దానభోగాదిభిశ్చైవ యోజయేచ్చ కృతాత్మకాన్ । పీడాభిర్వివిధాభిశ్చ క్లేశైః కాష్ఠైశ్చ దారుణైః
మంచి మనసున్నవారిని దానం, భోగాలు వంటి సుఖాలతో కలిపేస్తాడు. కానీ చెడ్డవారిని ఎన్నో బాధలు, కష్టాలు, దారుణమైన క్లేశాలతో కలిపేస్తాడు.
త్రాసయేత్తాడయేద్విప్రాన్స క్రోధో మృత్యురేవ తాన్ । కర్మణ్యేవం హి తస్యాపి వ్యాపారః పరివర్తతే
మరణుడు చెడ్డవారిని భయపెట్టి కొడతాడు. వారి కోపమే మరణుడిగా మారుతుంది. ఆయన పని వారి కర్మను బట్టి మారుతూ ఉంటుంది.
మృత్యోశ్చాపి మహాభాగ లోభాత్పుణ్యాత్ప్రజాయతే । సునీథా నామ వై కన్యా సంజాతైషా మహాత్మనః
ఓ మహాభాగ్యవంతుడా! మరణుడే కూడా లోభంతో, పుణ్యఫలంతో ఒక కుమార్తెను కనేశాడు. ఆమె పేరు సునీతా. ఆమె ఒక మహాత్మునికి జన్మించింది.
పితుఃకర్మ విమృశ్యైవ క్రీడమానా సదైవ సా । ప్రజానాం శాస్తి కర్తారం పుణ్యపాపనిరీక్షణమ్
ఆమె ఎప్పుడూ ఆటలాడుతూ తన తండ్రి చేసిన పనులను పరిశీలించేది. ఆమె ప్రజల్లోని కర్తను, అంటే మంచి చెడు చూసి పాలించేది.
సా తు కన్యా మహాభాగా సునీథా నామ తస్య సా । రమమాణా వనం ప్రాప్తా సఖీభిః పరివారితా
ఆ మహాభాగ్యవంతురాలు సునీతా తన స్నేహితులతో కలిసి ఆనందంగా ఉండగా అడవిలోకి ప్రవేశించింది.
తత్రాపశ్యన్మహాభాగం గంధర్వతనయం వరమ్ । గీతకోలాహలస్యాపి సుశంఖం నామ సా తదా
అక్కడ ఆమె గొప్ప గంధర్వుని కుమారుడైన సుశంఖుడిని చూచింది. అతడు సంగీతంలో నిపుణుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
దదర్శ చారుసర్వాంగం తప్యంతం సుమహత్తపః । గీతవిద్యాసు సిద్ధ్యర్థం ధ్యాయమానం సరస్వతీమ్
అతడు అందమైన రూపంతో, గొప్ప తపస్సు చేస్తూ, సంగీత విద్యలో నైపుణ్యం కోసం సరస్వతీదేవిని ధ్యానిస్తూ ఉండగా ఆమె చూచింది.
తస్యోపఘాతమేవాసౌ సా చకార దినే దినే । సుశంఖః క్షమతే నిత్యం గచ్ఛగచ్ఛేతి సోఽబ్రవీత్
ఆమె ప్రతిరోజూ అతనికి ఇబ్బంది కలిగించేది. అయినా సుశంఖుడు ఎప్పుడూ క్షమించేవాడు, 'పో, పో' అని చెప్పేవాడు.
ప్రేషితా నైవ గచ్ఛేత్సా విఘ్నమేవ సమాచరేత్ । తేనాప్యుక్తా సా హి క్రుద్ధా తాడయత్తపసి స్థితమ్
ఆమె పంపినా వెళ్లేది కాదు, కేవలం అడ్డంకులు మాత్రమే చేసేది. అతడు మాట్లాడినప్పుడు కూడా, ఆమె కోపంతో తపస్సు చేస్తున్న అతనిని కొట్టింది.
తామువాచ తతః క్రుద్ధః సుశంఖః క్రోధమూర్చ్ఛితః । దుష్టే పాపసమాచారే కస్మాద్విఘ్నస్త్వయా కృతః
అప్పుడు సుశంఖుడు కోపంతో ఆమెతో ఇలా అన్నాడు— 'దుష్టురాలా, పాపకార్యాలు చేసేవాడివి, నువ్వెందుకు నాకు అడ్డంకి చేసావు?'
