కింతు తీర్థే త్యజేద్భీరు మనసాప్యశుభం కృతమ్ । ప్రయాగస్నానశుద్ధా త్వం స్వర్గం యాస్యసి నిశ్చితమ్
కానీ భయపడే వాడివి, క్షేత్రంలో కూడా మనసులో చేసిన చెడు పనులను విడిచిపెట్టాలి. ప్రయాగంలో స్నానం చేసి పవిత్రురాలవైతే, నిశ్చయంగా స్వర్గానికి వెళ్తావు.
ప్రయాగస్నానమాత్రేణ నృణాం స్వర్గో న సంశయః । అన్యదేశకృతం పాపం తత్క్షణాదేవ భామిని
ప్రయాగంలో స్నానం చేస్తే మనుషులకు స్వర్గప్రాప్తి ఖచ్చితంగా లభిస్తుంది. ఇతర ప్రాంతాల్లో చేసిన పాపం, ఓ సుందరివా, వెంటనే నశిస్తుంది.
ప్రయాగే విలయం యాతి పాపం తీర్థకృతం వినా । శృణు భీరు పురా శక్రో గౌతమస్య మునేర్వధూమ్
ప్రయాగంలో పాపం నశిస్తుంది, కానీ క్షేత్రంలో చేసిన పాపం తప్ప. విను భయపడే వాడివి, పురాకాలంలో ఇంద్రుడు గౌతమ ముని భార్యను చూశాడు.
దృష్ట్వా కామవశం ప్రాప్తస్తాం గతో గుప్తకాముకః । ఉగ్రేణ తేన పాపేన తదైవ జనితం ఫలమ్
ఆమెను చూసి కామానికి లోనై, రహస్యంగా ఆమెను చేరుకున్నాడు. ఆ ఘోరమైన పాపానికి ఫలితం వెంటనే కలిగింది.
ఋషిస్త్రీగంతురింద్రస్య తస్యాశ్చ పురతస్తదా । కుత్సితం గర్హితం జాతమితి లజ్జాకరం వపుః
ఆ సమయంలో గౌతముడు, ఇంద్రుడు, ఆమె ముందే నిలబడి, అవమానకరమైన, నిందించదగిన రూపాన్ని కలిగించాడు.
తద్భర్తుః శాపమాహాత్మ్యాత్సహస్రభగచిహ్నితమ్ । అధోముఖస్తతో భూత్వా దేవరాజో వినిర్గతః
ఆమె భర్త శాపబలం వల్ల, ఇంద్రుడి శరీరంపై వెయ్యి యోనిచిహ్నాలు ఏర్పడ్డాయి. అప్పుడు ఇంద్రుడు తలను వంచుకుని అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు.
నినింద స్వకృతం కర్మ సోఽభిభూతః సలజ్జితః । మేరోః శిరసి తోయాఢ్యే శతయోజనవిస్తృతే
తన చేత చేసిన పనిని తానే నిందించుకుంటూ, చాలా బాధతో, మేరు పర్వత శిఖరంపై, వంద యోజనాల వెడల్పుతో నీటితో నిండిన చోట నిలిచాడు.
తత్ర గత్వా ప్రవిష్టస్తు హేమాంభోరుహకోరకే । తత్రస్థో గర్హయన్నిత్యమాత్మానం మన్మథం తథా
అక్కడికి వెళ్లి, బంగారు కమలపు ముక్కులో ప్రవేశించి, అక్కడే ఉండి, ఎప్పుడూ తనను తానే, అలాగే మన్మథుడిని కూడా నిత్యం నిందించుకుంటూ గడిపాడు.
ధిక్తాం కామాత్మతాం లోకే సద్యః పాతకదాయినీమ్ । యయా హి నరకం యాతి సర్వలోకవిగర్హితః
ఈ లోకంలో కామాసక్తత ఎంత దుర్మార్గమైనదో! అది వెంటనే పాపాన్ని కలిగిస్తుంది. దాని వల్ల మనిషి నరకానికి పోయి, అందరికీ తక్కువైపోతాడు.
ఆయుః కీర్తిర్యశోధర్మ ధైర్య ధ్వంసకరీ తథా । ధిఙ్మన్మథం దురాచారమాపదాం నియతం పదమ్
కామం మనిషి ఆయుషును, కీర్తిని, యశస్సును, ధర్మాన్ని, ధైర్యాన్ని నాశనం చేస్తుంది. చెడ్డ ప్రవర్తన కలిగిన మన్మథుడికి శాపమొస్తుంది; అతడు ఎప్పుడూ అపాయాలకు మూలం.
