సుశంఖస్తాడితో విప్రా మృత్యోశ్చైవ హి కన్యయా । తతః క్రుద్ధో మహాతేజాః శశాప తనుమధ్యమామ్
ఓ బ్రాహ్మణులారా, మృత్యువు కుమార్తె చేత సుశంఖుడు కొట్టబడ్డాడు. అప్పుడు అతడు కోపంతో, మహత్తర తేజస్సుతో, ఆ సన్నని నడుము గల యువతిని శపించాడు.
నిర్దోషో హి యతో దుష్టే త్వయైవ పరితాడితః । అహమత్ర వనే సంస్థస్తస్మాచ్ఛాపం దదామ్యహమ్
"నేను నిష్పాపిగా అరణ్యంలో నివసిస్తూ ఉండగా, నీవు దుష్టురాలివై నన్ను కొట్టినందుకు, ఇక్కడే నేను నిన్ను శపిస్తున్నాను."
గార్హస్థ్యం చ సమాస్థాయ సహ భర్త్రా యదా శృణు । పాపాచారమయః పుత్రో దేవబ్రాహ్మణనిందకః
"నీ భర్తతో కలిసి గృహస్థాశ్రమంలో ప్రవేశించినప్పుడు విను: నీకు పాపకార్యాలలో నిమగ్నమై, దేవతలు బ్రాహ్మణులను నిందించే కుమారుడు పుడతాడు."
సర్వపాపరతో దుష్టే తవ గర్భే భవిష్యతి । ఏవం శప్త్వా గతః సోపి తప ఏవ సమాశ్రితః
"అన్ని పాపాల్లో మునిగిపోయిన దుష్టుడు నీ గర్భంలో జన్మిస్తాడు." అని శపించి, ఆ తపస్వి కూడా అక్కడినుంచి వెళ్లి మళ్లీ తపస్సులో లీనమయ్యాడు.
గతే తస్మిన్మహాభాగే సా సునీథా గృహం గతా । సమాచష్ట మహాత్మానం పితరం తప్తమానసా
ఆ మహాత్ముడు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయిన తరువాత, సునీత మనసులో బాధతో ఇంటికి వెళ్లి, జరిగినదంతా తన తండ్రికి వివరంగా చెప్పింది.
యథా శప్తా తదా తేన గంధర్వతనయేన సా । తత్సర్వం సంశ్రుతం తేన మృత్యునా పరిభాషితమ్
ఆమె తండ్రికి, తాను గంధర్వుని కుమారుడిచేత ఎలా శపింపబడిందో, మృత్యువు ఏమేమి చెప్పాడో అన్నీ వివరంగా చెప్పింది.
కస్మాత్కృతస్త్వయాఘాతస్తపతి దోషవర్జితే । యుక్తం నైవ కృతం పుత్రి సత్యస్యైవ హి తాడనమ్
"పాపం లేని ఆ తపస్విని నీవెందుకు కొట్టావు? సత్యవంతుడిని కొట్టడం సరైంది కాదు కదా, కుమార్తె!" అని అన్నాడు.
ఏవమాభాష్య ధర్మాత్మా మృత్యుః పరమదుఃఖితః । బభూవ స హి తత్తస్యాదిష్టమేవం విచింతయన్
ఇలా చెప్పిన ధర్మాత్మ మృత్యువు, ఆమెకు ఇలా జరగాల్సిందేనని ఆలోచిస్తూ, లోతైన దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు.
సూత ఉవాచ- అత్రిపుత్రో మహాతేజా అంగో నామ ప్రతాపవాన్ । ఏకదా తు గతో విప్రా నందనం ప్రతి స ద్విజః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: అత్రి మహర్షికి పుట్టిన, అంగ అనే మహాత్ముడు ఒకసారి నందనవనానికి వెళ్లాడు, ఓ బ్రాహ్మణులారా.
తత్ర దృష్ట్వా దేవరాజం తమింద్రం పాకశాసనమ్ । అప్సరసాం గణైర్యుక్తం గంధర్వైః కిన్నరైస్తథా
అక్కడ అతడు దేవేంద్రుడిని చూశాడు. ఆయన చుట్టూ అప్సరసలు, గంధర్వులు, కిన్నరులు సమూహంగా ఉన్నారు.
