తస్య పిత్రా ప్రజాః సర్వాః కదా నైవానురంజితాః । తేనానురంజితాః సర్వా ముముదిరే సుఖేన వై
అతని తండ్రి పాలనలో ప్రజలు ఎప్పుడూ సంతృప్తి చెందలేదు; కాని పృథువు పాలనలో అందరూ సంతోషంగా, ఆనందంగా జీవించారు.
అనురాగాత్తస్య వీరస్య నామ రాజేత్యజాయత । ప్రయాతస్య సువీరస్య సముద్రస్య ద్విజోత్తమ
ఆ వీరుని పట్ల ప్రజల ప్రేమ వల్లే 'రాజు' అనే పేరు ఏర్పడింది; ఆ మహావీరుడు సముద్రాన్ని దాటి వెళ్లినప్పుడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
ఆపస్తస్తంభిరే సర్వా భయాత్తస్య మహాత్మనః । దుర్గం మార్గం విలోప్యైవ సుమార్గం పర్వతా దదుః
ఆ మహాత్ముడి భయంతో నీళ్లన్నీ నిలిచిపోయాయి; పర్వతాలు కఠినమైన మార్గాలను తొలగించి, సులభమైన దారులను ఇచ్చాయి.
ధ్వజభంగం న చక్రుస్తే గిరయః సర్వ ఏవ తే । అకృష్టపచ్యా పృథివీ సర్వత్ర కామధేనవః
పర్వతాలు ఎక్కడా ధ్వజాలు విరిగిపోవడానికి కారణం కాలేదు; భూమి ఎక్కడైనా దున్నకుండానే పంటలు ఇచ్చి, కామధేనువుల్లా ఫలించింది.
పర్జన్యః కామవర్షీ చ వేదయజ్ఞాన్మహోత్సవాన్ । కుర్వంతి బ్రాహ్మణాః సర్వే క్షత్రియాశ్చ తథా పరే
వర్షమేఘం కావాల్సినంత వర్షాన్ని కురిపించింది; బ్రాహ్మణులందరూ, క్షత్రియులు, ఇతరులు వేదయజ్ఞాల మహోత్సవాలు నిర్వహించారు.
సర్వకామఫలా వృక్షాస్తస్మిఞ్ఛాసతి పార్థివే । న దుర్భిక్షం న చ వ్యాధిర్నాకాలమరణం నృణామ్
ఆ రాజు పాలనలో చెట్లు కావాల్సిన ఫలాలన్నీ ఇచ్చేవి; ప్రజలకు ఎక్కడా కరువు, వ్యాధి, లేదా అక్రమ మరణం రాలేదు.
సర్వే సుఖేన జీవంతి లోకా ధర్మపరాయణాః । తస్మిఞ్ఛాసతి దుర్ధర్షే రాజరాజే మహాత్మని
ఆ దుర్జయుడైన మహాత్ముడు రాజులలో రాజుగా పాలిస్తున్నప్పుడు, ప్రజలందరూ ధర్మమార్గంలో నడుచుకుంటూ సుఖంగా జీవించారు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు యజ్ఞే పైతామహే శుభే । సూత సూత్యాం సముత్పన్నః సౌమ్యేహని మహాత్మని
అదే సమయంలో, పితృయజ్ఞంలో, శుభదినాన, సూతుడు సూత్యా సంస్కారంలో జన్మించాడు, ఓ మహాత్మా.
తస్మిన్నేవ మహాయజ్ఞే జజ్ఞే ప్రాజ్ఞోఽథ మాగధః । పృథోఃస్తవార్థం తౌ తత్ర సమాహూతౌ మహర్షిభిః
అదే మహాయజ్ఞంలో, జ్ఞానవంతుడైన మాగధుడు కూడా జన్మించాడు; పృథువును స్తుతించేందుకు మహర్షులు వారిద్దరినీ పిలిపించారు.
సూతస్య లక్షణం వక్ష్యే మహాపుణ్యం ద్విజోత్తమాః । శిఖాసూత్రేణ సంయుక్తో వేదాధ్యయనతత్పరః
సూతుని లక్షణాలను చెబుతాను, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా; అతను శిఖా, యజ్ఞోపవీతంతో అలంకరించబడి, వేదపఠనంలో నిమగ్నుడై ఉంటాడు.
