోపంతో శాపం పెట్టాడు.
సుశంఖేన సునీథాయై బాల్యే పూర్వం మహాత్మనా । తతస్త్వంగే వరో దత్తో మయైవ విదితాత్మనా
సుశంఖుడు, ఆ మహాత్ముడు, చిన్నప్పుడే సునీతకు శాపం పెట్టాడు. ఆ తరువాత, నేను, ఆత్మజ్ఞానంతో, అంగకు వరం ఇచ్చాను.
త్వాం సముద్ధర్త్తుకామేన సుపుత్రస్తే భవిష్యతి । ఏవముక్త్వా తు పితరం తవాహం గుణవత్సల
నిన్ను రక్షించాలనే తపనతో, నీకు మంచి కుమారుడు పుడతాడు. ఇలా చెప్పి, నీ తండ్రితో నేను మాట్లాడాను, ఓ గుణవత్సలుడా!
భవదంగాత్సముద్భూతః కరిష్యే లోకపాలనమ్ । దివీంద్రో హి యథా భాతి తథాహం భూతలే స్థితః
'నీ శరీరంలోనుంచి పుట్టి, నేను లోకాన్ని పాలిస్తాను. ఆకాశంలో ఇంద్రుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో, నేనూ భూమిపై అలా వెలుగుతాను' అని చెప్పాను.
ఆత్మా వై జాయతే పుత్ర ఇతి సత్యవతీ శ్రుతిః । అతస్త్వం సుగతిం వత్స లభిష్యసి వరాన్మమ
'ఆత్మే కుమారుడిగా జన్మిస్తాడు' అని సత్యమైన శృతి చెబుతుంది. అందువల్ల, బిడ్డా! నా వరంతో నీవు మంగళమైన మార్గాన్ని పొందుతావు.
గత్యర్థమాత్మనో రాజన్దానమేకం సమాచర । యస్త్వాం పాతకరూపోఽహం సునీథాయాః పరంతప
నీ స్వగతికి, ఓ రాజా! ఒక దానం చేయు. నేను పాపరూపంగా సునీత దగ్గరకు వచ్చినవాడిని, ఓ శత్రువులను జయించినవాడా!
అబ్రువన్నగ్నరూపేణ కర్తుం త్వాం తు విధర్మగమ్ । అన్యథా తు సుశంఖస్య వాక్యమేవాన్యథా భవేత్
వారు నగ్నరూపంలో నీకు ధర్మబాహ్యంగా చేయమని చెప్పారు. లేకపోతే, సుశంఖుని మాటలు వేరేలా జరిగేవి.
అతో విధిర్నిషేధశ్చ హ్యహమేవ నృపోత్తమ । కర్మానురూపఫలదో బుద్ధ్యతీతో గుణాగ్రహః
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నియమాలు, నిషేధాలు పెట్టేది నేనే. ప్రతికర్మకు తగిన ఫలితాన్ని ఇచ్చేది కూడా నేనే. నా బుద్ధి అందరికీ అతీతం, గుణాలకు నేను అతీతుడిని.
దానమేవ పరం శ్రేష్ఠం దానం సర్వప్రభావకమ్ । తస్మాద్దానం దదస్వ త్వం దానాత్పుణ్యం ప్రవర్తతే
దానం మాత్రమే అత్యుత్తమం, దానమే అన్నిటికీ మూలం. అందుకే నీవు తప్పక దానం చేయాలి. దానంతోనే పుణ్యం కలుగుతుంది.
దానేన నశ్యతే పాపం తస్మాద్దానం దదస్వ హి । అశ్వమేధాదిభిర్యజ్ఞైర్యజస్వ నృపసత్తమ
దానంతో పాపం నశిస్తుంది. అందుకే నీవు తప్పక దానం చేయాలి. అశ్వమేధాది యజ్ఞాలు కూడా చేయాలి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా!
భూమిదానాదికం దానం బ్రాహ్మణేభ్యో దదస్వ వై । సుదానాత్ప్రాప్యతే భోగః సుదానాత్ప్రాప్యతే యశః
భూమి దానం మొదలైన దానాలు బ్రాహ్మణులకు ఇవ్వాలి. మంచి దానంతో అనుభవాలు, మంచి దానంతోనే కీర్తి లభిస్తుంది.
