ఏకదా తు సుదుష్టాత్మా బాణపాణిర్ధనుర్ధరః । శ్వభిః పరివృతో దుర్గం వనం వింధ్యస్య వై గతః
ఒకసారి, ఆ దుష్టమనస్సు కలిగిన వేటగాడు, చేతిలో బాణాలతో, విల్లు పట్టుకుని, కుక్కలతో కలిసి, వింధ్య అడవిలోని కష్టమైన ప్రాంతంలోకి వెళ్లాడు.
మృగాన్రురూన్వరాహాంశ్చ భీతాన్సూదితవాన్బహూన్ । రేవాతీరం సమాసాద్య కశ్చిచ్ఛఫరఘాతకః
అతడు భయంతో పరుగెత్తుతున్న మృగాలను, కృష్ణమృగాలను, పందులను చాలామందిని చంపాడు. ఆ సమయంలో రేవా నది తీరానికి చేరుకున్న ఒక మత్స్యహంతకుడు అక్కడ ఉన్నాడు.
శఫరాన్సూదయిత్వా స నిర్జగామ బహిర్జలాత్ । మృగవ్యాధస్య లోభస్య భయత్రస్తా తతో మృగీ
ఆ మత్స్యహంతకుడు చేపలను చంపి, నీటిలో నుండి బయటకు వచ్చాడు. అప్పుడే, వేటగాడి లోభానికి భయపడి, ఒక మృగి భయంతో పారిపోయింది.
జీవత్రాణపరా సార్తా భీతా చలితచేతనా । త్వరమాణా పలాయంతీ రేవాతీరం సమాశ్రితా
ప్రాణాలను కాపాడుకోవాలని తపిస్తూ, భయంతో మనస్సు తడబడి, ఆ మృగి తొందరగా పరుగెత్తి రేవా నది తీరాన్ని ఆశ్రయించింది.
శ్వభిశ్చ చాలితా సా తు బాణఘాతక్షతాతురా । శ్వసనస్యాపి వేగేన సులభో మృగఘాతకః
కుక్కలు వెంటాడుతూ, బాణం గాయంతో బాధపడుతూ, ఆ వేటగాడు గాలి వేగంతో ఆ మృగిని వెంబడించాడు.
పృష్ఠ ఏవ సమాయాతి పురతో యాతి సా మృగీ । దృష్టవాంస్తాం శఫరహా బాణపాణిః సముద్యతః
వేటగాడు వెనుకనుంచి చేరుతుండగా, ఆ మృగి ముందుకు పరుగెత్తింది. అప్పుడే, బాణం పట్టుకుని సిద్ధంగా ఉన్న మత్స్యహంతకుడు ఆ మృగిని చూశాడు.
ధనురానమ్య వేగేన అనురుధ్య చ తాం మృగీమ్ । తావల్లుబ్ధక లోభాఖ్యః శ్వభిః సార్ద్ధం సమాగతః
విల్లు బలంగా లాగి, ఆ మృగిని వెంబడించసాగాడు. అదే సమయంలో లోభ అనే వేటగాడు తన కుక్కలతో అక్కడికి వచ్చాడు.
న హంతవ్యా మదీయేయం మృగయాం మే సమాగతా । తస్య వాక్యం సమాకర్ణ్య మీనహా మాంసలంపటః
‘ఈ మృగి నా వేటలో పడింది, ఇది నాది, దీన్ని చంపకూడదు’ అని అన్నాడు. ఆ మాటలు విని, మాంసం కోసం ఆశతో ఉన్న మత్స్యహంతకుడు—
బాణం ముమోచ దుష్టాత్మా తాముద్దిశ్య మహాబలః । నిహతా మృగలుబ్ధేన బాణేన నిశితేన చ
ఆ దుష్టహృదయుడు, గొప్ప బలమున్న వాడు, ఆమెను లక్ష్యంగా చేసుకుని బాణాన్ని వదిలాడు. ఆ వేటగాడి పదునైన బాణంతో తగిలి, ఆ మృగం అక్కడే ప్రాణాలు కోల్పోయింది.
ప్రమృతా సా మృగీ తత్ర బాణాభ్యాం పాపచేతసోః । శ్వభిర్దంతైః సమాక్రాంతా త్వరమాణా పపాత సా
ఆ మృగం, ఆ ఇద్దరు పాపాత్ముల బాణాలతో గాయపడి, కుక్కలు దంతాలతో దాడి చేయగా, వేగంగా నేలపై పడిపోయింది.