దేహస్థం దుర్దమం శత్రుమసంతుష్టం సదావశమ్ । ఇత్థంవాదిని ప్రచ్ఛన్నే వాసవే పద్మసద్మని 6.127.
మన శరీరంలో ఉన్న ఈ శత్రువు అదుపులోకి రాదు, ఎప్పుడూ తృప్తి చెందడు, ఎప్పుడూ మనపై ఆధిపత్యం చూపుతాడు. ఇలా రహస్యంగా వాసవుని పద్మమందిరంలో అతడు చెప్పుకున్నాడు.
ఆఖండలం వినా భీరు దేవలోకో న శోభతే । తతో దేవాః సగంధర్వా లోకపాలాః సకిన్నరాః
ఆఖండలుడు లేకుండా దేవలోకం అందంగా కనిపించదు, ఓ భయపడే వాడా! అందుకే దేవతలు, గంధర్వులు, లోకపాలకులు, కిన్నరులు అందరూ—
శచ్యా సహ సమాగమ్య పప్రచ్ఛుస్తే బృహస్పతిమ్ । భగవన్బలభిద్దేవం నైవ జానీమహే వయమ్
శచీదేవితో కలిసి చేరి, బృహస్పతిని అడిగారు: 'భగవంతుడా, బలవంతుడైన దేవుడు ఎక్కడున్నాడో మేము తెలియదు.'
క్వ తిష్ఠతి గతః కుత్ర కుత్ర వా మృగయామహే । న నాకః శోభతే తేన వినా దేవగణైః సహ
'అతడు ఎక్కడ ఉన్నాడు? ఎక్కడికి వెళ్లాడు? ఎక్కడ వెతకాలి? అతడు లేకుండా, దేవతలందరితో కూడిన స్వర్గం అందంగా లేదు.'
సుపుత్రేణ వినా యద్వత్కులం శ్రీమద్గుణాన్వితమ్ । ఉపాయశ్చింత్యతాం సద్యః స్వర్లోకే యేన శోభతే
'ధన్యమైన గుణాలున్న కుటుంబానికి మంచి కుమారుడు లేకపోతే అది అసంపూర్ణంగా ఉండేలా, స్వర్గం మళ్లీ ఎలా ప్రకాశించాలో త్వరగా ఆలోచిద్దాం.'
సనాథః సుశ్రియాయుక్తో న విలంబోఽత్ర యుజ్యతే । ఇతి తేషాం వచః శ్రుత్వా గురుర్వచనమబ్రవీత్
'దేవలోకం తన అధిపతితో, ఐశ్వర్యంతో మళ్లీ నిండాలి; ఇందులో ఆలస్యం చేయకూడదు.' అని వారి మాటలు విని గురువు ఇలా పలికాడు.
జానేఽహం స్వాపరాధేన లజ్జయా యత్ర తిష్ఠతి । రభసా లబ్ధకార్యస్య భుంక్తే స మఘవా ఫలమ్
'తన తప్పు వల్ల కలిగిన లజ్జతో ఎక్కడ ఉన్నాడో నాకు తెలుసు. తొందరగా చేసిన పనికి ఇప్పుడు మఘవాన్ ఫలితాన్ని అనుభవిస్తున్నాడు.'
నృణాం నీతిపరిత్యాగాద్విపాకాః స్యుర్భయంకరాః । అహో రాజ్యమదైర్మత్తః కృత్యాకృత్యమచింతయన్
'ధర్మాన్ని వదిలిపెట్టినవారికి భయంకరమైన ఫలితాలు వస్తాయి. రాజ్య గర్వంతో మత్తులో, ఏది చేయాలో ఏది చేయకూడదో ఆలోచించకుండా చేశాడు.'
కృతవాన్నింద్యమానం హి దృష్టాదృష్టక్షయంకరమ్ । కుర్వంతి బాలిశా యత్ర దైవోపహతబుద్ధయః
'అతడు నిందించదగ్గ పని చేశాడు, అది కనిపించే, కనిపించని నాశనాన్ని తెస్తుంది. దైవం బుద్ధిని మాయ చేసి వేసినవారు, మూర్ఖులు ఇలాంటి పనులు చేస్తారు.'
అపరాధాద్యథాజన్మ స్యాదిహాముత్ర నిష్ఫలమ్ । అధునా తత్ర గచ్ఛామో యత్ర శక్రః స తిష్ఠతి
'తప్పు వల్ల ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ జన్మ వ్యర్థమవుతుంది. ఇప్పుడు మనం శక్రుడు ఉన్న చోటికి వెళ్ళుదాం.'
