మహాకాయో మహాబాహూ రూపేణాప్రతిమో భువి । ఖడ్గబాణధరో ధన్వీ కవచీ చ మహాప్రభుః
ఆయన గొప్ప శరీరంతో, బలమైన భుజాలతో, భూమిపై ఎవరికీ సాటి లేని రూపంతో, ఖడ్గం, బాణాలు, ధనుస్సు, కవచంతో ఉన్న మహాప్రభువు.
సర్వలక్షణసంపన్నః సర్వాలంకారభూషణః । తేజసా రూపభావేన సువర్ణైశ్చ మహామతిః
అతనికి అన్ని లక్షణాలు, అన్ని అలంకారాలు ఉన్నవి. అతని తేజస్సు, అందం, బంగారు వంటి బుద్ధి అత్యుత్తమంగా మెరిసింది.
దివి ఇంద్రో యథా భాతి భువి వేనాత్మజస్తథా । తస్మిఞ్జాతే మహాభాగే దేవాశ్చ ఋషయోమలాః
ఆకాశంలో ఇంద్రుడు ఎలా ప్రకాశిస్తాడో, భూమిపై వేను కుమారుడు అలాగే ప్రకాశించాడు. ఆ మహాత్ముడు జన్మించినప్పుడు దేవతలు, పవిత్రమైన ఋషులు ఆనందించారు.
ఉత్సవం చక్రిరే సర్వే వేనస్య తనయం ప్రతి । దీప్యమానః స్వవపుషా సాక్షాదగ్నిరివోజ్జ్వలః
అందరూ వేను కుమారుడి జన్మానికి ఉత్సవం జరిపారు. తన స్వరూపంతో మెరిసిపోతూ, అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
ఆద్యమాజగవం నామ ధనుర్గృహ్య మహావరమ్ । శరాన్దివ్యాంశ్చ రక్షార్థే కవచం చ మహాప్రభమ్
ఆయన ఆద్యమైన ఆజగవ ధనుస్సును, రక్షణ కోసం దివ్యమైన బాణాలు, ప్రకాశవంతమైన కవచాన్ని ధరించాడు.
జాతే సతి మహాభాగే పృథౌ వీరే మహాత్మని । సంప్రహ్రష్టాని భూతాని సమస్తాని ద్విజోత్తమ
ఆ మహాత్ముడు, వీరుడు అయిన పృథువు జన్మించినప్పుడు, ద్విజోత్తమా! అన్ని జీవులు ఆనందంతో నిండిపోయాయి.
సర్వతీర్థాని తోయాని పుణ్యాని వివిధాని చ । తస్యాభిషేకే విప్రేంద్రాః సర్వ ఏవ ప్రతస్థిరే
అన్ని పవిత్ర తీర్థాలు, వివిధ రకాల పవిత్ర జలాలు ఆయన అభిషేకానికి కూడిపోయాయి. అన్ని బ్రాహ్మణ ప్రముఖులు అక్కడికి వచ్చారు.
పితామహాద్యా దేవాస్తు భూతాని వివిధాని చ । స్థావరాణి చరాణ్యేవ అభ్యషించన్నరాధిపమ్
పితామహుల నుండి మొదలుకొని దేవతలు, అన్ని రకాల స్థావర, జంగమ ప్రాణులు ఆ రాజును అభిషేకించారు.
మహావీరం ప్రజాపాలం పృథుమేవ ద్విజోత్తమ । పృథుర్వైన్యో రాజరాజ్యే అభిగమ్య చరాచరైః
మహావీరుడైన ప్రజల రక్షకుడు, వేనా కుమారుడైన పృథువు, అతని రాజ్యాభిషేక సమయంలో, చరాచర జీవులందరూ అతన్ని ఆశ్రయించారు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
దేవైర్విప్రైస్తథా సర్వైరభిషిక్తో మహామనాః । రాజ్ఞాం సమధిరాజ్యే వై పృథుర్వైన్యః ప్రతాపవాన్
దేవతలు, బ్రాహ్మణులు, ఇతరులందరూ కలసి, మహాత్ముడైన, ప్రతాపశాలి వేనా కుమారుడైన పృథువును రాజులలో రాజుగా అభిషేకించారు.