శిఖరాచ్చ హ్రదే పుణ్యే రేవాయాః పాపనాశనే । శ్వానశ్చ త్వరమాణాస్తే పతితా విమలే హ్రదే
ఆమె కొండ శిఖరం నుంచి పాపాలను హరించే పవిత్రమైన రేవా నదిలోని స్వచ్చమైన హ్రదంలో పడిపోయింది. వెంటనే ఆ కుక్కలు కూడా ఆ హ్రదంలోకి దూకాయి.
మృగవ్యాధో వదత్యేవ ధీవరం క్రోధమూర్చ్ఛితః । మదీయేయం మృగీ దుష్ట కస్మాద్బాణైర్హతా త్వయా
వేటగాడు కోపంతో ఊగిపోతూ ఆ మత్స్యకారునితో ఇలా అన్నాడు: "ఈ మృగం నాది, దుష్టుడా! నువ్వు ఎందుకు బాణాలతో ఆమెను చంపావు?"
తమువాచ పునః సోఽపి మీనహా మృగఘాతకమ్ । మదీయేయం న సందేహో అవలిప్త ప్రభాషసే
దానికి మత్స్యకారుడు మళ్లీ వేటగాడిని చూసి ఇలా అన్నాడు: "ఈ మృగం నాదే, ఇందులో సందేహం లేదు. నువ్వు అహంకారంగా మాట్లాడుతున్నావు."
యుధ్యమానౌ తతస్తౌ తు ద్వావేతౌ తు పరస్పరమ్ । క్రోధలోభాన్మహాభాగౌ పతితౌ విమలే జలే
ఆ ఇద్దరూ కోపం, లోభంతో పరస్పరం పోరాడుతూ, గొప్ప అహంకారంతో స్వచ్చమైన నీటిలో పడిపోయారు.
తస్మిన్కాలే మహాపర్వ వర్తతే గతిదాయకమ్ । అమావాస్యా సమాయోగం మహాపుణ్యఫలప్రదమ్
అప్పుడు అక్కడ ముక్తిని ప్రసాదించే గొప్ప పర్వదినం, అమావాస్య కలయిక, అత్యంత పుణ్యఫలాన్ని ఇచ్చే సమయం వచ్చింది.
వేలాయాం పతితాః సర్వే పర్వణస్తస్య సత్తమ । జపధ్యానవిహీనాస్తే భావసత్యవివర్జితాః
ఆ పవిత్ర పర్వదిన సమయాన, ఓ ఉత్తముడా, వారు అందరూ జపం, ధ్యానం, నిజమైన సంకల్పం లేకుండానే ఆ నీటిలో పడిపోయారు.
తీర్థస్నానప్రసంగేన మృగీ శ్వా చ స లుబ్ధకః । సర్వపాపవినిర్ముక్తాస్తే గతాః పరమాం గతిమ్
ఆ తీర్థస్నాన ఫలితంగా, ఆ మృగం, కుక్కలు, వేటగాడు—వారు అందరూ అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తులై, పరమగతిని పొందారు.
తీర్థానాం చ ప్రభావేణ సతాం సంగాద్ద్విజోత్తమాః । నాశయేత్పాపినాం పాపం దహేదగ్నిరివేంధనమ్
తీర్థాల ప్రభావంతో, సద్గుణుల సాంగత్యంతో, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా, పాపుల పాపం అగ్ని ద్రవ్యాన్ని కాల్చినట్లు నశిస్తుంది.
సూత ఉవాచ- తేషామేవం హి సంసర్గాదృషీణాం చ మహాత్మనామ్ । సంభాషాద్దర్శనాన్నష్టం స్పర్శాచ్చైవ నృపస్య చ
సూతుడు ఇలా అన్నాడు—అలాంటి మహాత్ముల సాంగత్యం, సంభాషణ, దర్శనం, స్పర్శ వల్ల రాజుని పాపం నశించింది.
వేనస్య కల్మషం నష్టం సతాం సంగాత్పురా కిల । అత్యుగ్రపుణ్యసంసర్గాత్పాపం నశ్యతి పాపినామ్
ఇంతకు ముందు కూడా, సత్సంగతితో వేనుని పాపం పోయింది. అత్యంత పుణ్యవంతుల సాంగత్యంతో పాపుల పాపం నశిస్తుంది.
