ధ్యాయంతీం చింతయానాం తామూచుశ్చింతాపరాయణాః । కస్మాచ్చింతసి భద్రే త్వమనయా చింతయాన్వితా
ఆమె ధ్యానం చేస్తూ, లోతైన ఆలోచనలో మునిగిపోయినదాన్ని చూసి, ఆ స్నేహితులు ఇలా అడిగారు: 'భద్రే! నీవు ఎందుకు ఇంతగా ఆలోచనలో పడిపోయావు?
తన్నో వై కారణం బ్రూహి చింతాదుఃఖప్రదాయినీ । ఏకైవ సార్థకీ చింతా ధర్మస్యార్థే విచింత్యతే
'ఈ ఆందోళన ఎందుకు వచ్చిందో చెప్పు. ఇలాంటి ఆలోచనలు దుఃఖాన్ని తెస్తాయి. ధర్మాన్ని గురించి చేసే ఆలోచన మాత్రమే నిజంగా ఉపయోగపడుతుంది.'
ద్వితీయా సార్థకా చింతా యోగినాం ధర్మనందినీ । అన్యా నిరర్థికా చింతా తాం నైవ పరికల్పయేత్
'యోగులకు ధర్మాన్ని ఆనందంగా చేసే ఆలోచన రెండవది. మిగతా ఆలోచనలు వృథా. వాటిని మనసులో పెట్టుకోకూడదు.'
కాయనాశకరీ చింతా బల తేజః ప్రణాశినీ । నాశయేత్సర్వసౌఖ్యం తు రూపహానిం నిదర్శయేత్
'ఆలోచన శరీరాన్ని నాశనం చేస్తుంది, బలాన్ని, తేజస్సును తగ్గిస్తుంది. అన్ని ఆనందాన్ని పోగొట్టేసి, అందాన్ని కూడా తగ్గిస్తుంది.'
తృష్ణాం మోహం తథా లోభమేతాంశ్చింతా హి ప్రాపయేత్ । పాపముత్పాదయేచ్చింతా చింతితా చ దినే దినే
'ఆలోచన వల్ల తృష్ణ, మోహం, లోభం కలుగుతాయి. ప్రతిరోజూ అలాంటి ఆలోచన చేస్తే పాపం పెరుగుతుంది.'
చింతావ్యాధిప్రకాశాయ నరకాయ ప్రకల్పయేత్ । తస్మాచ్చింతాం పరిత్యజ్య చానువర్తస్వ శోభనే
'ఆలోచన వ్యాధులకు దారి తీస్తుంది, నరకానికి కూడా కారణమవుతుంది. అందుకే, శోభనే! ఆందోళనను వదిలేసి మంచి మార్గాన్ని అనుసరించు.'
అర్జితం కర్మణా పూర్వం స్వయమేవ నరేణ తు । తదేవ భుంక్తేఽసౌ జంతుర్జ్ఞానవాన్న విచింతయేత్
'మనిషి గతంలో చేసిన పనుల ఫలితాన్ని తానే అనుభవిస్తాడు. జ్ఞానులు మాత్రం ఎప్పుడూ ఆందోళన చెందరు.'
తస్మాచ్చింతాం పరిత్యజ్య సుఖదుఃఖాదికం వద । తాసాం తద్వచనం శ్రుత్వా సునీథా వాక్యమబ్రవీత్
'కాబట్టి ఆందోళనను వదిలేసి, నీ సంతోషం లేదా దుఃఖాన్ని మాకు చెప్పు.' అని వారు అడిగినప్పుడు, సునీత మాట్లాడింది.
సూత ఉవాచ- యథా శప్తా వనే పూర్వం సుశంఖేన మహాత్మనా । తాసు సర్వం సమాఖ్యాతం సఖీష్వేవ విచేష్టితమ్
సూతుడు చెప్పాడు — అడవిలో సుశంఖుడు చేసిన శాపాన్ని గుర్తు చేసుకుని, సునీత తన స్నేహితులకు జరిగిన సంగతులన్నీ వివరంగా చెప్పింది.
ఆత్మనశ్చ మహాభాగా దుఃఖేనాతిప్రపీడితా । సునీథోవాచ- అన్యచ్చైవ ప్రవక్ష్యామి సఖ్యః శృణ్వంతు సాంప్రతమ్
తాను కూడా తీవ్రమైన దుఃఖంతో బాధపడుతూ, సునీత ఇలా అన్నది — 'ఇంకా మరొక విషయం చెబుతాను స్నేహితులారా, ఇప్పుడు వినండి.'