సర్వశాస్త్రార్థవేత్తాసావగ్నిహోత్రముపాసతే । దానాధ్యయనసంపన్నో బ్రహ్మాచారపరాయణః
అతను అన్ని శాస్త్రాల అర్థాన్ని తెలిసినవాడు, అగ్నిహోత్రాన్ని ఆచరిస్తాడు, దానం చేయడంలో, అధ్యయనంలో ప్రావీణ్యం కలవాడు, బ్రాహ్మణాచారంలో నిష్ఠ కలవాడు.
దేవానాం బ్రాహ్మణానాం చ పూజనాభిరతః సదా । యాచకస్తావకైః పుణ్యైర్వేదమంత్రైర్యజేత్కిల
దేవతలు, బ్రాహ్మణులను ఎప్పుడూ పూజించడంలో నిమగ్నుడై ఉంటాడు; అతను యాచకుడు, పుణ్యమైన వేదమంత్రాలతో యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తాడు.
బ్రహ్మాచారపరో నిత్యం సంబంధం బ్రాహ్మణైః సహ । ఏవం స మాగధో జజ్ఞే వేదాధ్యయనవర్జితః
బ్రాహ్మణాచారంలో నిత్యం నిష్ఠ కలిగి, బ్రాహ్మణులతో సంబంధం కొనసాగిస్తాడు; అలాగే మాగధుడు వేదపఠనం లేకుండా జన్మించాడు.
బందినశ్చారణాః సర్వే బ్రహ్మాచారవివర్జితాః । జ్ఞేయాస్తే చ మహాభాగాః స్తావకాః ప్రభవంతి తే
బందులు, చారణులు అందరూ బ్రాహ్మణాచారాన్ని పాటించని వారు; అయినా వారు మహాభాగులు, స్తోత్రాలు చెప్పేవారిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
స్తవనార్థముభౌ సృష్టౌ నిపుణౌ సూతమాగధౌ । తావూచుర్ఋషయః సర్వే స్తూయతామేష పార్థివః
స్తోత్రాల కోసం నైపుణ్యం కలిగిన సూతుడు, మాగధుడు ఇద్దరూ సృష్టించబడ్డారు; మహర్షులందరూ వారిద్దరితో, 'ఈ రాజును స్తుతించండి' అన్నారు.
కర్మైతదనురూపం చ యాదృశోయం నరాధిపః । తావూచతుస్తదా సర్వాంస్తానృషీన్బందిమాగధౌ
ఈ నరాధిపుడికి ఇలాంటి కార్యమే తగినది; అప్పుడు బందియు, మాగధుడు ఆ మహర్షులందరితో మాట్లాడారు.
ఆవాం దేవానృషీంశ్చైవ ప్రీణయావః స్వకర్మభిః । న చాస్య విద్వో వై కర్మ న తథా లక్షణం యశః
మనము మన కార్యాల ద్వారా దేవతల్ని, ఋషుల్ని సంతోషపరుస్తాము. కానీ, పండితులు కేవలం కార్యాన్ని మాత్రమే యశస్సుకు అసలైన లక్షణంగా భావించరు.
కర్మణా యేన కుర్యావః స్తోత్రమస్య మహాత్మనః । జానీవస్తన్న విప్రేంద్రా అవిజ్ఞాతగుణస్య హి
మన కార్యాలతో ఈ మహాత్ముని స్తుతి చేస్తూ పాట పాడుతున్నాము. అయినా, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, ఇంకా తెలియని గుణాలు ఉన్నవారిని పూర్తిగా మనం తెలుసుకోలేము.
భవిష్యైస్తైర్గుణైః పుణ్యైః స్తోతవ్యోయం నరోత్తమః । కృతవాన్యాని కర్మాణి పృథురేవ మహాయశాః
ఈ ఉత్తమ పురుషుని భవిష్యత్తులో కలిగే గుణాలు, పుణ్యాల వలన ఆయన స్తుతించదగినవాడవుతాడు. మహాయశస్సుతో కూడిన పృథువు ఎన్నో కార్యాలు చేసినవాడు.
ఊచుస్తే మునయః సర్వే గుణాన్దివ్యాన్మహాత్మనః । సత్యవాఞ్జ్ఞానసంపన్నో బుద్ధిమాన్ఖ్యాతవిక్రమః
అందరు మునులు ఆ మహాత్ముని దివ్యగుణాలను వివరించారు. ఆయన నిజాయితీగలవాడు, జ్ఞానంతో నిండినవాడు, బుద్ధిశాలి, పరాక్రమంలో ప్రసిద్ధుడు.
