అర్ధమైంద్రం పదం వీర సత్వం భుంక్ష్వ సుఖేన వై । వర్తంత్వర్ద్ధేన ఇంద్రస్తు అసురా దేవతాస్తథా
ఓ వీరా, నీవు ఇంద్రుని పదవిలో సగాన్ని ఆనందంగా అనుభవించు. మిగతా సగాన్ని ఇంద్రుడు, అసురులు, దేవతలు తాము తాము చూసుకుంటారు.
సుఖం వర్తంతు తే సర్వే వైరం చైవ విసృజ్య వై । వృత్ర ఉవాచ- యది సత్యేన దేవేంద్రో మైత్రమిచ్ఛతి సత్తమః
అందరూ శత్రుత్వాన్ని విడిచిపెట్టి సుఖంగా ఉండాలి. వృత్రుడు ఇలా అన్నాడు— ఇంద్రుడు నిజంగా స్నేహం కోరుకుంటే,
సత్యమాశ్రిత్య చైవాహం కరిష్యే నాత్ర సంశయః । ఛద్మ చైవం పురస్కృత్య ఇంద్రో ద్రోహం సమాచరేత్
నిజాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని నేను అంగీకరిస్తాను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. కానీ ఇంద్రుడు మోసం చేసి ద్రోహం చేస్తే,
తదా కిం క్రియతే విప్రా ఇత్యర్థే ప్రత్యయం హి కిమ్ । ఋషయస్త్వింద్రమాచఖ్యురిత్యర్థం ప్రత్యయం వద
అప్పుడు ఏమి చేయాలి, మహర్షులారా? దీనికి ఏమి హామీ ఉంది? ఋషులు ఇలా చెప్పారు— ఈ విషయానికి హామీ కోసం ఇంద్రుని అడుగు.
తన్నస్త్వం సత్యతాం బ్రూహి యది సఖ్యమిహేచ్ఛసి । ఇంద్ర ఉవాచ- యద్యఽసత్యేన వర్తామి భవద్భిః సహ ఛద్మనా
నువ్వు నిజంగా స్నేహం కోరుకుంటే నీ నిజాయితీని మాకు చెప్పు. ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు— నేను మోసం చేసి అసత్యంగా ప్రవర్తిస్తే,
బ్రహ్మహత్యాదికైః పాపైర్లిప్యేహం నాత్ర సంశయః । ఛద్మ చైవం పురస్కృత్య ఇంద్రో ద్రోహం సమాచరేత్
బ్రాహ్మణ హత్య వంటి పాపాలతో నేను ముడిపడి పోతాను, ఇందులో సందేహం లేదు. ఇంద్రుడు మోసం చేసి ద్రోహం చేస్తే,
బ్రహ్మహత్యాదికైః పాపైర్లిప్యేహం నాత్ర సంశయః । ఇత్యువాచ మహాప్రాజ్ఞ త్వామేవం స పురందరః
బ్రాహ్మణ హత్య వంటి పాపాలతో నేను ముడిపడి పోతాను, ఇందులో సందేహం లేదు. మహాప్రజ్ఞుడు అయిన పురందరుడు నీతో ఇలా అన్నాడు.
ఏతేన ప్రత్యయేనాపి సఖ్యం కురు మహామతే । వృత్ర ఉవాచ- భవతాం శిష్టమార్గేణ సత్యేనానేన తస్య చ
ఈ హామీతో స్నేహం చేయు, ఓ మహామతి! వృత్రుడు ఇలా అన్నాడు— మీ శ్రేష్ఠమైన మార్గాన్ని, ఈ నిజాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని,
మైత్రమేవం కరిష్యామి తేన సార్ద్ధం ద్విజోత్తమాః । వృత్రమింద్రస్యసంస్థానం నీతం బ్రాహ్మణపుఙ్గవైః
ఈ విధంగా నేను అతనితో స్నేహం చేస్తాను, ఓ ఉత్తమ ద్విజులారా! ప్రముఖ బ్రాహ్మణులు వృత్రుణ్ని ఇంద్రుని సమక్షానికి తీసుకువచ్చారు.
ఇన్ద్రస్తమాగతం దృష్ట్వా వృత్రం మిత్రార్థముద్యతః । సింహాసనాత్సముత్థాయ అర్ఘమాదాయ సత్వరః
ఇంద్రుడు వృత్రుడు స్నేహార్ధంగా వచ్చినట్టు చూసి, తన సింహాసనం నుండి త్వరగా లేచి, అతనికి ఆతిథ్య జలాన్ని తీసుకొచ్చాడు.
