ఋషయ ఊచుః- కథం వేనో గతః స్వర్గం పాపం త్యక్త్వా ప్రదూరతః । తన్నో విస్తరతోఽత్రాపి వద సత్యవతాం వర
మునులు అడిగారు— వేనుడు అంత దూరం నుంచీ పాపాన్ని వదిలి స్వర్గానికి ఎలా వెళ్లాడు? సత్యవంతులలో శ్రేష్ఠుడా, దయచేసి దీనిని విస్తరంగా చెప్పు.
సూతఉవాచ- ఋషీణాం పుణ్యసంసర్గాత్సంవాదాచ్చ ద్విజోత్తమ । కాయస్య మథనాత్పాపో బహిస్తస్య వినిర్గతః
సూతుడు చెప్పాడు— మునుల పుణ్యసంసర్గం వల్ల, వారి సంభాషణ వల్ల, ఆయన శరీరాన్ని మథించటం వల్ల, అతని పాపం బయటకు వెళ్లిపోయింది.
పశ్చాద్వేనః స పుణ్యాత్మా జ్ఞానం లేభే చ శాశ్వతమ్ । రేవాయా దక్షిణే కూలే తపశ్చచార స ద్విజాః
తర్వాత, వేనా అనే పుణ్యాత్ముడు శాశ్వతమైన జ్ఞానాన్ని పొందాడు. రేవా నదికి దక్షిణ తీరంలో తపస్సు చేశాడు, ఓ ద్విజుడా!
తృణబిన్దోర్ఋషేశ్చైవ ఆశ్రమే పాపనాశనే । వర్షాణాం తు శతం సాగ్రం కామక్రోధవివర్జితః
తృణబిందు ఋషి ఆశ్రమంలో, అది పాపాలను తొలగించే స్థలం, వేనా కోరికలు, కోపం లేకుండా వంద సంవత్సరాలకు పైగా తపస్సు చేశాడు.
తస్యోగ్రతపసాదేవః శంఖచక్రగదాధరః । ప్రసన్నోభూన్మహాభాగా నిష్పాపస్య నృపస్య వై
అతని ఘనమైన తపస్సు వల్ల శంఖం, చక్రం, గదను ధరించిన భగవంతుడు, ఆ పాపరహిత రాజుపై సంతోషించి ప్రసన్నుడయ్యాడు.
ఉవాచ చ ప్రసన్నోఽస్మి వ్రియతాం వరఉత్తమః । వేన ఉవాచ- యది దేవ ప్రసన్నోఽసి దేహి మే వరముత్తమమ్
ఆయన ఇలా అన్నాడు: "నేను సంతోషించాను, ఉత్తమమైన వరం కోరుకో." వేనా పలికాడు: "దేవా! మీరు సంతోషిస్తే నాకు అత్యుత్తమ వరం దయచేయండి."
అనేనాపి శరీరేణ గంతుమిచ్ఛామి త్వత్పదమ్ । పిత్రా సార్ధం మహాభాగ మాత్రా చైవ సురేశ్వర । తవైవ తేజసా దేవ తద్విష్ణోః పరమం పదమ్
ఈ శరీరంతోనే, నా తండ్రి, తల్లి ఇద్దరితో కలిసి, నీ పాదాలను చేరాలని కోరుకుంటున్నాను, ఓ మహాభాగా! నీ తేజస్సుతోనే, ఓ విష్ణూ, ఆ పరమ పదాన్ని పొందాలని కోరుకుంటున్నాను.
శ్రీవాసుదేవ ఉవాచ- క్వగతోఽసౌ మహామోహో యేన త్వం మోహితో నృప । లోభేన మోహయుక్తేన తమోమార్గే నిపాతితః
శ్రీ వాసుదేవుడు ఇలా అన్నాడు: "ఓ రాజా! నిన్ను మాయలో పడేసిన ఆ గొప్ప మోహం ఎక్కడికి పోయింది? లోభంతో మాయలో పడి, నీవు అంధకార మార్గంలో పడిపోయావు."
వేన ఉవాచ- యన్మే పూర్వకృతం పాపం తేనాహం మోహితో విభో । అతో మాముద్ధరాస్మాత్త్వం పాపాచ్చైవ సుదారుణాత్
వేనా ఇలా అన్నాడు: "పూర్వంలో నేను చేసిన పాపం వల్లనే మాయలో పడ్డాను, ప్రభూ! అందువల్ల ఆ భయంకరమైన పాపం నుంచి నన్ను మీరు రక్షించండి."
ప్రజప్తవ్యమథో పఠ్యం తద్వదానుగ్రహాద్విభో । భగవానువాచ- సాధు భూప మహాభాగ పాపం తే నాశమాగతమ్
"ఏది పఠించాలో, ఏది జపించాలో, దయచేసి మీరు చెప్పండి ప్రభూ!" భగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: "బాగుంది, ఓ మహారాజా! నీ పాపం నశించిపోయింది."