ఇత్యుక్త్వా నిర్గతాః సర్వే బృహస్పతిపురోగమాః । దృష్ట్వా సరసి విస్తీర్ణే స్వర్ణపంకజకాననమ్
ఇలా చెప్పి, అందరూ బృహస్పతి ముందుగా నడిపించగా బయలుదేరారు. వారు విస్తారమైన సరస్సులో బంగారు కమలాల అరణ్యాన్ని చూశారు.
తుష్టువుర్దేవరాజానం ప్రబోధో యేన జాయతే । తతో గురోః ప్రబోధేన నిర్గతః పద్మకుడ్మలాత్
దేవరాజును స్తుతించారు, ఆయన మేల్కొనాలని ప్రార్థించారు. గురువు మేల్కొల్పడంతో, ఆయన కమలపు ముక్కులోంచి బయటకు వచ్చాడు.
దీనాననో విరూపస్తు వ్రీడాకుంచితలోచనః । జగ్రాహ చరణావింద్రో గురోస్తస్యాగ్రజన్మనః
విషాదంతో ముఖం వాడిపోయి, రూపం మారిపోయి, సిగ్గుతో కళ్లను క్రిందికి వంచిన ఇంద్రుడు తన గురువు, పెద్దవాడైన బృహస్పతి పాదాలను పట్టుకున్నాడు.
త్రాహి మాం నిష్కృతిం బ్రూహి పాపస్యాస్య బృహస్పతే । దేవరాజవచః శ్రుత్వా జగౌ విప్రో బృహస్పతిః
'నన్ను రక్షించు, ఈ పాపానికి ప్రాయశ్చిత్తం చెప్పు, ఓ బృహస్పతీ!' అని దేవరాజు చెప్పిన మాటలు విని, మహర్షి బృహస్పతి ఇలా పలికాడు.
శృణు దేవేంద్ర వక్ష్యేఽహముపాయం పాపనాశనమ్ । ప్రయాగస్నానమాత్రేణ తత్క్షణాదేవ పాతకాత్
దేవేంద్రా, విను. పాపాలను నాశనం చేసే మార్గాన్ని నేను చెబుతాను. ప్రయాగంలో స్నానం చేసిన క్షణంలోనే పాపాలు పోతాయి.
ముచ్యసే దేవరాజత్వం తత్ర యామః సహైవ తే । అథ పురోధసా సార్ధమాగత్య బలమర్దనః
దేవేంద్రా, అలా చేస్తే నీ పాపబంధం విడిపోతుంది. మనం నీవు, నేను, పురోహితుడు కలిసి అక్కడికి వెళ్దాం. అప్పుడు బలాన్ని జయించినవాడు పురోహితుడితో కలిసి వచ్చాడు.
సస్నౌ సితాసితే తీర్థే సద్యో ముక్తో హ్యఘైస్తతః । అథ దేవగురుస్తస్మై ప్రసన్నస్తు వరం దదౌ
ఆయన తెల్లటి, నల్లటి తీర్థాల్లో స్నానం చేసి వెంటనే పాపాల నుంచి విముక్తుడయ్యాడు. ఆ తరువాత దేవతల గురువు సంతోషంతో వరం ఇచ్చాడు.
ప్రయాగస్నానమాత్రేణ క్షీణం పాపం త్వయానఘ । క్షీణపాపస్య తే శక్ర మత్ప్రసాదేన సత్వరమ్
ప్రయాగంలో స్నానం చేసిన క్షణంలో నీ పాపం పోయింది, పాపరహితుడా. శక్రా, నా అనుగ్రహంతో పాపాలు పోయిన వెంటనే—
సహస్రమేతద్యోనీనాం సహస్రం స్యాద్దృశాం తవ । తదైవ ద్విజవాక్యేన శుశుభే చ శచీపతిః
నీకు వెయ్యి యోనులు, వెయ్యి కళ్లూ కలుగుతాయి. అప్పుడు బ్రాహ్మణుని మాట వల్ల శచీపతి ప్రకాశించాడు.
లోచనానాం సహస్రేణ పంకజైరివ మానసమ్ । అథ వృందారకైః సర్వైరృషిభిశ్చాభిపూజితః
వెయ్యి కళ్లతో ఆయన మనసు పద్మాలతో నిండిన సరస్సు లాగా వెలిగింది. అప్పుడు వృందారకులు, ఋషులు అందరూ ఆయనను ఘనంగా సత్కరించారు.