దదౌ తస్మై స ధర్మాత్మా వృత్రాయ ద్విజసత్తమ । అర్ధం భుంక్ష్వ మహాప్రాజ్ఞ ఐంద్రమేతన్మహత్పదమ్
ధర్మాత్ముడైన ఇంద్రుడు వృత్రునికి అది ఇచ్చాడు, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా! 'ఓ మహాజ్ఞానీ, ఈ గొప్ప ఇంద్ర పదవిలో సగాన్ని నీవు అనుభవించు' అని అన్నాడు.
వర్తితవ్యం సుఖేనాపి ఆవాభ్యాం దైత్యసత్తమ । ఏవం విశ్వాసయన్దైత్యం వృత్ర మైత్రేణ వై తదా
మనిద్దరం సుఖంగా ఉండాలి, ఓ దైత్య శ్రేష్ఠా! అప్పుడు ఇంద్రుడు స్నేహంతో వృత్రుడికి నమ్మకం కలిగించాడు.
గతేషు తేషు విప్రేషు స్వస్థానం ద్విజసత్తమ । ఛిద్రం పశ్యతి దుష్టాత్మా వృత్రస్యాపి సదైవ హి
బ్రాహ్మణులు తమ తమ స్థలాలకు వెళ్లిన తరువాత, ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠా, దుష్టహృదయుడు ఎప్పుడూ వృత్రునిలో లోపం వెతికేవాడు.
సావధానత్వమింద్రోపి దివారాత్రౌ ప్రచింతయేత్ । తస్యచ్ఛిద్రం న పశ్యేత వృత్రస్యాపి మహాత్మనః
ఇంద్రుడు కూడా రాత్రింబవళ్ళు జాగ్రత్తగా ఆలోచిస్తూ ఉండేవాడు. అయినా మహాత్ముడైన వృత్రునిలో అతడు ఎలాంటి లోపం కనుగొనలేకపోయాడు.
ఉపాయం చింతయామాస తస్యైవ వధహేతవే । రంభా సంప్రేషితా తేన మోహయస్వ మహాసురమ్
వృత్రుని సంహారానికి మార్గాన్ని ఆలోచించాడు. ఆ పని కోసం రంభను పంపించాడు— 'ఆ మహాసురుణ్ని మాయలో పడవేయి' అని.
యేనకేనాప్యుపాయేన యథా హత్వా లభే సుఖమ్ । తథా కురుష్వ కల్యాణి సంమోహాయ సురద్విషః
ఏ మార్గమైనా సరే, వృత్రుణ్ని సంహరించి నేను సుఖంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను. అందుకే, ఓ మంగళకరమైనవాడా, దేవతలకు శత్రువైన వాడిని మోహింపజేయి.
వనం పుణ్యం మహాదివ్యం పుణ్యపాదపసేవితమ్ । బహువృక్షఫలోపేతం మృగపక్షిసమాకులమ్
పవిత్రమైన, పరమదివ్యమైన అరణ్యం; అక్కడ పవిత్రవృక్షాలు పెరిగి, ఎన్నో రకాల పండ్లతో నిండిన చెట్లు, మృగాలు, పక్షులతో కళకళలాడుతూ ఉంది.
విమానమందిరైర్దివ్యైః సర్వత్ర పరిశోభితమ్ । దివ్యగంధర్వసంగీతం భ్రమరాకులితం సదా
అక్కడ ఎక్కడ చూసినా దివ్యమైన గృహాలు, ప్రాసాదాలు అలంకరించబడి ఉన్నాయి; గంధర్వుల సంగీతం ఎప్పుడూ వినిపిస్తూ, తేనెటీగల గుంపులతో నిండి ఉంది.
కోకిలానాం రుతైః పుణ్యైః సర్వత్ర మధురాయతైః । శిఖిసారంగనాదైశ్చ సర్వత్ర సుసమాకులమ్
అక్కడ ఎక్కడ చూసినా కోయిలల మధురమైన, శుభమైన గానాలు, మయూరాలు, నెమళ్ల అరుపులతో ఆ ప్రాంతం ఎంతో హర్షభరితంగా ఉంది.
దివ్యైస్తు చందనైర్వృక్షైః సర్వత్ర సమలంకృతమ్ । వాపీకుండతడాగైశ్చ జలపూర్ణైర్మనోహరైః
అక్కడ ఎక్కడ చూసినా దివ్యమైన చందన వృక్షాలతో అలంకరించబడి, నీటితో నిండిన అందమైన వాపులు, కుంటలు, చెరువులతో ఆకర్షణీయంగా ఉంది.