శుద్ధోసి తపసా చ త్వం తతః పుణ్యం వదామ్యహమ్ । పురా వై బ్రహ్మణా తాత పృష్టోహం భవతా యథా
నీవు తపస్సుతో పవిత్రుడవయ్యావు. అందుకే నీకు పుణ్యమార్గాన్ని చెబుతాను. పూర్వంలో బ్రహ్మదేవుడు నన్ను అడిగినట్లే నీవు కూడా అడిగావు, ప్రియమా!
తస్మై యదుదితం వత్స తత్తే సర్వం వదామ్యహమ్ । ఏకదా బ్రహ్మణా ధ్యానస్థితేన నాభిపంకజే
ఆయన అడిగినదంతా నీకు పూర్తిగా చెబుతాను, బిడ్డా! ఒకసారి బ్రహ్మదేవుడు తన నాభికమలంలో ధ్యానంలో లీనమై ఉన్నప్పుడు—
ప్రాదురాస తదా తస్య వరదానాయ సువ్రత । తేన పృష్టం మహత్పుణ్యం స్తోత్రం పాపప్రణాశనమ్
అప్పుడు, వరాలిచ్చేందుకు ఆయన ప్రత్యక్షమయ్యాడు, ఓ వ్రతస్థుడా! ఆయనను ఒక గొప్ప పుణ్యప్రదమైన, పాపాలను తొలగించే స్తోత్రాన్ని అడిగాడు.
వాసుదేవాభిధానం చ సుగతిప్రదమిచ్ఛతా । స్తోత్రాణాం పరమం తస్మై వాసుదేవాభిధం మహత్
మంచి మార్గాన్ని ఇవ్వాలని కోరుతూ, వాసుదేవ అనే పేరుతో, స్తోత్రాలలో అత్యుత్తమమైన గొప్ప స్తోత్రాన్ని ఆయనకు ఇచ్చాడు.
సర్వసౌఖ్యప్రదం నౄణాం పఠతాం జపతాం సదా । ఉపాదిశం మహాభాగ విష్ణుప్రీతికరం పరమ్
దాన్ని ఎవరైనా ఎప్పుడూ చదివితే, జపిస్తే వారికి అన్ని సుఖాలు లభిస్తాయి. ఓ మహాభాగా! విష్ణువు ప్రసన్నుడయ్యేలా చేసే ఆ పరమ స్తోత్రాన్ని నేనే ఆయనకు ఉపదేశించాను.
విష్ణురువాచ- ఏతత్సర్వం జగద్వ్యాప్తం మయా త్వవ్యక్తమూర్తినా । అతో మాం మునయః ప్రాహుర్విష్ణుం విష్ణుపరాయణాః
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: "ఈ జగత్తంతా నా అవ్యక్త స్వరూపంతో నిండిపోయింది. అందుకే విష్ణువుని ఆశ్రయించిన మునులు నన్ను విష్ణువు అంటారు."
వసంతి యత్ర భూతాని వసత్యేషు చ యో విభుః । స వాసుదేవో విజ్ఞేయో విద్వద్భిరహమాదరాత్
ప్రాణులు ఉన్న చోట, వాటిలో నివసించే పరమాత్మనే వాసుదేవుడు అని పండితులు తెలుసుకోవాలి. నేనే ఆ వాసుదేవుడిని, గౌరవంతో గుర్తించాలి.
సంకర్షతి ప్రజాశ్చాంతే హ్యవ్యక్తాయ యతో విభుః । తతః సంకర్షణో నామ్నా విజ్ఞేయః శరణాగతైః
ప్రపంచాంతంలో, అన్ని ప్రాణులను తనవైపు లాగుకునే పరమాత్మనే సంశకర్షణుడు అని శరణాగతులు తెలుసుకోవాలి, ఎందుకంటే ఆయన అవ్యక్త స్వరూపం నుండి వస్తాడు.
ఇంగితే కామరూపోహం బహు స్యామితి కామ్యయా । ప్రద్యుమ్నోహం బుధైస్తస్మాద్విజ్ఞేయోస్మి సుతార్థిభిః
నా సంకల్పంతో నేను కావలసిన రూపాన్ని ధరిస్తాను, కోరికతో అనేక రూపాలుగా అవుతాను. అందుకే పండితులు నన్ను ప్రద్యుమ్నుడు అంటారు, కుమారసంతానం కోరేవారు కూడా నన్నే అలా పిలుస్తారు.
అత్ర లోకే వినా చేశౌ సర్వేశౌ హరకేశవౌ । నిరుద్ధోహం యోగబలాన్న కేనాతోనిరుద్ధవత్
ఈ లోకంలో, హరుడు, కేశవుడు అనే ఇద్దరు ప్రభువులను తప్ప మరెవ్వరూ లేరు. యోగబలంతో నేను నిరుద్ధుడిని, అందుకే మరెవ్వరూ నిరుద్ధుడు కారు.