మదీయరూపసంపత్తి వయః సగుణసంపదః । విలోక్య తాతశ్చింతాత్మా సంజాతో మమ కారణాత్
'నా అందాన్ని, యవ్వనాన్ని, గుణ సంపదను చూసి, నా వల్ల నా తండ్రికి ఆందోళన కలిగింది.'
దేవేభ్యో దాతుకామోఽసౌ మునిభ్యస్తు మహాయశాః । మాం చ హస్తే విగృహ్యైవ సర్వాన్వాక్యముదాహరత్
'దేవతలకు లేదా మహర్షులకు నన్నిచ్చేయాలని ఆశించి, నా తండ్రి నా చేతిని పట్టుకుని అందరికీ ఇలా అన్నాడు.'
గుణయుక్తా సుతా బాలా మమేయం చారులోచనా । దాతుకామోస్మి భద్రం వో గుణినే సుమహాత్మనే
'ఈ చిన్నది నా కుమార్తె, మంచి గుణాలు ఉన్నది, అందమైన కళ్లతో ఉంది. నేను ఈమెను మంచి గుణాలున్న మహాత్ముడికి ఇవ్వాలనుకుంటున్నాను. మీ అందరికీ మంగళం కలగాలి.'
మృత్యోర్వాక్యం తతో దేవా ఋషయః శుశ్రువుస్తదా । తమూచుర్భాషమాణం తే దేవా ఇంద్ర పురోగమాః
'ఆ సమయంలో మృత్యువు మాటలను దేవతలు, ఋషులు విన్నారు. ఇంద్రుడు ముందుండి దేవతలు మృత్యువుతో ఇలా అన్నారు.'
తవ కన్యా గుణాఢ్యేయం శీలానాం పరమో నిధిః । దోషేణైకేన సందుష్టా ఋషిశాపేన తేన వై
'నీ కుమార్తె గుణాల్లో సంపన్నురాలు, మంచి స్వభావానికి గొప్ప నిధి. కానీ ఒక మహర్షి శాపం వల్ల ఒక తప్పు ఆమెకు అంటుకుంది.'
అస్యాముత్పత్స్యతే పుత్రో యస్య వీర్యాత్పుమాన్కిల । భవితా స మహాపాపీ పుణ్యవంశవినాశకః
'ఆమెకు పుట్టే కుమారుడు, తన బలంతో పురుషుడవుతాడు. అతడు గొప్ప పాపి, పుణ్య వంశాన్ని నాశనం చేసే వాడవుతాడు.'
గంగాతోయేన సంపూర్ణః కుంభ ఏవ ప్రదృశ్యతే । సురాయాబిన్దునాలిప్తో మద్యకుమ్భః ప్రజాయతే
గంగా నీటితో నిండిన మట్టికుండను చూసినప్పుడు అది నీళ్ళకుండగా కనిపిస్తుంది. అదే విధంగా, మద్యం కుండలో ఒక్క చుక్క మద్యం పడితే అది మొత్తం మద్యంగా మారిపోతుంది.
పాపస్య పాపసంసర్గాత్కులం పాపి ప్రజాయతే । ఆరనాలస్య వై బిందుః క్షీరమధ్యే ప్రయాతి చేత్
పాపంతో కలిసిన కుటుంబంలో పాపిష్టుడు పుట్టుతాడు. అలాగే, మజ్జిగ చుక్క పాలు లో పడితే,
పశ్చాన్నాశయతే క్షీరమాత్మరూపం ప్రకాశయేత్ । తద్వద్వినాశయేద్వంశం పాపః పుత్రో న సంశయః
తరువాత ఆ పాలు నాశనం అయిపోతాయి, మజ్జిగ స్వభావం బయటపడుతుంది. అలాగే, పాపిష్టుడు కుమారుడు వంశాన్ని నాశనం చేస్తాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అనేనాపి హి దోషేణ తవేయం పాపభాగినీ । అన్యస్మై దీయతాం గచ్ఛ దేవైరుక్తః పితా మమ
ఈ లోపం వల్లనే నేను నీకు పాపభాగ్యురాలినయ్యాను. నన్ను మరొకరికి ఇచ్చేయి, వెళ్ళిపో — దేవతలు నా తండ్రికి ఇదే చెప్పారు.
