ముహ్యన్నివ మహామోహైర్గ్లానశ్చలితమానసః । వేపమానస్తతస్త్వంగో దూయమానః సమాగతః
మహా మోహంలో పడినవాడిలా, శక్తి లేని వాడై, మనస్సు స్థిరంగా లేక, శరీరం వణికుతూ, లోపల బాధతో అక్కడికి చేరాడు.
తామాలోక్య విశాలాక్షీం మృత్యుకన్యాం యశస్వినీమ్ । అథోవాచ మహాత్మా స సునీథాం చారుహాసినీమ్
ఆ విశాలమైన కళ్లతో, యమధర్మరాజు కుమార్తె అయిన సునీతను చూసి, ఆ మహాత్ముడు, అందమైన నవ్వుతో ఉన్న ఆమెతో మాట్లాడాడు.
కా త్వం కస్య వరారోహే సఖీభిః పరివారితా । కేన కార్యేణ సంప్రాప్తా కేన త్వం ప్రేషితా వనమ్
ఓ సుందరిలోకా! నీవెవరు? ఎవరి కుమార్తె? స్నేహితులతో చుట్టుముట్టబడి ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చావు? ఎవరి పంపిణీతో ఈ అడవిలోకి అడుగుపెట్టావు?
తవాంగం సుందరం సర్వమత్ర భాతి మహావనే । సమాచక్ష్వ మమాద్యైవ ప్రసాదసుముఖీ భవ
ఈ గొప్ప అడవిలో నీ అందమైన రూపం అంతా ప్రకాశిస్తోంది. దయచేసి నేడు నాకు చెప్పు, సుముఖి! నా మీద దయ చూపు.
మాయామోహేన సంముగ్ధస్తస్యాః కర్మ న విందతి । మార్గణైర్మన్మథస్యాపి పరివిద్ధో మహామునిః
మాయా మోహంతో మత్తులో మునిగిపోయి, ఆమె చేసే పనులు అతడికి అర్థం కాలేదు. మన్మథుని బాణాలతో ఆ మహర్షి కూడా గాయపడ్డాడు.
ఏవంవిధం మహద్వాక్యం సమాకర్ణ్య మహామతేః । నోవాచ కించిత్సా విప్రం సమాలోక్య సఖీముఖమ్
ఆ మహాముని గొప్ప మాటలు విని, ఆమె బ్రాహ్మణునికి ఏమీ చెప్పకుండా, తన స్నేహితురాలి ముఖాన్ని చూశింది.
రంభాం చ ప్రేరయామాస సునీథా సంజ్ఞయా సఖీమ్ । సమువాచ తతో రంభా సాదరం తం ద్విజం ప్రతి
సునీత తన స్నేహితురాలు రంభకు సంకేతంగా చెప్పింది. వెంటనే రంభ ఆ బ్రాహ్మణుని దగ్గరకు గౌరవంగా మాట్లాడింది.
ఇయం కన్యా మహాభాగా మృత్యోశ్చాపి మహాత్మనః । సునీథాఖ్యా ప్రసిద్ధేయం సర్వలక్షణసంపదా
ఈ మహాభాగ్యవంతురాలు యమధర్మరాజు కుమార్తె సునీత. ఆమె అన్ని శుభలక్షణాలతో ప్రసిద్ధి గాంచింది.
పతిమన్విచ్ఛతీ బాలా ధర్మవంతం తపోనిధిమ్ । శాంతం దాంతం మహాప్రాజ్ఞం వేదవిద్యావిశారదమ్
ఈ బాలిక ధర్మముతో ఉన్న, తపస్సులో నిధిగా, శాంతంగా, ఇంద్రియాలను జయించిన, గొప్ప జ్ఞానంతో, వేద విద్యలో నిపుణుడైన భర్తను కోరుతోంది.
ఏవంవిధం మహద్వాక్యం సమాకర్ణ్య మహామునిః । తామువాచ తతస్త్వంగో రంభామప్సరసాం వరామ్
అలాంటి గొప్ప మాటలు విని, ఆ మహర్షి అప్పుడు అప్రసరలలో శ్రేష్ఠురాలు అయిన రంభతో మాట్లాడాడు.
