అపాం సంస్పర్శనాత్పానాత్స్నానాత్తత్ర మహాధియః । మునయః సిద్ధిమాయాంతి బాహ్యాభ్యంతరక్షాలితాః
నీటిని తాకడం, త్రాగడం, స్నానం చేయడం వల్ల మహర్షులు బాహ్యంగా, అంతర్గతంగా పవిత్రులై సిద్ధిని సాధిస్తారు.
శుచిష్మంతో భవంత్యేతే లోకాః సర్వే చరాచరాః । ఆపః శాంతాః సుశీతాశ్చ మృదుగాత్రాః ప్రియంకరాః
ఈ లోకంలోని చరాచరమంతా పరిశుద్ధమవుతుంది. ఆపలు శాంతంగా, చల్లగా, మృదువుగా, అందరికి ఆనందాన్ని కలిగించేలా ఉంటాయి.
నిర్మలా రసవత్యశ్చ పుణ్యవీర్యా మలాపహాః । తథా సంతస్త్వయా జ్ఞేయా నిషేవ్యాశ్చ ప్రయత్నతః
ఆపలు నిర్మలంగా, రుచిగా, పుణ్యశక్తితో, మలాన్ని తొలగించేలా ఉంటాయి. అలాగే, సద్గుణులను నీవు తెలుసుకొని, శ్రద్ధగా సేవించాలి.
యథా వహ్నిప్రసంగాచ్చ మలం త్యజతి కాంచనమ్ । తథా సతాం హి సంసర్గాత్పాపం త్యజతి మానవః
బంగారం అగ్నిని తాకితే మలాన్ని విడిచిపెడితే, మనిషి సద్గుణుల సాంగత్యంతో పాపాన్ని విడిచిపెడతాడు.
సత్యవహ్నిః ప్రదీప్తశ్చ ప్రజ్వలేత్పుణ్యతేజసా । సత్యేన దీప్తతేజాస్తు జ్ఞానేనాపి సునిర్మలః
సత్యం అనే అగ్ని పుణ్యతేజంతో ప్రకాశిస్తుంది. సత్యం వల్ల దీప్తి పెరుగుతుంది, జ్ఞానం వల్ల అది మరింత పవిత్రమవుతుంది.
అత్యుష్ణో ధ్యానభావేన అస్పృశ్యః పాపజైర్నరైః । సత్యవహ్నేః ప్రసంగాచ్చ పాపం సర్వం వినశ్యతి
ధ్యానం వల్ల ఆ అగ్ని అధికంగా వేడిగా ఉంటుంది, పాపంతో కలిసినవారు దాన్ని తాకలేరు. సత్యాగ్ని సాంగత్యంతో అన్ని పాపాలు నశించిపోతాయి.
తస్మాత్సత్యస్య సంసర్గః కర్తవ్యః సర్వథా త్వయా । పాపభారం పరిత్యజ్య పుణ్యమేవం సమాశ్రయ
అందుకే, నీవు ఎప్పుడూ సత్యం సాంగత్యాన్ని కోరాలి. పాపభారాన్ని విడిచిపెట్టి పుణ్యాన్ని ఆశ్రయించు.
సూత ఉవాచ- ఏవం పిత్రా సునీథా సా దుఃఖితా ప్రతిబోధితా । నమస్కృత్య పితుః పాదౌ గతా సా నిర్జనం వనమ్
సూతుడు చెప్పాడు — తండ్రి చెప్పిన మాటలు విని, సునీతా దుఃఖంతో తండ్రి పాదాలకు నమస్కరించి, ఒంటరిగా అడవిలోకి వెళ్లింది.
కామం క్రోధం పరిత్యజ్య బాల్యభావం తపస్వినీ । మోహద్రోహౌ చ మాయాం చ త్యక్త్వా ఏకాంతమాస్థితా
కామాన్ని, కోపాన్ని, బాల్యపు అలవాట్లను, మోహాన్ని, ద్వేషాన్ని, మాయను వదిలేసి, ఆ తపస్విని ఒంటరిగా ఉండిపోయింది.
తస్యాః సఖ్యః సమాజగ్ముః క్రీడార్థం లీలయాన్వితాః । తాం దదృశుర్విశాలాక్ష్యః సునీథాం దుఃఖభాగినీమ్
ఆమె స్నేహితులు ఆటలకోసం ఆనందంగా చేరారు. వారు విశాలమైన కళ్లతో ఉన్న సునీతను, దుఃఖంతో బాధపడుతూ చూశారు.
