నారాధితో మయా దేవశ్చతుర్వర్గఫలప్రదః। న మయా పూజితా దేవీ దుర్గా దుర్గతినాశినీ । సర్వపాపహరో విష్ణుర్న స్మృతో భోగలుబ్ధయా
నాలుగు పురుషార్థాల ఫలితాన్ని ఇచ్చే దేవుడిని నేను పూజించలేదు. దుర్గతి తొలగించే దుర్గాదేవిని గౌరవించలేదు. అన్ని పాపాలను పోగొట్టే విష్ణువును, భోగాల పట్ల ఆశతో, నేను స్మరించలేదు.
న చ సంతర్పితా విప్రా న కృతం ప్రాణినాం హితమ్ । అణుమాత్రమిదం పుణ్యం న కృతం చ ప్రమాదతః
బ్రాహ్మణులను తృప్తిపర్చలేదు, ప్రాణులకు మేలు చేయలేదు. నిర్లక్ష్యంతో చిన్న పుణ్యమూ నేను చేయలేదు.
పాతకం తు కృతం భద్ర తేన మే దహ్యతే మనః । బహుధైవం విలప్యాహం బ్రాహ్మణం శరణం గతా
కాని పాపం చేశాను, అందుకే నా మనస్సు తాపంతో కాలిపోతోంది. ఎన్నో విధాలుగా విలపిస్తూ, ఒక బ్రాహ్మణుని ఆశ్రయించాను.
బ్రహ్మణ్యం వేదవిద్వాంసం తస్య రాజ్ఞః పురోహితమ్ । స హి పృష్టో మయా రక్షః కథం మే నిష్కృతిర్భవేత్
ఆయన బ్రహ్మవేత్త, వేదాలు తెలిసినవాడు, రాజుకు పురోహితుడు. నేను ఆయనను అడిగాను – నా దోషాలకు పరిహారం ఎలా దొరుకుతుందో చెప్పమని.
పాపస్యాస్య ద్విజశ్రేష్ఠ కథం యాస్యామి సద్గతిమ్ । స్వేనైవ కర్మణా తప్తాం వరాకీం దీనమానసామ్
ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా! ఈ పాపం నుండి నేను మంచి మార్గాన్ని ఎలా పొందగలను? నా స్వంత కర్మల వల్ల బాధపడుతూ, దురదృష్టవశాత్తూ, మనసు కలవరంతో ఉన్నాను.
పాపపంకనిమగ్నాం త్వం మాముద్ధర కచగ్రహైః । మయి కారుణ్యంజం వారి వర్షహర్షదృశా ద్విజ
పాపపు మట్టిలో మునిగిపోయిన నన్ను, నీ బోధనల కంచంతో పైకి లాగు. నీ కరుణా దృష్టి నీళ్లలా నా మీద జల్లించు, బ్రాహ్మణా!
సజ్జనే సాధవః సర్వే సాధుః సాధురసజ్జనే । ఇత్యసౌ మద్వచః శ్రుత్వా చకారానుగ్రహం మయి
మంచివారికి అందరూ మంచివారే. మంచి వారు చెడ్డవారిపట్ల కూడా మంచిగానే ఉంటారు. నేను ఇలా చెప్పగానే, ఆయన నాపై అనుగ్రహం చూపించారు.
ద్విజ ఉవాచ। నిషిద్ధాచరణం జానే సర్వం తేఽహం వరాననే । కురు మే సత్వరం వాక్యం యాహి క్షేత్రం ప్రజాపతే
బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ సుందరివా! నీవు చేసిన నిషిద్ధ కార్యాలన్నీ నాకు తెలుసు. నా మాట వెంటనే విను, ప్రజాపతి క్షేత్రానికి వెళ్ళు.'
తత్ర గత్వా కురు స్నానం తేన పాపక్షయస్తవ । సర్వం మనోగతం భద్రే త్వదీయం శోచితం మయా
అక్కడికి వెళ్లి స్నానం చేయి. అలా చేస్తే నీ పాపాలన్నీ నశిస్తాయి. నీ మనసులో ఉన్న బాధలన్నీ నేను ఆలోచించాను, సుభద్రే!
నాహమన్యత్ప్రపశ్యామి యత్తే పాపప్రణాశనమ్ । ప్రాయశ్చిత్తం పరం తీర్థే స్నానం చ ఋషిభిః స్మృతమ్
నీ పాపం పోవడానికి నేను ఇంకేమీ మార్గం చూడడం లేదు. ఋషులు చెప్పిన గొప్ప ప్రాయశ్చిత్తం, పవిత్ర క్షేత్రంలో స్నానం చేయడమే.