తాడనాత్తాడనం దుష్టే న కుర్వంతి మహాజనాః । ఆక్రుష్టా నైవ కుప్యంతి ఇతి ధర్మస్య సంస్థితిః
'దుష్టురాలా, గొప్పవారు తిరిగి కొట్టరు. దుర్భాషలు వినినా కోపపడరు. ఇదే ధర్మానికి ఆధారం.'
త్వయాహం ఘాతితః పాపే నిర్దోషస్తపసాన్వితః । ఏవముక్త్వా స ధర్మాత్మా సునీథాం పాపచారిణీమ్
'పాపురాలా, నీవు నన్ను కొట్టావు. నేను నిర్దోషిగా తపస్సు చేస్తున్నాను.' అని చెప్పి, ఆ ధర్మాత్ముడు సునీతా చేసిన దురాచారాన్ని మన్నించాడు.
విరరామ మహాక్రోధాజ్జ్ఞాత్వా నారీం నివర్తితః । తతః సా పాపమోహాద్వా బాల్యాద్వా తమిహైవ చ
ఆమె స్త్రీ అని తెలుసుకుని, అతడు గొప్ప కోపాన్ని వదిలేశాడు. ఆ తరువాత, పాపమోసం లేదా బాల్యమోసం ఆమె—
సమువాచ మహాత్మానం సుశంఖం తపసి స్థితమ్ । త్రైలోక్యవాసినాం తాతో మమైవ పరిఘాతకః
తపస్సు చేస్తున్న మహాత్ముడైన సుశంఖుని ఆమె ఇలా అడిగింది— 'మూడు లోకాల్లో నివసించే వారిలో నన్ను నాశనం చేయగలవాడు నువ్వే నా తండ్రివి.'
అసతో ఘాతయేన్నిత్యం సత్యాన్స పరిపాలయేత్ । నైవ దోషో భవేత్తస్య మహాపుణ్యేన వర్తయేత్
అసత్యులను ఎప్పుడూ దండించి, సత్యవంతులను రక్షించాలి. ఇలా చేయడంలో అతనికి ఎలాంటి తప్పు ఉండదు, ఎందుకంటే అతడు గొప్ప పుణ్యంతో ఆచరిస్తున్నాడు.
ఏవముక్త్వా గతా సా తు పితరం వాక్యమబ్రవీత్ । మయా హి తాడితస్తాత గంధర్వతనయో వనే
అలా చెప్పి, ఆమె తన తండ్రి దగ్గరకు వెళ్లి ఇలా అంది: "నాన్నా, అరణ్యంలో గంధర్వుని కుమారుడు నన్ను కొట్టాడు."
తపస్తపన్సదైకాంతే కామక్రోధవివర్జితః । స మామువాచ ధర్మాత్మా క్రోధరాగసమన్వితః
అతడు కోరిక, కోపాలేవీ లేకుండా, ఒంటరిగా తపస్సు చేస్తూ ఉండేవాడు. అయినా, ఆ ధర్మాత్ముడు కోపంతో నన్ను పలికాడు.
తాడయేన్నైవ తాడంతం క్రోశంతం నైవ క్రోశయేత్ । ఇత్యువాచ స మాం తాత తన్మే త్వం కారణం వద
"తన్నేవారిని మనం తిరిగి తన్నకూడదు, అరవేవారిని మనం అరవకూడదు" అని ఆయన నన్ను బోధించాడు. నాన్నా, దీనికి కారణం చెప్పు.
ఏవముక్తః స వై మృత్యుః సునీథాం ద్విజసత్తమాః । కించిన్నోవాచ ధర్మాత్మా ప్రశ్నప్రత్యుత్తరం తతః
అలా అడిగినప్పుడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, మృత్యువు ఆ ధర్మాత్మ సునీతకు మరేమీ సమాధానం చెప్పలేదు.
వనం ప్రాప్తా పునః సా హి సుశంఖో యత్ర సంస్థితః । కరాఘాతైస్తతో దౌష్ట్యాద్ఘాతితస్తపతాం వరః
తరువాత ఆమె మళ్ళీ అరణ్యానికి వెళ్లి, అక్కడ ఉన్న సుశంఖుని దగ్గరకు చేరింది. ఆ తర్వాత, దుష్టతతో తన చేతులతో ఆ తపస్విని కొట్టింది.