సదా శూరో గుణగ్రాహీ పుణ్యవాంస్త్యాగవాన్గుణీ । ధార్మికః సత్యవాదీ చ యజ్ఞానాం యాజకోత్తమః
అయన ఎప్పుడూ ధైర్యవంతుడు, మంచి గుణాలను గుర్తించేవాడు, పుణ్యశాలి, త్యాగశీలి, గుణవంతుడు, ధర్మపరుడు, సత్యవాది, యజ్ఞాలలో అగ్రగణ్యుడు.
ప్రియవాక్సత్యవాదీ చ ధాన్యవాన్ధనవాన్గుణీ । గుణజ్ఞః సగుణగ్రాహీ ధర్మజ్ఞః సత్యవత్సలః
అయన మధురంగా మాట్లాడేవాడు, సత్యాన్ని చెప్పేవాడు, ధాన్యంతో, ధనంతో సమృద్ధిగా ఉండేవాడు, గుణవంతుడు, గుణాలను తెలుసుకునేవాడు, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడు, సత్యాన్ని ప్రేమించేవాడు.
సర్వగః సర్వవేత్తా చ బ్రహ్మణ్యో వేదవిత్సుధీః । ప్రజ్ఞావాన్సుస్వరశ్చైవ వేదవేదాంగపారగః
అయన అన్నిటినీ తెలిసినవాడు, సర్వజ్ఞుడు, బ్రహ్మను భక్తిగా ఆరాధించేవాడు, వేదాలు తెలిసినవాడు, మేధావి, మధుర స్వరంతో కూడినవాడు, వేదాలు, వాటి అంగాలు పూర్తిగా నేర్చుకున్నవాడు.
ధాతా గోప్తా ప్రజానాం స విజయీ సమరాంగణే । రాజసూయాదికానాం తు యజ్ఞానాం రాజసత్తమః
అయన ప్రజలకు ధాతా, రక్షకుడు, యుద్ధరంగంలో విజేత. రాజులలో రాజసూయాది యజ్ఞాలు నిర్వహించడంలో అగ్రగణ్యుడు.
ఆహర్తా భూతలే చైకః సర్వధర్మసమన్వితః । ఏతే గుణా అస్య చాంగే భవిష్యంతి మహాత్మనః
ఈ భూమిపై ఒక్క ఆయనే అందరినీ సమకూర్చేవాడు, అన్ని గుణాలతో నిండినవాడు. ఈ మహాత్ముని అవయవాలలో ఇవే గుణాలు భవిష్యత్తులో కనిపిస్తాయి.
ఋషిభిస్తౌ నియుక్తౌ తు కుర్వాణౌ సూతమాగధౌ । గుణైశ్చైవ భవిష్యైశ్చ స్తోత్రం తస్య మహాత్మనః
మునులు ఆదేశించగా, సూతుడు, మాగధుడు ఆయన ప్రస్తుత గుణాలతో పాటు భవిష్యత్తు గుణాలను కూడా స్తుతిస్తూ పాట పాడారు.
తదా ప్రభృతి వై లోకాస్తవైస్తుష్టా మహామతే । పురతశ్చ భవిష్యంతి దాతారః స్తావనైర్గుణైః
ఆ సమయం నుండి, మహామతివంతుడా, ప్రజలు ఆ స్తుతుల వలన సంతోషించారు. భవిష్యత్తులో, దాతలు తమ గుణాలతో స్తుతింపబడతారు.
తతః ప్రభృతి లోకేస్మిన్స్తవేషు ద్విజసత్తమాః । ఆశీర్వాదాః ప్రయుజ్యంతే తేషాం ద్రవిణముత్తమమ్
అప్పటి నుండి, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, ఈ లోకంలో స్తోత్రాల సమయంలో ఆశీర్వాదాలు ఇవ్వబడతాయి, స్తుతింపబడినవారికి ఉత్తమమైన ధనం దక్కుతుంది.
సూతాయ మాగధాయైవ బందినే చ మహోదయమ్ । చారణాయ తతః ప్రాదాత్తైలంగం దేశముత్తమమ్
సూతుడికి, మాగధుడికి, బందికి, చారణుడికి ఆయన తైలింగ దేశాన్ని ఉత్తమంగా బహుమానంగా ఇచ్చాడు.
పృథుః ప్రసాదాద్ధర్మాత్మా హైహయం దేశమేవ చ । రేవాతీరే పురం కృత్వా స్వనామ్నా నృపనందనః
పృథువు అనుగ్రహంతో, ధర్మాత్ముడు, హేహయ దేశాన్ని కూడా ఇచ్చాడు. రేవా నదీ తీరంలో రాజ కుమారుడు తన పేరుతో ఒక నగరాన్ని స్థాపించాడు.