కింతు తీర్థే త్యజేద్భీరు మనసాప్యశుభం కృతమ్ । ప్రయాగస్నానశుద్ధా త్వం స్వర్గం యాస్యసి నిశ్చితమ్
కానీ భయపడే వాడివి, క్షేత్రంలో కూడా మనసులో చేసిన చెడు పనులను విడిచిపెట్టాలి. ప్రయాగంలో స్నానం చేసి పవిత్రురాలవైతే, నిశ్చయంగా స్వర్గానికి వెళ్తావు.
ప్రయాగస్నానమాత్రేణ నృణాం స్వర్గో న సంశయః । అన్యదేశకృతం పాపం తత్క్షణాదేవ భామిని
ప్రయాగంలో స్నానం చేస్తే మనుషులకు స్వర్గప్రాప్తి ఖచ్చితంగా లభిస్తుంది. ఇతర ప్రాంతాల్లో చేసిన పాపం, ఓ సుందరివా, వెంటనే నశిస్తుంది.
ప్రయాగే విలయం యాతి పాపం తీర్థకృతం వినా । శృణు భీరు పురా శక్రో గౌతమస్య మునేర్వధూమ్
ప్రయాగంలో పాపం నశిస్తుంది, కానీ క్షేత్రంలో చేసిన పాపం తప్ప. విను భయపడే వాడివి, పురాకాలంలో ఇంద్రుడు గౌతమ ముని భార్యను చూశాడు.
దృష్ట్వా కామవశం ప్రాప్తస్తాం గతో గుప్తకాముకః । ఉగ్రేణ తేన పాపేన తదైవ జనితం ఫలమ్
ఆమెను చూసి కామానికి లోనై, రహస్యంగా ఆమెను చేరుకున్నాడు. ఆ ఘోరమైన పాపానికి ఫలితం వెంటనే కలిగింది.
ఋషిస్త్రీగంతురింద్రస్య తస్యాశ్చ పురతస్తదా । కుత్సితం గర్హితం జాతమితి లజ్జాకరం వపుః
ఆ సమయంలో గౌతముడు, ఇంద్రుడు, ఆమె ముందే నిలబడి, అవమానకరమైన, నిందించదగిన రూపాన్ని కలిగించాడు.
తద్భర్తుః శాపమాహాత్మ్యాత్సహస్రభగచిహ్నితమ్ । అధోముఖస్తతో భూత్వా దేవరాజో వినిర్గతః
ఆమె భర్త శాపబలం వల్ల, ఇంద్రుడి శరీరంపై వెయ్యి యోనిచిహ్నాలు ఏర్పడ్డాయి. అప్పుడు ఇంద్రుడు తలను వంచుకుని అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడు.
నినింద స్వకృతం కర్మ సోఽభిభూతః సలజ్జితః । మేరోః శిరసి తోయాఢ్యే శతయోజనవిస్తృతే
తన చేత చేసిన పనిని తానే నిందించుకుంటూ, చాలా బాధతో, మేరు పర్వత శిఖరంపై, వంద యోజనాల వెడల్పుతో నీటితో నిండిన చోట నిలిచాడు.
తత్ర గత్వా ప్రవిష్టస్తు హేమాంభోరుహకోరకే । తత్రస్థో గర్హయన్నిత్యమాత్మానం మన్మథం తథా
అక్కడికి వెళ్లి, బంగారు కమలపు ముక్కులో ప్రవేశించి, అక్కడే ఉండి, ఎప్పుడూ తనను తానే, అలాగే మన్మథుడిని కూడా నిత్యం నిందించుకుంటూ గడిపాడు.
ధిక్తాం కామాత్మతాం లోకే సద్యః పాతకదాయినీమ్ । యయా హి నరకం యాతి సర్వలోకవిగర్హితః
ఈ లోకంలో కామాసక్తత ఎంత దుర్మార్గమైనదో! అది వెంటనే పాపాన్ని కలిగిస్తుంది. దాని వల్ల మనిషి నరకానికి పోయి, అందరికీ తక్కువైపోతాడు.
ఆయుః కీర్తిర్యశోధర్మ ధైర్య ధ్వంసకరీ తథా । ధిఙ్మన్మథం దురాచారమాపదాం నియతం పదమ్
కామం మనిషి ఆయుషును, కీర్తిని, యశస్సును, ధర్మాన్ని, ధైర్యాన్ని నాశనం చేస్తుంది. చెడ్డ ప్రవర్తన కలిగిన మన్మథుడికి శాపమొస్తుంది; అతడు ఎప్పుడూ అపాయాలకు మూలం.