సుదానాజ్జాయతే కీర్తిః సుదానాత్ప్రాప్యతే సుఖమ్ । దానేన స్వర్గమాప్నోతి ఫలం తత్ర భునక్తి చ
ఉత్తమ దానంతో కీర్తి కలుగుతుంది, మంచి దానంతో సుఖం లభిస్తుంది. దానంతో స్వర్గం పొందుతాడు, అక్కడ ఫలితాన్ని అనుభవిస్తాడు.
దత్తస్యాపి సుదానస్య శ్రద్ధాయుక్తస్య సత్తమ । కాలే ప్రాప్తే వ్రజేత్తీర్థం పుణ్యస్యాపి ఫలం త్విదమ్
శ్రద్ధతో మంచి దానం చేసినవాడికీ, సరైన సమయం వచ్చినప్పుడు తీర్థయాత్ర చేయాలి. ఇదీ పుణ్యఫలం.
పాత్రభూతాయ విప్రాయ శ్రద్ధాపూతేన చేతసా । యో దదాతి మహాదానం మయి భావం నివేశ్య చ
యోగ్యుడైన బ్రాహ్మణునికి, శ్రద్ధతో మనసు శుద్ధిగా, నన్ను ధ్యానిస్తూ గొప్ప దానం ఎవడు ఇస్తాడో,
తస్యాహం సకలం దద్మి మనసా యంయమిచ్ఛతి । వేన ఉవాచ- కాలం దానస్య మే బ్రూహి కీదృక్కాలస్య లక్షణమ్
అతనికి మనసులో కోరినది అన్నిటిని నేను ఇస్తాను. వేనుడు అడిగాడు: దానం చేయడానికి సరైన సమయం ఎప్పుడు? ఆ కాలానికి లక్షణాలు ఏమిటి?
తీర్థస్యాపి చ యద్రూపం పాత్రస్యాపి సులక్షణమ్ । దానస్యాపి జగన్నాథ విధిం విస్తరతో వద
తీర్థం అంటే ఏమిటి? దానికి లక్షణాలు ఏమిటి? దానం పొందగలిగే యోగ్యుడు ఎవరు? దాన విధానాన్ని పూర్తిగా వివరించు, జగన్నాథా!
ప్రసాదసుముఖో భూత్వా దయా మే యది వర్త్తతే । శ్రీకృష్ణ ఉవాచ-। దానకాలం ప్రవక్ష్యామి నిత్యం నైమిత్తికం నృప
నీవు దయతో, సంతోషంగా ఉంటే, నేను దానం చేసే కాలాన్ని వివరంగా చెబుతాను. అది నిత్యం, నైమిత్తికంగా ఉండొచ్చు, రాజా!
కామ్యం చాన్యం మహారాజ చతుర్థప్రాపకం పునః । సూర్యోదయస్య వేలాయాం పాపం నశ్యతి సర్వతః
కామ్యంగా, ఇతర విధాలుగా, ఇంకా నాలుగో విధమైన ఫలితాన్ని కలిగించేది కూడా ఉంది, మహారాజా! సూర్యోదయ సమయానికి అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి.
అంధకారాధికా ఘోరా నరాణాం నాశకారకాః । దివి సూర్యో మమాంశోఽయం తేజసాం కల్పితో నిధిః
చీకటి సమయం భయంకరమైనది, అది మనుషులకు నాశనం కలిగిస్తుంది. ఆకాశంలో ఉన్న సూర్యుడు నా భాగమే, అతడు వెలుగుకు నిలయంగా స్థాపించబడ్డాడు.