విశ్వాఖ్యోహం ప్రతిజగజ్జ్ఞానవిజ్ఞానసంయుతః । అహమిత్యభిమానీ చ జాగ్రచ్చింతాసమాకులః
నేను విశ్వ అనే పేరుతో పిలవబడుతున్నాను. నాకు జగత్తు గురించి జ్ఞానం, వివేచన ఉన్నాయి. 'నేనేను' అనే భావనతో, మెలకువలో ఎన్నో ఆలోచనలతో కలవరపడుతూ ఉంటాను.
తైజసోహం జగచ్చేష్టామయశ్చేంద్రియరూపవాన్ । జ్ఞానకర్మసముద్రిక్తః స్వప్నావస్థాం గతో హ్యహమ్
నేను తైజసుడిని. జగత్తులో జరిగే కార్యాల రూపంలో ఉన్నాను. ఇంద్రియాల రూపాన్ని ధరించాను. జ్ఞానంతో, కర్మలతో నిండి, నేను స్వప్నావస్థలోకి ప్రవేశించాను.
ప్రాజ్ఞోహమధిదైవాత్మా విశ్వాధిష్ఠానగోచరః । సుషుప్తావాస్థితో లోకాదుదాసీనో వికల్పితః
నేను ప్రాజ్ఞుడిని. దేవతలకు ఆధారమైన అంతరాత్మను. విశ్వానికి ఆధారంగా నిలిచినవాడిని. నేను సుషుప్తి స్థితిలో ఉండి, లోకానికి ఉదాసీనంగా, ఏ భేదమూ లేకుండా ఉంటాను.
తురీయోఽహం నిర్వికారీ గుణావస్థావివర్జితః । నిర్లిప్తః సాక్షివద్విశ్వ ప్రతిబింబిత విగ్రహః
నేను తురీయ స్థితిలో ఉన్నవాడిని. మార్పులేని వాడిని. గుణాల స్థితులు లేని వాడిని. ఏదీ అంటని వాడిని. సాక్షిలా ఉండి, విశ్వం ప్రతిబింబంగా కనిపించే రూపాన్ని కలిగి ఉన్నాను.
చిదాభాసశ్చిదానందశ్చిన్మయశ్చిత్స్వరూపవాన్ । నిత్యోక్షరో బ్రహ్మరూపో బ్రహ్మన్నేవమవేహి మామ్
నేను చైతన్యానికి ప్రతిబింబం, ఆనందం, చైతన్యమే రూపం, చైతన్య స్వరూపుడిని. నిత్యుడిని, క్షయించని వాడిని, బ్రహ్మ రూపుడిని. నన్ను బ్రహ్మగా తెలుసుకో.
భగవానువాచ- ఇత్యుక్త్వాంతర్దధే విష్ణుః స్వరూపం బ్రహ్మణే పురా । సోపి జ్ఞాత్వా జగద్వ్యాప్తిం కృతాత్మా సమభూత్క్షణాత్
భగవంతుడు ఇలా చెప్పి, విష్ణువు తన స్వరూపంలో బ్రహ్మా ముందు అంతర్ధానమయ్యాడు. బ్రహ్మా జగత్తు వ్యాప్తిని గ్రహించి, వెంటనే మనస్సును స్థిరపరచుకున్నాడు.
రాజంస్త్వమపి శుద్ధాత్మా పృథోర్జన్మన ఏవ చ । తథాప్యారాధయ విభుం స్తోత్రేణానేన సువ్రత
ఓ రాజా! నువ్వు కూడా పృథువు జననంనుంచి శుద్ధాత్ముడివే. అయినా, ఓ సువ్రతా! ఈ స్తోత్రంతో ప్రభువును ఆరాధించు.
తుష్టో విష్ణుస్తమభ్యాహ వరం వరయ మానద । వేన ఉవాచ- సుగతిం దేహి మే విష్ణో దుష్కృతాత్తారయస్వ మామ్
విష్ణువు సంతోషంతో అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'ఒక వరం కోరుకో.' వేనుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ విష్ణూ! నాకు మంగళమైన మార్గం కలిగించు. పాపాల నుండి నన్ను రక్షించు.'
శరణం త్వాం ప్రపన్నోస్మి కారణం వద సద్గతేః । విష్ణురువాచ- పూర్వమేవ మహాభాగ త్వంగేనాపి మహాత్మనా
'నీ ఆశ్రయాన్ని తీసుకున్నాను. శాశ్వతమైన మోక్షానికి కారణం చెప్పు.' విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: 'మునుపు, ఓ మహాభాగా! నీ మహాత్మ్యంలోని భాగంతో కూడా—'
అహమారాధితస్తేన తస్మై దత్తో వరో మయా । ప్రయాస్యసి మహాభాగ వైష్ణవం లోకముత్తమమ్
'అతను నన్ను ఆరాధించాడు. నేను అతనికి వరం ఇచ్చాను. ఓ మహాభాగా! నువ్వు వైష్ణవ లోకంలోకి, అత్యుత్తమమైన లోకానికి వెళ్ళుతావు.'