తస్య పిత్రా ప్రజాః సర్వాః కదా నైవానురంజితాః । తేనానురంజితాః సర్వా ముముదిరే సుఖేన వై
అతని తండ్రి పాలనలో ప్రజలు ఎప్పుడూ సంతృప్తి చెందలేదు; కాని పృథువు పాలనలో అందరూ సంతోషంగా, ఆనందంగా జీవించారు.
అనురాగాత్తస్య వీరస్య నామ రాజేత్యజాయత । ప్రయాతస్య సువీరస్య సముద్రస్య ద్విజోత్తమ
ఆ వీరుని పట్ల ప్రజల ప్రేమ వల్లే 'రాజు' అనే పేరు ఏర్పడింది; ఆ మహావీరుడు సముద్రాన్ని దాటి వెళ్లినప్పుడు, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా.
ఆపస్తస్తంభిరే సర్వా భయాత్తస్య మహాత్మనః । దుర్గం మార్గం విలోప్యైవ సుమార్గం పర్వతా దదుః
ఆ మహాత్ముడి భయంతో నీళ్లన్నీ నిలిచిపోయాయి; పర్వతాలు కఠినమైన మార్గాలను తొలగించి, సులభమైన దారులను ఇచ్చాయి.
ధ్వజభంగం న చక్రుస్తే గిరయః సర్వ ఏవ తే । అకృష్టపచ్యా పృథివీ సర్వత్ర కామధేనవః
పర్వతాలు ఎక్కడా ధ్వజాలు విరిగిపోవడానికి కారణం కాలేదు; భూమి ఎక్కడైనా దున్నకుండానే పంటలు ఇచ్చి, కామధేనువుల్లా ఫలించింది.
పర్జన్యః కామవర్షీ చ వేదయజ్ఞాన్మహోత్సవాన్ । కుర్వంతి బ్రాహ్మణాః సర్వే క్షత్రియాశ్చ తథా పరే
వర్షమేఘం కావాల్సినంత వర్షాన్ని కురిపించింది; బ్రాహ్మణులందరూ, క్షత్రియులు, ఇతరులు వేదయజ్ఞాల మహోత్సవాలు నిర్వహించారు.
సర్వకామఫలా వృక్షాస్తస్మిఞ్ఛాసతి పార్థివే । న దుర్భిక్షం న చ వ్యాధిర్నాకాలమరణం నృణామ్
ఆ రాజు పాలనలో చెట్లు కావాల్సిన ఫలాలన్నీ ఇచ్చేవి; ప్రజలకు ఎక్కడా కరువు, వ్యాధి, లేదా అక్రమ మరణం రాలేదు.
సర్వే సుఖేన జీవంతి లోకా ధర్మపరాయణాః । తస్మిఞ్ఛాసతి దుర్ధర్షే రాజరాజే మహాత్మని
ఆ దుర్జయుడైన మహాత్ముడు రాజులలో రాజుగా పాలిస్తున్నప్పుడు, ప్రజలందరూ ధర్మమార్గంలో నడుచుకుంటూ సుఖంగా జీవించారు.
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు యజ్ఞే పైతామహే శుభే । సూత సూత్యాం సముత్పన్నః సౌమ్యేహని మహాత్మని
అదే సమయంలో, పితృయజ్ఞంలో, శుభదినాన, సూతుడు సూత్యా సంస్కారంలో జన్మించాడు, ఓ మహాత్మా.
తస్మిన్నేవ మహాయజ్ఞే జజ్ఞే ప్రాజ్ఞోఽథ మాగధః । పృథోఃస్తవార్థం తౌ తత్ర సమాహూతౌ మహర్షిభిః
అదే మహాయజ్ఞంలో, జ్ఞానవంతుడైన మాగధుడు కూడా జన్మించాడు; పృథువును స్తుతించేందుకు మహర్షులు వారిద్దరినీ పిలిపించారు.
సూతస్య లక్షణం వక్ష్యే మహాపుణ్యం ద్విజోత్తమాః । శిఖాసూత్రేణ సంయుక్తో వేదాధ్యయనతత్పరః
సూతుని లక్షణాలను చెబుతాను, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా; అతను శిఖా, యజ్ఞోపవీతంతో అలంకరించబడి, వేదపఠనంలో నిమగ్నుడై ఉంటాడు.
సర్వశాస్త్రార్థవేత్తాసావగ్నిహోత్రముపాసతే । దానాధ్యయనసంపన్నో బ్రహ్మాచారపరాయణః
అతను అన్ని శాస్త్రాల అర్థాన్ని తెలిసినవాడు, అగ్నిహోత్రాన్ని ఆచరిస్తాడు, దానం చేయడంలో, అధ్యయనంలో ప్రావీణ్యం కలవాడు, బ్రాహ్మణాచారంలో నిష్ఠ కలవాడు.