దేవైశ్చాపి సగంధర్వైర్ఋషిభిశ్చ మహాత్మభిః । తైశ్చాపి సంపరిత్యక్తః పితా మే దుఃఖపీడితః
దేవతలు, గంధర్వులు, మహర్షులు — అందరూ కలసి నా తండ్రిని వదిలేశారు. ఆయన దుఃఖంతో బాధపడ్డారు.
మమాన్యే చాపి స్వీకారం న కుర్వంతి హి సజ్జనాః । ఏవం పాపమయం కర్మ మయా చైవ పురా కృతమ్
ఇతరులు కూడా నన్ను అంగీకరించరు, సజ్జనులూ అంగీకరించరు. ఇలాంటి పాపకార్యం నేను గతంలో చేసాను.
సంతప్తా దుఃఖశోకేన వనమేవ సమాశ్రితా । తప ఏవ చరిష్యామి కరిష్యే కాయశోషణమ్
దుఃఖంతో బాధపడుతూ నేను అడవిలో ఆశ్రయం తీసుకున్నాను. అక్కడ తపస్సు చేస్తూ, శరీరాన్ని క్షీణింపజేస్తాను.
భవతీభిః సుపృష్టాహం కార్యకారణమేవ హి । మమ చింతానుగం కర్మ మయా తద్వః ప్రకాశితమ్
మీరు నన్ను కారణం, ఫలితాల గురించి బాగా అడిగారు. నా ఆలోచనలకు అనుగుణంగా నేను చేసిన కార్యాన్ని మీకు చెప్పాను.
ఏవముక్త్వా సునీథా సా మృత్యోః కన్యా యశస్వినీ । విరరామ చ దుఃఖార్తా కించిన్నోవాచ వై పునః
ఇలా చెప్పిన తర్వాత, యముని కుమార్తె అయిన సునీతా దుఃఖంతో మౌనంగా నిలిచింది, ఇంకేమీ మాట్లాడలేదు.
సఖ్య ఊచుః- దుఃఖమేవ మహాభాగే త్యజ కాయవినాశనమ్ । నాస్తి కస్య కులే దోషో దేవైః పాపం సమాశ్రితమ్
ఆమె స్నేహితులు ఇలా అన్నారు — ఓ మహాభాగే! బాధతో శరీరాన్ని నాశనం చేసుకోవడం వదిలిపెట్టు. ఏ కుటుంబంలో తప్పు ఉండదు? పాపాన్ని దేవతలే స్వీకరిస్తారు.
జిహ్మముక్తం పురా తేన బ్రహ్మణా హరసంనిధౌ । దేవైశ్చాపి స హి త్యక్తో బ్రహ్మాఽపూజ్యతమోఽభవత్
పూర్వం బ్రహ్మ దేవుడు శివుని సమక్షంలో వక్రంగా మాట్లాడాడు. అందుకే దేవతలు ఆయనను వదిలేశారు, బ్రహ్మ అగౌరవానికి గురయ్యాడు.
బ్రహ్మహత్యా ప్రయుక్తోఽసౌ దేవరాజోపి పశ్య భోః । దేవైః సార్ధం మహాభాగస్త్రైలోక్యం పరిభుంజతి
దేవేంద్రుడు కూడా బ్రహ్మహత్య చేసినవాడు. అయినా, దేవతలతో కలిసి మూడు లోకాలను అనుభవిస్తున్నాడు, చూడు మహాభాగే!
గౌతమస్య ప్రియాం భార్యామహల్యాం గతవాన్పురా । పరదారాభిగామీ స దేవత్వే పరివర్త్తతే
గౌతముని ప్రియ భార్య అయిన అహల్యను ఒకప్పుడు అతడు చేరాడు. పరస్త్రీని ఆశించినా, దేవతలలోనే ఉన్నాడు.
బ్రహ్మహత్యోపమం కర్మ దారుణం కృతవాన్హరః । బ్రహ్మణస్తు కపాలేన చాద్యాపి పరివర్తతే
శివుడు బ్రహ్మహత్యతో సమానమైన ఘోరమైన పని చేశాడు. ఇప్పటికీ బ్రహ్మ తలచెమటను చేతబట్టి తిరుగుతూనే ఉన్నాడు.