ధ్యాయంతీం చింతయానాం తామూచుశ్చింతాపరాయణాః । కస్మాచ్చింతసి భద్రే త్వమనయా చింతయాన్వితా
ఆమె ధ్యానం చేస్తూ, లోతైన ఆలోచనలో మునిగిపోయినదాన్ని చూసి, ఆ స్నేహితులు ఇలా అడిగారు: 'భద్రే! నీవు ఎందుకు ఇంతగా ఆలోచనలో పడిపోయావు?
తన్నో వై కారణం బ్రూహి చింతాదుఃఖప్రదాయినీ । ఏకైవ సార్థకీ చింతా ధర్మస్యార్థే విచింత్యతే
'ఈ ఆందోళన ఎందుకు వచ్చిందో చెప్పు. ఇలాంటి ఆలోచనలు దుఃఖాన్ని తెస్తాయి. ధర్మాన్ని గురించి చేసే ఆలోచన మాత్రమే నిజంగా ఉపయోగపడుతుంది.'
ద్వితీయా సార్థకా చింతా యోగినాం ధర్మనందినీ । అన్యా నిరర్థికా చింతా తాం నైవ పరికల్పయేత్
'యోగులకు ధర్మాన్ని ఆనందంగా చేసే ఆలోచన రెండవది. మిగతా ఆలోచనలు వృథా. వాటిని మనసులో పెట్టుకోకూడదు.'
కాయనాశకరీ చింతా బల తేజః ప్రణాశినీ । నాశయేత్సర్వసౌఖ్యం తు రూపహానిం నిదర్శయేత్
'ఆలోచన శరీరాన్ని నాశనం చేస్తుంది, బలాన్ని, తేజస్సును తగ్గిస్తుంది. అన్ని ఆనందాన్ని పోగొట్టేసి, అందాన్ని కూడా తగ్గిస్తుంది.'
తృష్ణాం మోహం తథా లోభమేతాంశ్చింతా హి ప్రాపయేత్ । పాపముత్పాదయేచ్చింతా చింతితా చ దినే దినే
'ఆలోచన వల్ల తృష్ణ, మోహం, లోభం కలుగుతాయి. ప్రతిరోజూ అలాంటి ఆలోచన చేస్తే పాపం పెరుగుతుంది.'
చింతావ్యాధిప్రకాశాయ నరకాయ ప్రకల్పయేత్ । తస్మాచ్చింతాం పరిత్యజ్య చానువర్తస్వ శోభనే
'ఆలోచన వ్యాధులకు దారి తీస్తుంది, నరకానికి కూడా కారణమవుతుంది. అందుకే, శోభనే! ఆందోళనను వదిలేసి మంచి మార్గాన్ని అనుసరించు.'
అర్జితం కర్మణా పూర్వం స్వయమేవ నరేణ తు । తదేవ భుంక్తేఽసౌ జంతుర్జ్ఞానవాన్న విచింతయేత్
'మనిషి గతంలో చేసిన పనుల ఫలితాన్ని తానే అనుభవిస్తాడు. జ్ఞానులు మాత్రం ఎప్పుడూ ఆందోళన చెందరు.'
తస్మాచ్చింతాం పరిత్యజ్య సుఖదుఃఖాదికం వద । తాసాం తద్వచనం శ్రుత్వా సునీథా వాక్యమబ్రవీత్
'కాబట్టి ఆందోళనను వదిలేసి, నీ సంతోషం లేదా దుఃఖాన్ని మాకు చెప్పు.' అని వారు అడిగినప్పుడు, సునీత మాట్లాడింది.
సూత ఉవాచ- యథా శప్తా వనే పూర్వం సుశంఖేన మహాత్మనా । తాసు సర్వం సమాఖ్యాతం సఖీష్వేవ విచేష్టితమ్
సూతుడు చెప్పాడు — అడవిలో సుశంఖుడు చేసిన శాపాన్ని గుర్తు చేసుకుని, సునీత తన స్నేహితులకు జరిగిన సంగతులన్నీ వివరంగా చెప్పింది.
ఆత్మనశ్చ మహాభాగా దుఃఖేనాతిప్రపీడితా । సునీథోవాచ- అన్యచ్చైవ ప్రవక్ష్యామి సఖ్యః శృణ్వంతు సాంప్రతమ్
తాను కూడా తీవ్రమైన దుఃఖంతో బాధపడుతూ, సునీత ఇలా అన్నది — 'ఇంకా మరొక విషయం చెబుతాను స్నేహితులారా, ఇప్పుడు వినండి.'