మయా చారాధితో విష్ణుః సర్వవిశ్వమయో హరిః । తేన దత్తో వరో మహ్యం పుత్రాఖ్యః సర్వసిద్ధిదః
నేను విశ్వమంతటిని వ్యాపించిన హరిదేవుడైన విష్ణువును భక్తిగా ఆరాధించాను. ఆయన నాకు 'కుమారుడు' అనే వరాన్ని ఇచ్చాడు, అది అన్ని సిద్ధులను ఇస్తుంది.
తన్నిమిత్తమహం భద్రే సుతార్థం నిత్యమేవ చ । కస్యచిత్పుణ్యవీర్యస్య కన్యామేకాం ప్రచింతయే
అందుకే, ఓ మృదువైనవాడా! నేను ఎప్పుడూ మంచి పుణ్యశీలుడి కుమార్తెను, కుమారుని కోసం, మనసులో ఆలోచిస్తూ ఉంటాను.
సదైవాహం న పశ్యామి సుభార్యాం సత్యమీదృశీమ్ । ఇయం ధర్మస్య వై కన్యా ధర్మాచారా వరాననా
ఇంతవరకు నేను ఇలాంటి సద్భార్యను ఎప్పుడూ చూడలేదు. ఈమె నిజంగా ధర్ముని కుమార్తె, మంచి ఆచారంతో, అందమైన ముఖంతో ఉంది.
మామేవం హి భజత్వేషా యది కాన్తమిహేచ్ఛతి । యం యమిచ్ఛేదియం బాలా తం దదామి న సంశయః
ఈమెకు ప్రియుడు కావాలని ఉంటే నన్నే ఎంచుకోవచ్చు. ఈ బాలిక ఎవరిని కోరుతుందో, అతనికే ఆమెను ఇస్తాను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అదేయం దేయమిత్యాహ అస్యాః సంగమకారణాత్ । ఏకమేవం త్వయా దేయం శ్రూయతాం ద్విజసత్తమ
ఈమెతో కలయిక కోసం 'ఇది ఇవ్వాలి, అది ఇవ్వకూడదు' అని అంటారు. కానీ, ఓ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! నువ్వు ఒక్కటే ఇవ్వాలి, విను.
రంభోవాచ- విప్రేంద్ర త్వం శృణుష్వేహ ప్రతిజ్ఞాం వచ్మి సాంప్రతమ్ । ఏషా నైవ త్వయా త్యాజ్యా ధర్మపత్నీ తవైవ హి
రంభ ఇలా చెప్పింది— ఓ బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా! నా ప్రతిజ్ఞను ఇప్పుడు విను. ఈమెను నీవు ఎప్పుడూ వదిలిపెట్టకూడదు. ఈమె నీ ధర్మపత్నే.
అస్యా దోషో గుణో నైవ గ్రాహ్య ఏవ త్వయా కదా । ఇత్యర్థే ప్రత్యయం విప్ర ప్రత్యక్షం పరిదర్శయ
ఈమెలో తప్పు గానీ, మంచితనం గానీ నీవు ఎప్పుడూ ఒప్పుకోకూడదు. దీనికి నీవు ప్రత్యక్షంగా నమ్మదగిన సాక్ష్యం చూపించు, బ్రాహ్మణా.
స్వహస్తం దేహి విప్రేంద్ర సత్యప్రత్యయకారకమ్ । ఏవమస్తు మయా దత్తో హ్యస్యా హస్తో న సంశయః
నీ చేతిని నీవే ఇవ్వు, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, ఇది నిజమైన నమ్మకానికి గుర్తు. ఇలా నేను ఈమె చేతిని నీకు ఇచ్చాను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సూత ఉవాచ- ఏవం సంబధికం కృత్వా సత్యప్రత్యయకారకమ్ । గాంధర్వేణ వివాహేన సునీథాముపయేమివాన్
సూతుడు చెప్పాడు— ఈ విధంగా బంధాన్ని ఏర్పరచి, నిజమైన నమ్మకాన్ని కలిగించి, గాంధర్వ విధానంతో సునీతను పెళ్లి చేసుకున్నాడు.
తస్మై దత్వా సునీథాం తాం రంభా హృష్టేన చేతసా । సా తాం చామంత్రయిత్వా వై గతా గేహం స్వకం పునః
సునీతను అతనికి ఇచ్చిన రంభా ఆనందంతో హృదయం నిండుకొని, స్నేహపూర్వకంగా వీడ్కోలు చెప్పి, తాను తిరిగి తన ఇంటికి వెళ్లింది.