అత్యుగ్రపాపినాం సంగాత్పాపమేవ ప్రసంచరేత్ । మాతామహస్య దోషేణ సంలిప్తో వేన ఏవ సః
కాని, అత్యంత పాపుల సాంగత్యంతో పాపమే పెరుగుతుంది. తల్లి మామ వల్ల వచ్చిన దోషంతో వేను కూడా కలుషితుడయ్యాడు.
ఋషయ ఊచుః- మాతామహస్య కో దోషస్తం నో విస్తరతో వద । స మృత్యుః స చ వై కాలః స యమో ధర్మ ఏవ చ
ఋషులు ఇలా అడిగారు—తల్లి మామకు ఏ దోషం ఉంది? దయచేసి వివరంగా చెప్పు. అతడే మరణం, కాలం, యముడు, ధర్ముడు కూడా.
న హింసకో హి కస్యాపి పదే తస్మిన్ప్రతిష్ఠితః । చరాచరాశ్చ యే లోకాః స్వకర్మవశవర్తినః
అతడు ఎవరికీ హాని చేయడు, ఆ స్థితిలో స్థిరంగా ఉంటాడు. జడజంగమమయిన లోకాలు తమ తమ కర్మ ఫలితంగా నడుస్తుంటాయి.
జీవంతి చ మ్రియంతే చ భుంజంత్యేవం స్వకర్మభిః । పాపాః పశ్యంతి తం ఘోరం తేషాం కర్మవిపాకతః
ప్రాణులు తమ కర్మ ప్రకారం జీవించి, మరణించి, అనుభవిస్తారు. పాపులు తమ కర్మ ఫలితంగా ఆ భయంకరుడిని చూస్తారు.
నిరయేషు చ సర్వేషు కర్మణైవం సుపుణ్యవాన్ । యోజయేత్తాడయేత్సూత యమ ఏష దినేదినే
అన్ని నరకాల్లో, కర్మ ప్రకారమే, ఓ సూతా, పుణ్యవంతుడైన యముడు వారిని నియమించి, శిక్షిస్తూ ఉంటాడు.
సర్వేష్వేవ సుపుణ్యేషు కర్మస్వేవం సపుణ్యవాన్ । యోజయత్యేవ ధర్మాత్మా తస్య దోషో న దృశ్యతే
అన్ని పుణ్యకర్మల్లో, ధర్మాత్ముడు కేవలం కర్మ ప్రకారమే నియమిస్తాడు. అతనిలో ఎలాంటి దోషం కనిపించదు.
స మృత్యోః కేన దోషేణ పాపీ వేనస్త్వజాయత । సూత ఉవాచ- స మృత్యుః శాసకో నిత్యం పాపానాం దుష్టచేతసామ్
పాపాత్ముడైన వేనుడు మరణుడి లోపంతో ఎందుకు పుట్టాడో అని అడిగారు. సూతుడు ఇలా చెప్పాడు— మరణుడు ఎప్పుడూ చెడ్డ మనసున్న దుష్టులకు పాలకుడిగా ఉంటాడు.
వర్తతే కాలరూపేణ తేషాం కర్మ విమృశ్యతి । దుష్కృతం కర్మ యస్యాపి కర్మణా తేన ఘాతయేత్
అతడు కాలరూపంలో ఉండి వారి కర్మలను పరిశీలిస్తాడు. ఎవరు చెడు పనులు చేస్తే, ఆ పనుల వల్లే వారిని నాశనం చేస్తాడు.
తస్య పాపం విదిత్వాఽసౌ నయత్యేవం హి తం యమః । సుకృతాత్మా లభేత్స్వర్గం కర్మణా సుకృతేన వై
వారి పాపాన్ని తెలుసుకుని యముడు వారిని తగిన విధంగా నడిపిస్తాడు. మంచి మనసున్నవాడు మంచి పనులతో స్వర్గాన్ని పొందుతాడు.
యోజయత్యేష తాన్సర్వాన్మృత్యురేవ సుదూతకైః । మహతా సౌఖ్యభావేన గీతమంగలకారిణా
మరణుడు తన వేగవంతమైన దూతలతో వారిని బంధిస్తాడు. గొప్ప ఆనందంతో, పాటలు, మంగళవాయిద్యాలతో వారిని తీసుకుపోతాడు.