గీయమానం గీతగైశ్చ సుస్వరైః సప్తకైస్తథా । వీజ్యమానం సుగంధైశ్చ వ్యజనైః సర్వ ఏవ సః
అందమైన స్వరాలతో, ఏడు రాగాలలో పాటలు పాడుతూ, సుగంధ వాయువులతో అభిమన్యులు abanistunnaaru.
యోషిద్భీ రూపయుక్తాభిశ్చామరైర్హంసగామిభిః । ఛత్రేణ హంసవర్ణేన చంద్రబింబానుకారిణా
అందమైన యువతులు, హంసలతో చేసిన చామరాలతో, హంసవర్ణంలో, చంద్రబింబాన్ని పోలిన గొప్ప గొడుగుతో ఆయనను సేవిస్తున్నారు.
రాజమానం సహస్రాక్షం సర్వాభరణభూషితమ్ । కామక్రీడాగతం దేవం దృష్టవానమితౌజసమ్
అంగుడు, సహస్రాక్షుడైన దేవేంద్రుని, అన్ని అలంకారాలతో అలంకరించబడి, అపారమైన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, కామక్రీడలలో లీనమై ఉన్నవాడిగా చూశాడు.
తస్య పార్శ్వే మహాభాగాం పౌలోమీం చారుమంగలామ్ । రూపేణ తేజసా చైవ తపసా చ యశస్వినీమ్
అతని పక్కన మహాభాగమైన, శుభ్రమైన అందంతో, తేజస్సుతో, తపస్సుతో, కీర్తితో ప్రసిద్ధి చెందిన పాలోమిని చూశాడు.
సౌభాగ్యేన విరాజంతీం పాతివ్రత్యేన తాం సతీమ్ । తయా సహ సహస్రాక్షః స రేమే నందనే వనే
ఆ సతీమణి, అదృష్టంతో, పతివ్రత్యంతో ప్రకాశిస్తూ, సహస్రాక్షుడైన దేవేంద్రుడు ఆమెతో కలిసి నందనవనంలో ఆనందంగా విహరించేవాడు.
తస్య లీలాం సమాలోక్య అంగశ్చైవ ద్విజోత్తమః । ధన్యో వై దేవరాజోఽయమీదృశైః పరివారితః
అతని క్రీడను చూసి, అంగుడు, 'ఇలాంటి మహిమతో చుట్టుపక్కల ఉండే దేవేంద్రుడు నిజంగా ధన్యుడు' అని మనసులో అనుకున్నాడు.
అహోఽస్య తపసో వీర్యం యేన ప్రాప్తం మహత్పదమ్ । యదా మమేదృశః పుత్రః సర్వలోకప్రధారకః
ఇంతటి ఉన్నత స్థితిని అతడు తపస్సు వల్లే పొందాడు. నా కొడుకు కూడా ఇలాంటివాడై, అన్ని లోకాలకూ ఆధారంగా ఉంటే ఎంత బాగుంటుందో!
భవేత్తదా మహత్సౌఖ్యం ప్రాప్స్యామీహ న సంశయః । ఇతి చింతాపరో భూత్వా త్వరమాణో గృహాగతః
అప్పుడు నాకు గొప్ప ఆనందం కలుగుతుంది, దీనిలో సందేహమే లేదు. ఇలా ఆలోచిస్తూ, త్వరగా తన ఇంటికి వెళ్లాడు.
సూత ఉవాచ- అథ త్వంగో మహాతేజా దృష్ట్వా ఇంద్రస్య సంపదమ్ । భోగం చైవ విలాసం చ లీలాం తస్య మహాత్మనః
సూతుడు చెప్పాడు — అప్పుడు మహాతేజస్సుతో ఉన్న అంగుడు, ఇంద్రుని ఐశ్వర్యాన్ని, సుఖాన్ని, వినోదాన్ని, ఆ మహాత్ముడి లీలను చూశాడు.
కథం మే ఇంద్ర సదృశః పుత్రః స్యాద్ధర్మసంయుతః । చింతయిత్వా క్షణం చైవ అంగో ధర్మభృతాం వరః
ధర్మంలో ప్రావీణ్యుడైన అంగుడు, 'ఇంద్రుని వంటి, ధర్మముతో కూడిన కుమారుడు నాకు ఎలా కలుగుతాడు?' అని కొంతసేపు ఆలోచించాడు.