కమలైః శతపత్రైశ్చ పుష్పితైః సమలంకృతమ్ । దేవగంధర్వసంసిద్ధైశ్చారణైశ్చైవ కిన్నరైః
పుష్పించిన వందదళాల కమలాలతో అలంకరించబడి, దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులు, కిన్నరులు అక్కడ సంచరిస్తున్నారు.
మునిభిః శుశుభే దివ్యైర్దివ్యోద్యానవరేణ చ । అప్సరోగణసంకీర్ణం నానాకౌతుకమంగలైః
దివ్యమునులు, ఉత్తమమైన దివ్యోద్యానాలతో ఆ ప్రాంతం ప్రకాశిస్తోంది; అప్సరసల సమూహంతో నిండి, అనేక ఆశ్చర్యకరమైన, మంగళకరమైన విషయాలతో నిండింది.
హేమప్రాసాదసంబాధం దండచ్ఛత్రైశ్చ చామరైః । కలశైశ్చ పతాకాభిః సర్వత్రసమలంకృతమ్
బంగారు ప్రాసాదాలతో నిండిన ఆ ప్రదేశం, దండలు, గొడుగులు, చామరాలు, కలశాలు, జెండాలతో ఎక్కడ చూసినా అలంకరించబడి ఉంది.
వేదధ్వనిసమాకీర్ణం గీతధ్వనిసమాకులమ్ । ఏవం నందనమాసాద్య సా రంభా చారుహాసినీ
వేదపఠన ధ్వనులతో, గీతాల సంగీతంతో నిండిన ఆ ప్రదేశాన్ని అందమైన నవ్వుతో రంభా నందనవనానికి చేరుకుంది.
అప్సరోభిః సమం తత్ర క్రీడత్యేవం విలాసినీ । సూత ఉవాచ- ఏకదా తు స వృత్రో వై కాలాకృష్టో గతో వనమ్
అక్కడ ఆ సుందరి అప్సరసలతో కలిసి ఆడుకుంటూ ఉంది. సూతుడు చెప్పాడు — ఒకసారి వృత్రుడు కాలానికి లోబడి అరణ్యంలోకి వెళ్ళాడు.
కతిభిర్దానవైః సార్ద్ధం ముదయా పరయా యుతః । అలక్ష్యే భ్రమతే పార్శ్వం తస్యైవ చ మహాత్మనః
కొంతమంది దానవులతో కలిసి, అపారమైన ఆనందంతో, ఎవరికీ కనిపించకుండా ఆ మహాత్ముడి దగ్గర తిరుగుతూ ఉన్నాడు.
దేవరాజోపి విప్రేంద్రశ్ఛిద్రాన్వేషీ ద్విషాం కిల । స హి వృత్రో మహాప్రాజ్ఞో విశ్వస్తః సర్వకర్మసు
దేవేంద్రుడే, బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా, శత్రువులలో లోపాలను వెతుకుతూ ఉన్నాడు. వృత్రుడు మహాజ్ఞాని, అన్ని కార్యాలలో నిపుణుడు, పూర్తిగా ధైర్యంగా ఉన్నాడు.
ఇంద్రం మిత్రం పరం జానన్భయం చక్రే న తస్య సః । భ్రమమాణో వనం పశ్యేత్సర్వత్ర పరమం శుభమ్
ఇంద్రుడు తనకు పరమ మిత్రుడని తెలుసుకుని, అతనికి భయం ఏమాత్రం లేదు. అరణ్యంలో తిరుగుతూ, ఎక్కడ చూసినా అత్యంత శుభప్రదంగా కనిపించింది.
సురమ్యం కౌతుకవనం వనితాగణసంకులమ్ । చందనస్యాపి వృక్షస్య ఛాయాం శీతాం సుపుణ్యదామ్
అత్యంత అందమైన, ఆశ్చర్యకరమైన వనం, స్త్రీల సమూహాలతో నిండినది; చందన వృక్షపు చల్లని పవిత్రమైన నీడ అక్కడ ఉంది.
సమాశ్రిత్య విశాలాక్షీ రంభా తత్ర ప్రదీవ్యతి । సఖీభిస్తు మహాభాగా దోలారూఢా యశస్వినీ
ఆ విశాలవిల్లు రంభా అక్కడ ఆ నీడను ఆశ్రయించి, తన స్నేహితులతో కలిసి ఊయలపై కూర్చొని ఆనందంగా ఉంది.