ప్రహృష్టచేతసః సఖ్యః స్వస్థానం పరిజగ్మిరే । గతాసు తాసు సర్వాసు సఖీషు ద్విజసత్తమః
ఆమె స్నేహితులు కూడా ఆనందంగా తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు. అందరు స్నేహితులు వెళ్లిన తర్వాత, ఆ బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠుడు—
రేమే త్వంగస్తయా సార్ధం ప్రియయా భార్యయా సహ । తస్యాముత్పాద్య తనయం సర్వలక్షణసంయుతమ్
తన ప్రియమైన భార్య సునీతతో కలిసి సంతోషంగా జీవించాడు. ఆమె ద్వారా అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడిన కుమారుడిని పొందాడు.
చకార నామ తస్యైవ వేనాఖ్యం తనయస్య హి । వవృధే స మహాతేజాః సునీథాతనయస్తదా
ఆ కుమారుడికి వేనుడు అనే పేరు పెట్టాడు. సునీత కుమారుడు అయిన ఆ వేనుడు, అప్పట్లో గొప్ప తేజస్సుతో పెరిగాడు.
వేదశాస్త్రమధీత్యైవ ధనుర్వేదం గుణాన్వితమ్ । సర్వాసామపి మేధావీ విద్యానాం పారమేయివాన్
వేదాలు, శాస్త్రాలు, ధనుర్వేదాన్ని అన్ని విశేషాలతో నేర్చుకొని, అన్ని విద్యల్లో అత్యంత తెలివైనవాడిగా, సంపూర్ణంగా ప్రావీణ్యం సాధించాడు.
అంగస్య తనయో వేనః శిష్టాచారేణ వర్తతే । స వేనో బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠః క్షత్త్రాచారపరోఽభవత్
అంగుని కుమారుడు వేనుడు, మంచి ఆచారాన్ని అనుసరించాడు. బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, ఆ వేనుడు క్షత్రియ ధర్మాలను పాటించేవాడయ్యాడు.
దివి చేంద్రో యథా భాతి సర్వతేజఃసమన్వితః । భాత్యేవం తు మహాప్రాజ్ఞః స్వబలేన పరాక్రమైః
ఆకాశంలో ఇంద్రుడు ఎలా అన్ని తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తాడో, అలాగే ఆ మహాప్రజ్ఞుడు తన స్వంత శక్తి, పరాక్రమంతో ప్రకాశించాడు.
చాక్షుషస్యాంతరే ప్రాప్తే వైవస్వతసమాగతే । ప్రజాపాలం వినా లోకే ప్రజాః సీదంతి సర్వదా
చాక్షుష మను కాలం ముగిసి, వైవస్వత మను కాలం వచ్చినప్పుడు, లోకంలో పాలకుడు లేక ప్రజలు ఎప్పుడూ బాధపడేవారు.
ఋషయో ధర్మతత్త్వజ్ఞాః ప్రజాహేతోస్తపోధనాః । వ్యచింతయన్మహీపాలం ధర్మజ్ఞం సత్యపండితమ్
ధర్మతత్వాన్ని తెలిసిన ఋషులు, ప్రజల కోసం తపస్సు చేసే వారు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసిన, నిజంగా పండితుడైన రాజును ఆలోచించారు.
తం వేనమేవ దదృశుః సంపన్నం లక్షణైర్యుతమ్ । ప్రాజాపత్యే పదే పుణ్యే అభ్యషించన్ద్విజోత్తమాః
వారు వేనునే అన్ని శుభలక్షణాలతో ఉన్నవాడిగా చూసి, పుణ్యమైన ప్రజాపతి పదవిలో ద్విజశ్రేష్ఠులు అతన్ని అభిషేకించారు.
అభిషిక్తే మహాభాగే త్వంగపుత్రే తదా నృపే । తే ప్రజాపతయః సర్వే జగ్ముశ్చైవ తపోవనమ్
అప్పుడు అంగుని మహాభాగుడైన కుమారుడిని రాజుగా అభిషేకించిన తర్వాత, ఆ ప్రజాపతులు అందరూ తపోవనానికి వెళ్లిపోయారు.