దేహస్థం దుర్దమం శత్రుమసంతుష్టం సదావశమ్ । ఇత్థంవాదిని ప్రచ్ఛన్నే వాసవే పద్మసద్మని 6.127.
మన శరీరంలో ఉన్న ఈ శత్రువు అదుపులోకి రాదు, ఎప్పుడూ తృప్తి చెందడు, ఎప్పుడూ మనపై ఆధిపత్యం చూపుతాడు. ఇలా రహస్యంగా వాసవుని పద్మమందిరంలో అతడు చెప్పుకున్నాడు.
ఆఖండలం వినా భీరు దేవలోకో న శోభతే । తతో దేవాః సగంధర్వా లోకపాలాః సకిన్నరాః
ఆఖండలుడు లేకుండా దేవలోకం అందంగా కనిపించదు, ఓ భయపడే వాడా! అందుకే దేవతలు, గంధర్వులు, లోకపాలకులు, కిన్నరులు అందరూ—
శచ్యా సహ సమాగమ్య పప్రచ్ఛుస్తే బృహస్పతిమ్ । భగవన్బలభిద్దేవం నైవ జానీమహే వయమ్
శచీదేవితో కలిసి చేరి, బృహస్పతిని అడిగారు: 'భగవంతుడా, బలవంతుడైన దేవుడు ఎక్కడున్నాడో మేము తెలియదు.'
క్వ తిష్ఠతి గతః కుత్ర కుత్ర వా మృగయామహే । న నాకః శోభతే తేన వినా దేవగణైః సహ
'అతడు ఎక్కడ ఉన్నాడు? ఎక్కడికి వెళ్లాడు? ఎక్కడ వెతకాలి? అతడు లేకుండా, దేవతలందరితో కూడిన స్వర్గం అందంగా లేదు.'
సుపుత్రేణ వినా యద్వత్కులం శ్రీమద్గుణాన్వితమ్ । ఉపాయశ్చింత్యతాం సద్యః స్వర్లోకే యేన శోభతే
'ధన్యమైన గుణాలున్న కుటుంబానికి మంచి కుమారుడు లేకపోతే అది అసంపూర్ణంగా ఉండేలా, స్వర్గం మళ్లీ ఎలా ప్రకాశించాలో త్వరగా ఆలోచిద్దాం.'
సనాథః సుశ్రియాయుక్తో న విలంబోఽత్ర యుజ్యతే । ఇతి తేషాం వచః శ్రుత్వా గురుర్వచనమబ్రవీత్
'దేవలోకం తన అధిపతితో, ఐశ్వర్యంతో మళ్లీ నిండాలి; ఇందులో ఆలస్యం చేయకూడదు.' అని వారి మాటలు విని గురువు ఇలా పలికాడు.
జానేఽహం స్వాపరాధేన లజ్జయా యత్ర తిష్ఠతి । రభసా లబ్ధకార్యస్య భుంక్తే స మఘవా ఫలమ్
'తన తప్పు వల్ల కలిగిన లజ్జతో ఎక్కడ ఉన్నాడో నాకు తెలుసు. తొందరగా చేసిన పనికి ఇప్పుడు మఘవాన్ ఫలితాన్ని అనుభవిస్తున్నాడు.'
నృణాం నీతిపరిత్యాగాద్విపాకాః స్యుర్భయంకరాః । అహో రాజ్యమదైర్మత్తః కృత్యాకృత్యమచింతయన్
'ధర్మాన్ని వదిలిపెట్టినవారికి భయంకరమైన ఫలితాలు వస్తాయి. రాజ్య గర్వంతో మత్తులో, ఏది చేయాలో ఏది చేయకూడదో ఆలోచించకుండా చేశాడు.'
కృతవాన్నింద్యమానం హి దృష్టాదృష్టక్షయంకరమ్ । కుర్వంతి బాలిశా యత్ర దైవోపహతబుద్ధయః
'అతడు నిందించదగ్గ పని చేశాడు, అది కనిపించే, కనిపించని నాశనాన్ని తెస్తుంది. దైవం బుద్ధిని మాయ చేసి వేసినవారు, మూర్ఖులు ఇలాంటి పనులు చేస్తారు.'
అపరాధాద్యథాజన్మ స్యాదిహాముత్ర నిష్ఫలమ్ । అధునా తత్ర గచ్ఛామో యత్ర శక్రః స తిష్ఠతి
'తప్పు వల్ల ఈ లోకంలోనూ, పరలోకంలోనూ జన్మ వ్యర్థమవుతుంది. ఇప్పుడు మనం శక్రుడు ఉన్న చోటికి వెళ్ళుదాం.'