దేవానాం బ్రాహ్మణానాం చ పూజనాభిరతః సదా । యాచకస్తావకైః పుణ్యైర్వేదమంత్రైర్యజేత్కిల
దేవతలు, బ్రాహ్మణులను ఎప్పుడూ పూజించడంలో నిమగ్నుడై ఉంటాడు; అతను యాచకుడు, పుణ్యమైన వేదమంత్రాలతో యజ్ఞాలు నిర్వహిస్తాడు.
బ్రహ్మాచారపరో నిత్యం సంబంధం బ్రాహ్మణైః సహ । ఏవం స మాగధో జజ్ఞే వేదాధ్యయనవర్జితః
బ్రాహ్మణాచారంలో నిత్యం నిష్ఠ కలిగి, బ్రాహ్మణులతో సంబంధం కొనసాగిస్తాడు; అలాగే మాగధుడు వేదపఠనం లేకుండా జన్మించాడు.
బందినశ్చారణాః సర్వే బ్రహ్మాచారవివర్జితాః । జ్ఞేయాస్తే చ మహాభాగాః స్తావకాః ప్రభవంతి తే
బందులు, చారణులు అందరూ బ్రాహ్మణాచారాన్ని పాటించని వారు; అయినా వారు మహాభాగులు, స్తోత్రాలు చెప్పేవారిగా ప్రసిద్ధి చెందారు.
స్తవనార్థముభౌ సృష్టౌ నిపుణౌ సూతమాగధౌ । తావూచుర్ఋషయః సర్వే స్తూయతామేష పార్థివః
స్తోత్రాల కోసం నైపుణ్యం కలిగిన సూతుడు, మాగధుడు ఇద్దరూ సృష్టించబడ్డారు; మహర్షులందరూ వారిద్దరితో, 'ఈ రాజును స్తుతించండి' అన్నారు.
కర్మైతదనురూపం చ యాదృశోయం నరాధిపః । తావూచతుస్తదా సర్వాంస్తానృషీన్బందిమాగధౌ
ఈ నరాధిపుడికి ఇలాంటి కార్యమే తగినది; అప్పుడు బందియు, మాగధుడు ఆ మహర్షులందరితో మాట్లాడారు.
ఆవాం దేవానృషీంశ్చైవ ప్రీణయావః స్వకర్మభిః । న చాస్య విద్వో వై కర్మ న తథా లక్షణం యశః
మనము మన కార్యాల ద్వారా దేవతల్ని, ఋషుల్ని సంతోషపరుస్తాము. కానీ, పండితులు కేవలం కార్యాన్ని మాత్రమే యశస్సుకు అసలైన లక్షణంగా భావించరు.
కర్మణా యేన కుర్యావః స్తోత్రమస్య మహాత్మనః । జానీవస్తన్న విప్రేంద్రా అవిజ్ఞాతగుణస్య హి
మన కార్యాలతో ఈ మహాత్ముని స్తుతి చేస్తూ పాట పాడుతున్నాము. అయినా, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠులారా, ఇంకా తెలియని గుణాలు ఉన్నవారిని పూర్తిగా మనం తెలుసుకోలేము.
భవిష్యైస్తైర్గుణైః పుణ్యైః స్తోతవ్యోయం నరోత్తమః । కృతవాన్యాని కర్మాణి పృథురేవ మహాయశాః
ఈ ఉత్తమ పురుషుని భవిష్యత్తులో కలిగే గుణాలు, పుణ్యాల వలన ఆయన స్తుతించదగినవాడవుతాడు. మహాయశస్సుతో కూడిన పృథువు ఎన్నో కార్యాలు చేసినవాడు.
ఊచుస్తే మునయః సర్వే గుణాన్దివ్యాన్మహాత్మనః । సత్యవాఞ్జ్ఞానసంపన్నో బుద్ధిమాన్ఖ్యాతవిక్రమః
అందరు మునులు ఆ మహాత్ముని దివ్యగుణాలను వివరించారు. ఆయన నిజాయితీగలవాడు, జ్ఞానంతో నిండినవాడు, బుద్ధిశాలి, పరాక్రమంలో ప్రసిద్ధుడు.