తస్యైవ తేజసా దగ్ధా భస్మతాం యాంతి కిల్బిషాః । ఉదయంతం మమాంశం యో దృష్ట్వా దత్తే తు వార్యపి
ఆ వెలుగుతోనే పాపాలు బూడిదవై పోతాయి. నా భాగమైన సూర్యుని ఉదయించే సమయంలో ఎవడు కనీసం నీళ్లు ఇస్తాడో,
తస్య కిం కథ్యతే భూప నిత్యం పుణ్యవివర్ద్ధనమ్ । సంప్రాప్తాయాం సువేలాయాం తస్యాం పుణ్యకరో నరః
ఇంకా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు, రాజా! అతని పుణ్యం ఎప్పటికీ పెరుగుతూనే ఉంటుంది. ఆ శుభసమయం వచ్చినప్పుడు, మనిషి పుణ్యాన్ని సంపాదించేవాడవుతాడు.
స్నాత్వాభ్యర్చ్య పితౄన్దేవాన్దానదాతా భవేత్పునః । యథాశక్తిప్రభావేన శ్రద్ధాపూతేన చేతసా
స్నానం చేసి, పితృదేవతలను పూజించి, మళ్లీ శ్రద్ధతో, తన శక్తికి తగినట్లు దానం చేయాలి.
అన్నం పయః ఫలం పుష్పం వస్త్రం తాంబూలభూషణమ్ । హేమరత్నాదికం చైవ తస్య పుణ్యమనంతకమ్
అన్నం, పాలు, పండ్లు, పువ్వులు, వస్త్రాలు, తాంబూలం, అలంకారాలు, బంగారం, రత్నాలు మొదలైనవన్నీ దానం చేస్తే అతనికి పుణ్యం అంతం లేకుండా లభిస్తుంది.
మధ్యాహ్నే తు తతో రాజన్నపరాహ్ణే తథైవ చ । మాముద్దిశ్య చ యో దద్యాత్తస్య పుణ్యమనంతకమ్
మధ్యాహ్నం, అలాగే అపరాహ్నంలో కూడా, నన్ను ఉద్దేశించి ఎవడు దానం చేస్తాడో, అతనికి పుణ్యం అంతం లేకుండా లభిస్తుంది.
ఖాద్యపానాదికం మిష్ట లేపనం గంధకుంకుమమ్ । కర్పూరాదికమేవాపి వస్త్రాలంకారసంయుతమ్
తినే పదార్థాలు, తాగే పదార్థాలు, మిఠాయిలు, లేపనాలు, గంధం, కుంకుమ, కర్పూరం, అలాగే వస్త్రాలు, ఆభరణాలు కలిపి దానం చేయవచ్చు.
అవిచ్ఛిన్నం దదాత్యేవం భోగసౌఖ్యప్రదాయకమ్ । నిత్యకాలో మయా ఖ్యాతో దానపూజార్థినాం శుభః
ఇలా నిరంతరంగా దానం చేయడం వల్ల అనుభవాలు, సుఖాలు కలుగుతాయి. దానం, పూజ చేయాలనుకునేవారికి శుభమైన నిత్యకాలాన్ని నేను చెప్పాను.
అథాతః సంప్రవక్ష్యామి నైమిత్తికమనుత్తమమ్ । త్రికాలేష్వపి దాతవ్యం దానమేవ న సంశయః
ఇప్పుడు నేను అత్యుత్తమమైన ప్రత్యేక కాలాలను వివరంగా చెబుతాను. మూడు కాలాల్లోనూ దానం తప్పక చేయాలి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
శూన్యం దినం న కర్తవ్యమాత్మనో హితమిచ్ఛతా । యస్మిన్కాలే ప్రదత్తం హి కించిద్దానం నరాధిప
తనకు మేలు కావాలని కోరుకునేవాడు ఒక్కరోజు కూడా ఖాళీగా వదలకూడదు. రాజా! ఏ సమయంలో అయినా కొంత దానం చేసినా —
తత్ప్రభావాన్మహాప్రాజ్ఞో బహుసామర్థ్యసంయుతః । ధనాఢ్యో గుణవాన్ప్రాజ్ఞః పండితోఽపి విచక్షణః
ఆ దానం వల్ల గొప్ప జ్ఞానమున్నవాడు, ఎక్కువ సామర్థ్యంతో, ధనవంతుడిగా, గుణవంతుడిగా, పండితుడిగా, వివేకంతో ఉండగలడు.