మదీయరూపసంపత్తి వయః సగుణసంపదః । విలోక్య తాతశ్చింతాత్మా సంజాతో మమ కారణాత్
'నా అందాన్ని, యవ్వనాన్ని, గుణ సంపదను చూసి, నా వల్ల నా తండ్రికి ఆందోళన కలిగింది.'
దేవేభ్యో దాతుకామోఽసౌ మునిభ్యస్తు మహాయశాః । మాం చ హస్తే విగృహ్యైవ సర్వాన్వాక్యముదాహరత్
'దేవతలకు లేదా మహర్షులకు నన్నిచ్చేయాలని ఆశించి, నా తండ్రి నా చేతిని పట్టుకుని అందరికీ ఇలా అన్నాడు.'
గుణయుక్తా సుతా బాలా మమేయం చారులోచనా । దాతుకామోస్మి భద్రం వో గుణినే సుమహాత్మనే
'ఈ చిన్నది నా కుమార్తె, మంచి గుణాలు ఉన్నది, అందమైన కళ్లతో ఉంది. నేను ఈమెను మంచి గుణాలున్న మహాత్ముడికి ఇవ్వాలనుకుంటున్నాను. మీ అందరికీ మంగళం కలగాలి.'
మృత్యోర్వాక్యం తతో దేవా ఋషయః శుశ్రువుస్తదా । తమూచుర్భాషమాణం తే దేవా ఇంద్ర పురోగమాః
'ఆ సమయంలో మృత్యువు మాటలను దేవతలు, ఋషులు విన్నారు. ఇంద్రుడు ముందుండి దేవతలు మృత్యువుతో ఇలా అన్నారు.'
తవ కన్యా గుణాఢ్యేయం శీలానాం పరమో నిధిః । దోషేణైకేన సందుష్టా ఋషిశాపేన తేన వై
'నీ కుమార్తె గుణాల్లో సంపన్నురాలు, మంచి స్వభావానికి గొప్ప నిధి. కానీ ఒక మహర్షి శాపం వల్ల ఒక తప్పు ఆమెకు అంటుకుంది.'
అస్యాముత్పత్స్యతే పుత్రో యస్య వీర్యాత్పుమాన్కిల । భవితా స మహాపాపీ పుణ్యవంశవినాశకః
'ఆమెకు పుట్టే కుమారుడు, తన బలంతో పురుషుడవుతాడు. అతడు గొప్ప పాపి, పుణ్య వంశాన్ని నాశనం చేసే వాడవుతాడు.'
గంగాతోయేన సంపూర్ణః కుంభ ఏవ ప్రదృశ్యతే । సురాయాబిన్దునాలిప్తో మద్యకుమ్భః ప్రజాయతే
గంగా నీటితో నిండిన మట్టికుండను చూసినప్పుడు అది నీళ్ళకుండగా కనిపిస్తుంది. అదే విధంగా, మద్యం కుండలో ఒక్క చుక్క మద్యం పడితే అది మొత్తం మద్యంగా మారిపోతుంది.
పాపస్య పాపసంసర్గాత్కులం పాపి ప్రజాయతే । ఆరనాలస్య వై బిందుః క్షీరమధ్యే ప్రయాతి చేత్
పాపంతో కలిసిన కుటుంబంలో పాపిష్టుడు పుట్టుతాడు. అలాగే, మజ్జిగ చుక్క పాలు లో పడితే,
పశ్చాన్నాశయతే క్షీరమాత్మరూపం ప్రకాశయేత్ । తద్వద్వినాశయేద్వంశం పాపః పుత్రో న సంశయః
తరువాత ఆ పాలు నాశనం అయిపోతాయి, మజ్జిగ స్వభావం బయటపడుతుంది. అలాగే, పాపిష్టుడు కుమారుడు వంశాన్ని నాశనం చేస్తాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అనేనాపి హి దోషేణ తవేయం పాపభాగినీ । అన్యస్మై దీయతాం గచ్ఛ దేవైరుక్తః పితా మమ
ఈ లోపం వల్లనే నేను నీకు పాపభాగ్యురాలినయ్యాను. నన్ను మరొకరికి ఇచ్చేయి, వెళ్ళిపో — దేవతలు నా తండ్రికి ఇదే చెప్పారు.