స్వకం గేహం సమాయాతః స త్వంగః సత్యతత్పరః । అత్రిం పప్రచ్ఛ పితరం ప్రణతో నమ్రకంధరః
సత్యాన్ని పాటించే అంగుడు తన ఇంటికి వచ్చి, తల వంచి నమ్రతతో తన తండ్రి అత్రిని అడిగాడు.
కోఽయం పుణ్యః సమాచారైరింద్రత్వం భుంజతే మహత్ । కస్య పుణ్యస్య వై పుష్టిః కిం కృతం కర్మ కీదృశమ్
'ఇంద్రుని స్థానం పొందటానికి ఏ పుణ్యమైన ఆచరణ చేయాలి? ఎవరి పుణ్యఫలం ఇది? ఏ కార్యం చేసారు? అది ఎలా ఉండాలి?' అని అడిగాడు.
కీదృశం తప ఏతస్య కమారాధితవాన్పురా । ఏతన్మే విస్తరేణ త్వం బ్రూహి సత్యవతాం వర
'అతడు ఎలాంటి తపస్సు చేసాడు? ఎవరిని పూజించాడు? ఇవన్నీ నాకు వివరంగా చెప్పండి, సత్యవంతులలో శ్రేష్ఠుడా!' అని అడిగాడు.
అత్రిరువాచ- సాధుసాధు మహాభాగ యద్యేవం పృచ్ఛసే మయి । చరిత్రమింద్రస్య వత్స తన్మే నిగదతః శృణు
అత్రి చెప్పాడు — 'బాగు, మహాభాగుడా! నువ్వు నన్ను ఇలా అడగడం మంచిదే. ఇంద్రుని చరిత్రను నేను చెబుతాను, విను నా కుమారా.'
సువ్రతో నామ మేధావీ పురా బ్రాహ్మణసత్తమః । తేన కృష్ణో హృషీకేశస్తపసా చైవ తోషితః
'ఇంతకు ముందు సువ్రతుడు అనే ధార్మికుడు, జ్ఞానవంతుడైన బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతడు తపస్సుతో హరివై, హృషీకేశుడిని సంతుష్టిపరిచాడు.'
పుణ్యగర్భం పునః ప్రాప్తో హ్యదిత్యాః కశ్యపాత్కిల । విష్ణోశ్చైవ ప్రసాదేన సురరాజో బభూవ హ
'తర్వాత అతడు కశ్యపుడు, అదితి ద్వారా పుణ్యగర్భుడిగా జన్మించి, విష్ణువు అనుగ్రహంతో దేవేంద్రుడయ్యాడు.'
అంగ ఉవాచ- కథమింద్రసమః పుత్రో మమ స్యాత్పుత్రవత్సల । తదుపాయం సమాచక్ష్వ భవాఞ్జ్ఞానవతాం వరః
అంగుడు అడిగాడు — 'పుత్రవత్సలుడా! నాకు ఇంద్రుని సమానమైన కుమారుడు ఎలా కలుగుతాడు? దానికి మార్గం చెప్పండి, జ్ఞానవంతులలో శ్రేష్ఠుడా!'
అత్రిరువాచ- సమాసేనైవ తస్యైవ సువ్రతస్య మహాత్మనః । చరిత్రమఖిలం పుణ్యం నిశామయ మహామతే
అత్రి చెప్పాడు — 'మహామతివంతుడా! ఆ సువ్రత మహాత్ముని పుణ్యమైన జీవితాన్ని సంక్షిప్తంగా చెబుతాను, విను.'
యథా సువ్రత మేధావీ పురారాధితవాన్హరిమ్ । తస్య భావం చ భక్తిం చ ధ్యానం చైవ మహాత్మనః
'సువ్రతుడు ఎలా హరిని పూర్వంలో ఆరాధించాడు, అతని భావం, భక్తి, ధ్యానం ఎలా ఉన్నాయో చెబుతాను.'
సమాలోక్య జగన్నాథో దత్తవాన్వై మహత్పదమ్ । స ఐంద్రం సర్వభోగాఢ్యం త్రైలోక్యం సచరాచరమ్
'అన్ని చూసిన జగన్నాథుడు అతనికి పరమ పదాన్ని ప్రసాదించాడు. అప్పుడు అతడు ఇంద్రుని స్థానం పొంది, మూడు లోకాలలోని అన్ని సుఖాలను అనుభవించాడు.'