సుశంఖస్తాడితో విప్రా మృత్యోశ్చైవ హి కన్యయా । తతః క్రుద్ధో మహాతేజాః శశాప తనుమధ్యమామ్
ఓ బ్రాహ్మణులారా, మృత్యువు కుమార్తె చేత సుశంఖుడు కొట్టబడ్డాడు. అప్పుడు అతడు కోపంతో, మహత్తర తేజస్సుతో, ఆ సన్నని నడుము గల యువతిని శపించాడు.
నిర్దోషో హి యతో దుష్టే త్వయైవ పరితాడితః । అహమత్ర వనే సంస్థస్తస్మాచ్ఛాపం దదామ్యహమ్
"నేను నిష్పాపిగా అరణ్యంలో నివసిస్తూ ఉండగా, నీవు దుష్టురాలివై నన్ను కొట్టినందుకు, ఇక్కడే నేను నిన్ను శపిస్తున్నాను."
గార్హస్థ్యం చ సమాస్థాయ సహ భర్త్రా యదా శృణు । పాపాచారమయః పుత్రో దేవబ్రాహ్మణనిందకః
"నీ భర్తతో కలిసి గృహస్థాశ్రమంలో ప్రవేశించినప్పుడు విను: నీకు పాపకార్యాలలో నిమగ్నమై, దేవతలు బ్రాహ్మణులను నిందించే కుమారుడు పుడతాడు."
సర్వపాపరతో దుష్టే తవ గర్భే భవిష్యతి । ఏవం శప్త్వా గతః సోపి తప ఏవ సమాశ్రితః
"అన్ని పాపాల్లో మునిగిపోయిన దుష్టుడు నీ గర్భంలో జన్మిస్తాడు." అని శపించి, ఆ తపస్వి కూడా అక్కడినుంచి వెళ్లి మళ్లీ తపస్సులో లీనమయ్యాడు.
గతే తస్మిన్మహాభాగే సా సునీథా గృహం గతా । సమాచష్ట మహాత్మానం పితరం తప్తమానసా
ఆ మహాత్ముడు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయిన తరువాత, సునీత మనసులో బాధతో ఇంటికి వెళ్లి, జరిగినదంతా తన తండ్రికి వివరంగా చెప్పింది.
యథా శప్తా తదా తేన గంధర్వతనయేన సా । తత్సర్వం సంశ్రుతం తేన మృత్యునా పరిభాషితమ్
ఆమె తండ్రికి, తాను గంధర్వుని కుమారుడిచేత ఎలా శపింపబడిందో, మృత్యువు ఏమేమి చెప్పాడో అన్నీ వివరంగా చెప్పింది.
కస్మాత్కృతస్త్వయాఘాతస్తపతి దోషవర్జితే । యుక్తం నైవ కృతం పుత్రి సత్యస్యైవ హి తాడనమ్
"పాపం లేని ఆ తపస్విని నీవెందుకు కొట్టావు? సత్యవంతుడిని కొట్టడం సరైంది కాదు కదా, కుమార్తె!" అని అన్నాడు.
ఏవమాభాష్య ధర్మాత్మా మృత్యుః పరమదుఃఖితః । బభూవ స హి తత్తస్యాదిష్టమేవం విచింతయన్
ఇలా చెప్పిన ధర్మాత్మ మృత్యువు, ఆమెకు ఇలా జరగాల్సిందేనని ఆలోచిస్తూ, లోతైన దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు.
సూత ఉవాచ- అత్రిపుత్రో మహాతేజా అంగో నామ ప్రతాపవాన్ । ఏకదా తు గతో విప్రా నందనం ప్రతి స ద్విజః
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: అత్రి మహర్షికి పుట్టిన, అంగ అనే మహాత్ముడు ఒకసారి నందనవనానికి వెళ్లాడు, ఓ బ్రాహ్మణులారా.
తత్ర దృష్ట్వా దేవరాజం తమింద్రం పాకశాసనమ్ । అప్సరసాం గణైర్యుక్తం గంధర్వైః కిన్నరైస్తథా
అక్కడ అతడు దేవేంద్రుడిని చూశాడు. ఆయన చుట్టూ అప్సరసలు, గంధర్వులు, కిన్నరులు సమూహంగా ఉన్నారు.